Η είσοδος του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου δημιουργεί νέα δεδομένα για την πορεία του μεγάλου ενεργειακού σχεδίου, χωρίς ωστόσο να έχει αποσαφηνιστεί ακόμη το πότε θα επανεκκινήσουν οι εργασίες στο πεδίο.
Η Meridiam απέκτησε την πλειοψηφία των μετοχών της Great Sea Interconnector (GSI), της εταιρείας ειδικού σκοπού που έχει αναλάβει την ανάπτυξη του έργου.
Παράλληλα, υπεγράφη συμφωνία συνεργασίας μεταξύ ΑΔΜΗΕ, GSI και Nexans, με βασική προτεραιότητα την ολοκλήρωση των θαλάσσιων ερευνών βυθού, που αποτελούν απαραίτητο βήμα για την πρόοδο της διασύνδεσης.
Παρότι κυβερνητικές πηγές εκτιμούν ότι η νέα εταιρική δομή ενισχύει τόσο τη χρηματοδοτική επάρκεια όσο και την αξιοπιστία του έργου, δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την επανέναρξη των εργασιών.
Προσδοκίες για επιτάχυνση, αλλά χωρίς συγκεκριμένες ημερομηνίες
Πηγές με γνώση των εξελίξεων εκτιμούν ότι η συμμετοχή της γαλλικής εταιρείας μεταφέρει πλέον μέρος της ευθύνης για τον σχεδιασμό και τη διάθεση των απαραίτητων τεχνικών μέσων και στη γαλλική πλευρά, γεγονός που ενδέχεται να επιταχύνει τις διαδικασίες.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση για το πότε θα επιστρέψουν τα πλοία στις εργασίες πόντισης του καλωδίου.
Κριτική από την αντιπολίτευση για την απουσία χρονοδιαγράμματος
Η έλλειψη σαφούς προγραμματισμού αποτελεί βασικό σημείο της κριτικής που ασκεί η αντιπολίτευση.
Οι υπεύθυνοι των Κοινοβουλευτικών Τομέων Εργασίας του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρης Μάντζος (Εξωτερικών) και Φραγκίσκος Παρασύρης (Ενέργειας), ζήτησαν από την κυβέρνηση να παρουσιάσει συγκεκριμένο και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση ενός έργου που χαρακτηρίζουν κρίσιμης σημασίας τόσο για την ενεργειακή όσο και για τη γεωπολιτική θέση της χώρας.
Παράλληλα, η Ελληνική Λύση υποστηρίζει ότι, παρά τη συμμετοχή της Meridiam, αλλά και της Nexans ως κατασκευάστριας εταιρείας, καθώς και την ελληνογαλλική αμυντική συνεργασία, το έργο εξακολουθεί να παραμένει στάσιμο. Το κόμμα ζητά συγκεκριμένο σχέδιο υλοποίησης, σε συνεργασία με την Κυπριακή Δημοκρατία και με ευρωπαϊκές και γαλλικές εγγυήσεις.
Η κυβέρνηση βλέπει ισχυρότερη χρηματοδοτική βάση
Από την πλευρά της κυβέρνησης επισημαίνεται ότι η συμμετοχή της Meridiam αλλάζει ουσιαστικά τα δεδομένα για την υλοποίηση της διασύνδεσης.
Όπως αναφέρεται, η Great Sea Interconnector είχε εξαρχής σχεδιαστεί ως εταιρεία ειδικού σκοπού με τη συμμετοχή στρατηγικών επενδυτών και η συμφωνία με τον γαλλικό όμιλο αποτελεί υλοποίηση αυτού του σχεδιασμού. Σε συνδυασμό με την πρόσφατη αύξηση μετοχικού κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ, θεωρείται ότι ενισχύεται σημαντικά η οικονομική βάση του έργου.
Ο ΑΔΜΗΕ διατηρεί τον ρόλο του στρατηγικού εταίρου, κρατώντας τα δικαιώματα καταστατικής μειοψηφίας, ενώ παραμένει υπεύθυνος για τον τεχνικό σχεδιασμό και τη μελλοντική λειτουργία της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Σύμφωνα με την κυβερνητική επιχειρηματολογία, η συμμετοχή της Meridiam ενισχύει την κεφαλαιακή επάρκεια του έργου, προσθέτει διεθνή τεχνογνωσία και συμβάλλει στη μείωση του επενδυτικού κινδύνου.
