Σημαντικές και με μεγάλο ενδιαφέρον είναι οι λαογραφικές αίθουσες και τα μουσεία στον δήμο Λίμνης Πλαστήρα. Το Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων επιχειρεί μια καταγραφή αυτών και των αντικειμένων που φιλοξενούνται, σύμφωνα με στοιχεία της δημοτικής αρχής.
Το Κέντρο Ιστορικών Μελετών “Νικόλαος Πλαστήρας” (ΚΙΜΕΝΠ), ή Μουσείο Πλαστήρα όπως είναι γνωστότερο, είναι φορέας, με αντικείμενο τη διαχείριση ιστορικών πηγών, τοπικής και εθνικής Ιστορίας. Στεγάζεται σε ιδιόκτητο διώροφο οίκημα πάνω στον κεντρικό δρόμο του χωριού. Ιδρύθηκε το 1994 για να τιμήσει και να διατηρήσει τη μνήμη του θρυλικού “Μαύρου Καβαλάρη” και να προβάλλει το έργο του. Μέσα από αυτό να αναδείξει αξίες και λησμονημένες πτυχές της νεώτερης και της σύγχρονης ιστορίας μας.
Στοχεύει ταυτόχρονα να λειτουργήσει ως σύγχρονος και ευέλικτος επιστημονικός οργανισμός, διασώζοντας ιστορικές πηγές με τη συγκέντρωση πρωτογενούς υλικού.
Mόνιμη έκθεση φωτογραφίας από τη ζωή και το έργο του Νικολάου Πλαστήρα
Πρόσφατα, προχώρησε στην ψηφιοποίηση όλου του αρχειακού του υλικού, την ηλεκτρονική του καταχώρηση και τη δημιουργία DVD με φωτογραφικό και έντυπο ενημερωτικό υλικό από τη ζωή του Πλαστήρα και τη λειτουργία του Κέντρου. Απ’ τις αρχές του ’99 λειτουργεί το Τμήμα Μουσείου, το οποίο περιλαμβάνει μόνιμη έκθεση φωτογραφίας από τη ζωή και το έργο του Νικολάου Πλαστήρα, ενώ γίνεται προσπάθεια να συγκεντρωθούν τα προσωπικά του αντικείμενα. Από το 2021 εκδίδεται η εξαμηνιαία επιθεώρηση Τοπικής Ιστορίας “Ιστόρηση” η οποία διατίθεται ελεύθερα σε ψηφιακή μορφή απο την ιστοσελίδα του Δήμου.
Μέσα από μια συλλογή από έγγραφα, εφημερίδες, φωτογραφίες και προσωπικά αντικείμενα, σκιαγραφεί τη ζωή και το έργο του Στρατηγού και πολιτικού ηγέτη. θα δούμε εκατοντάδες προπολεμικά άρθρα που ξεκινούν από το ’22, εφημερίδες της εποχής των Δεκεμβριανών με άρθρα για τον Ν. Πλαστήρα, το διάγγελμά του ως πρωθυπουργού το 1951, αλλά και πολλά πρωτοσέλιδα και προεκλογικές ομιλίες της ίδιας εποχής. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι 45 γελοιογραφίες της περιόδου 1949- 1950, που περιγράφουν με γλαφυρό τρόπο το κλίμα της εποχής. Το μουσείο είναι ανοιχτό και λειτουργεί για όλους τους επισκέπτες, κατόπιν συνεννόησης και προγραμματισμού.