Στόχος η ολοκλήρωση των ερευνών και νέα χρηματοδότηση
Η συμφωνία μεταξύ ΑΔΜΗΕ, GSI και Nexans προβλέπει επιτάχυνση των διαδικασιών, με έμφαση στην ολοκλήρωση των ερευνών στον θαλάσσιο βυθό.
Παράλληλα, η κυβέρνηση εκτιμά ότι η νέα μετοχική σύνθεση θα διευκολύνει την επίλυση των εναπομενουσών ρυθμιστικών ζητημάτων και θα ενισχύσει τις δυνατότητες άντλησης κεφαλαίων από το τραπεζικό σύστημα. Την ίδια στιγμή βρίσκεται σε εξέλιξη και η διαδικασία αξιολόγησης χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Οι γεωπολιτικές προκλήσεις του έργου
Το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης έχει βρεθεί επανειλημμένα αντιμέτωπο με γεωπολιτικές και τεχνικές δυσκολίες.
Οι αντιδράσεις της Τουρκίας κατά τη διάρκεια των ερευνών στην περιοχή της Κάσου, αλλά και οι διαφωνίες που είχαν προκύψει στο παρελθόν μεταξύ Αθήνας και Λευκωσίας για το χρηματοδοτικό μοντέλο και τον επιμερισμό του κόστους, είχαν οδηγήσει στην ανάγκη αναζήτησης νέου στρατηγικού επενδυτή.
Η συμμετοχή της Meridiam προσδίδει πλέον μεγαλύτερο ευρωπαϊκό και πολιτικό βάρος στο έργο, το οποίο αποτελεί βασικό τμήμα του σχεδιασμού για τη διασύνδεση των ηλεκτρικών δικτύων Ελλάδας, Κύπρου και, σε δεύτερη φάση, Ισραήλ με την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Δεν περνά απαρατήρητο ότι η συμφωνία ακολουθεί την τριμερή συνάντηση στην Πάφο μεταξύ του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, και του Προέδρου της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, όπου είχε επιβεβαιωθεί η πρόθεση για στενότερη στρατηγική συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η επόμενη ημέρα
Η Meridiam συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους διεθνείς επενδυτές σε έργα υποδομών, διαχειρίζεται κεφάλαια ύψους περίπου 25 δισ. ευρώ και διαθέτει χαρτοφυλάκιο με περισσότερα από 130 έργα παγκοσμίως, μεταξύ των οποίων και η ηλεκτρική διασύνδεση Ηνωμένου Βασιλείου-Γερμανίας (NeuConnect).
Παράλληλα, η κυβέρνηση προβάλλει την εμπειρία του ΑΔΜΗΕ από μεγάλα έργα, όπως η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης-Αττικής, αλλά και τις παρεμβάσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη σε Σαντορίνη, Μήλο, Σέριφο, Φολέγανδρο, Δωδεκάνησα, Βόρειο Αιγαίο, καθώς και τη νέα διασύνδεση Ελλάδας-Ιταλίας.
Παρά τις θετικές εξελίξεις στο εταιρικό και χρηματοδοτικό επίπεδο, το βασικό ζητούμενο παραμένει η επιστροφή των εργασιών στη θάλασσα. Εκεί θα φανεί αν οι νέες συμφωνίες μπορούν να οδηγήσουν στην ουσιαστική επανεκκίνηση του έργου και ποια θα είναι η στάση της Τουρκίας κατά την επόμενη φάση των ερευνών.
Στο μεταξύ, ο ΑΔΜΗΕ έχει ολοκληρώσει και τη μελέτη κόστους-οφέλους για το τμήμα Κύπρος-Ισραήλ, η οποία αναμένεται να υποβληθεί στις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές των δύο χωρών, στο πλαίσιο του ευρύτερου σχεδίου διασύνδεσης της Ανατολικής Μεσογείου με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα.