Σημαντικά εκθέματα
Η Λαογραφική Συλλογή Φυλακτής τα τελευταία 2 χρόνια έχει αναβαθμιστεί σημαντικά με σημαντικά εκθέματα του Λαϊκού Πολιτισμού και της Παράδοσης. Τα αντικείμενα δεν αντιμετωπίζονται απλώς σαν ταξινομημένα είδη, αλλά ως αυτόνομα στοιχεία ενός αλφαβήτου, το οποίο σε συνδυασμό με το αυθεντικό ιστορικό φωτογραφικό υλικό συνιστούν την πρώτη ύλη για μια νέα ανάγνωση εικόνων και αντικειμένων κοινών και οικείων. Ο ανατολικός διάδρομος μας οδηγεί σε μια αίθουσα που αναπαριστά “σχολική τάξη” και σε μια μικρότερη που είναι γραφείο. Οι δυο αυτές αίθουσες έχουν πέτρινη τοιχοποιία με σοβά, οροφή από γυψοσανίδες, και δάπεδο με κεραμικά πλακίδια. Στη “σχολική τάξη” τοποθετήθηκαν τα ξύλινα παλαιά θρανία του σχολείου και η έδρα του δασκάλου. Επίσης στον ανατολικό τοίχο κατασκευάστηκε βιβλιοθήκη, όπου τοποθετήθηκαν τα παλιά βιβλία του σχολείου, αρχειακό υλικό από τετράδια μαθητών που αποφοίτησαν από το σχολείο, καθώς και τραπέζι αναγνωστηρίου με καθίσματα. Υπάρχει η δυνατότητα προβολής ταινιών για τον οικισμό καθώς και χώρος διεξαγωγής εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Το κτίριο του λαογραφικού μουσείου βρίσκεται στην Κοινότητα Φυλακτής δίπλα στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου.
Το Μουσείο Οίνου και Αμπέλου Μεσενικόλα, κατασκευάστηκε παλαιότερα από τον Δήμο Πλαστήρα, με στόχο την ανάδειξη της μακραίωνης αμπελουργικής παράδοσης του Μεσενικόλα, αλλά και την ανάπτυξη του Οινοτουρισμού στην περιοχή της λίμνης Πλαστήρα. Κεντρική θέση κατέχει το ονομαστο ΠΟΠ κρασί “Μαύρο Μεσενικόλα”, το οποίο υπηρετούν περίπου 25 παραγωγοί κρασιού. Το Μουσείο είναι ανοιχτό τις καθημερινές από 08:00 έως 15:00 ενώ το Σάββατο την Κυριακή και τις αργίες από 10:00 έως 18:00. Για οργανωμένες ομάδες επισκεπτών (Σχολεία, Συλλόγους, κ.α.) τα Μουσεία είναι ανοιχτά όλες τις ώρες και ημέρες, κατόπιν συνεννόησης και προγραμματισμού (τηλ. 24413 52200).
Τα ιστορικά και λαογραφικά εκθέματα της ιστορικής κοινότητας Μεσενικόλα αναμένεται να αναβαθμιστούν σημαντικά, καθώς με απόφαση της Δημοτικής Αρχής το κτίριο του Γυμνασίου μετατρέπεται σε Δημοτικό Μουσείο Ιστορίας και Πολιτισμού, με περίπου 2.000 αντικείμενα τα οποία δώρησε ιδιώτης.
Το Πολιτιστικό Κέντρο “Aντώνης Σαμαράκης” βρίσκεται στην πλατεία του Μορφοβουνίου, κάτω από την εκκλησία, και δόθηκε το όνομα του μεγάλου συγγραφέα ο οποίο κατάγεται από εκεί. Στις προθήκες υπάρχουν εκτεθειμένα αντικείμενα λαϊκής τέχνης, φωτογραφίες του Αντώνη Σαμαράκη, καθώς και δανειστική βιβλιοθήκη.
Το Πολιτιστικό Κέντρο Κερασιάς βρίσκεται στην κορυφή του χωριού, σε ένα μαγευτικό σημείο με απέραντη θέα στο κατάφυτο από έλατα βουνό, στη λίμνη Πλαστήρα, στο Μουζάκι έως και τα Μετέωρα. Το κτίριο ανακαινίσθηκε πλήρως (ήταν το παλιό Δημοτικό Σχολείο ) με δυο χρηματοδοτήσεις Leader: η μία αφορούσε στον περιβάλλοντα χώρο και στον εξοπλισμό και η άλλη στο ίδιο το κτίριο.
Η αρχιτεκτονική του συνίσταται στην εναλλαγή πέτρας και σοβά και με σεβασμό στο περιβάλλον διαμορφώθηκε ένα εξαιρετικό αρχιτεκτόνημα πλήρως ενταγμένο στο χώρο.
Όσον αφορά το κτίριο, υπάρχει μια μεγάλη αίθουσα εκδηλώσεων με 200 καθίσματα, οργανωμένη κουζίνα, αποθήκη και τουαλέτες προσβάσιμες από ΑΜΕΑ, χώρος υποδοχής και μεγάλη βεράντα. Διαθέτει πλήρη εξοπλισμό για μουσικές εκδηλώσεις, προβολές ντοκιμαντέρ – ταινιών καθώς και υπολογιστές για σύνδεση στο internet, δυο μεγάλες τηλεοράσεις κ.α. εξοπλισμό. Κάθε καλοκαίρι εδώ γίνονται οι πολιτιστικές εκδηλώσεις, καθώς και τα μεσημεριανά γλέντια του Lake Plastira Festival, μια ανοιχτή γιορτή νέων με συμμετοχή περίπου 2.000 νέων.
Ανοιχτό Πολιτιστικό και Περιβαλλοντικό κέντρο το Νεοχώρι
Το Νεοχώρι είναι ένα ανοιχτό Πολιτιστικό και Περιβαλλοντικό κέντρο με τρία σημεία αναφοράς: α) τον Βοτανικό Κήπο όπου μέσα σε δέκα (10) στρέμματα δίπλα στη Λίμνη, παρουσιάζεται η Χλωρίδα της περιοχής και η Ιστορία της Λίμνης Πλαστήρα. β) στο κτίριο του ΕΚΕΤΑ, μαζί με τον Κέντρο Καινοτομίας και το εργαστήριο υπάρχουν ενυδρεία και εκθεσιακοί χώροι, οι οποίοι προβάλλουν την Πανίδα της περιοχής και ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να δει τα ψάρια της λίμνης ζωντανά. γ) Στο πολιτιστικό κέντρο Νεοχωρίου, στο ανακαινισμένο λιθόκτιστο πρώην 2ου Δημοτικού Σχολείου, υπάρχει μόνιμη έκθεση φωτογραφίας με την ιστορία της Λίμνης και του χωριού.
Τέλος, είναι σε εξέλιξη η εικαστική ανάπτυξη του Υπαίθριου Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, στο Μορφοβούνι, ένα πολύ ιδιαίτερο εικαστικό σημείο αναφοράς, το οποίο φιλοδοξεί να εξελιχθεί σε διεθνές τοπόσημο. Ένα από τα χαρακτηριστικά που το καθιστούν μοναδικό στον κόσμο, είναι ότι εδώ η Φύση παρουσιάζεται ως καλλιτέχνης και πολλά γλυπτά είναι σκόπιμα “αφημένα” σε διάφορα σημεία, χωρίς σήμανση τα περισσότερα. Παράλληλα μέσα από τα Διεθνή Συμπόσια Γλυπτικής που οργανώνει ο Δήμος έχουν εξασφαλιστεί σημαντικά έργα επώνυμων διεθνών καλλιτεχνών.
Σε δηλώσεις του στο Αθηναϊκό -Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο δήμαρχος του δήμου Λίμνης Πλαστήρα κ. Παναγιώτης Νάνος τονίζει: «Επενδύουμε συνειδητά στην ανάδειξη του ιστορικού και πολιτιστικού αποθέματος, διότι έχουμε χρέος να δώσουμε στους επισκέπτες την ευκαιρία να γνωρίσουν την Ιστορία των Αγράφων και της Λίμνης Πλαστήρα. Παράλληλα αυτά είναι ποιοτικά στοιχεία του τουριστικού προϊόντος της περιοχής μας, τα οποία οφείλουμε να αναδείξουμε διεκδικώντας μία θέση στο Διεθνή Τουρισμό. Επίσης θέλουμε να γίνουμε πολιτιστικό και εκπαιδευτικό σημείο αναφοράς για τους νέους της Ευρώπης, μέσα από τα προγράμματα Erasmus που φιλοξενούμε κάθε χρόνο στη Λίμνη».
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
