Ένα από τα πιο φιλόδοξα εγχειρήματα στην ιστορία της εξερεύνησης του Διαστήματος περνά σε νέα φάση. Η NASA προχωρά στην υλοποίηση του σχεδίου για τη δημιουργία μόνιμης ανθρώπινης παρουσίας στη Σελήνη, ανοίγοντας τον δρόμο για συμβάσεις που μπορούν να φτάσουν συνολικά τα 10 δισεκατομμύρια δολάρια.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οκτώ κορυφαίες αεροδιαστημικές εταιρείες, μεταξύ των οποίων η SpaceX του Έλον Μασκ και η Blue Origin του Τζεφ Μπέζος, οι οποίες θα διεκδικήσουν σημαντικό ρόλο στις μελλοντικές αποστολές προς τον φυσικό δορυφόρο της Γης.
Η αμερικανική διαστημική υπηρεσία παρουσίασε τις νέες πρωτοβουλίες της στις 7 Νοεμβρίου, στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι της Φλόριντα, επιβεβαιώνοντας ότι το σχέδιο «Moon Base» περνά σταδιακά από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση.
Μασκ και Μπέζος στη μάχη για τα 10 δισεκατομμύρια
Το νέο πρόγραμμα συμβάσεων, με την ονομασία Commercial Lunar Payload Services 2 (CLPS 2), προβλέπει τη συνεργασία της NASA με ιδιωτικές επιχειρήσεις για τη μεταφορά επιστημονικού εξοπλισμού, τεχνολογικών συστημάτων και υποδομών στη Σελήνη.
Πρόκειται για ένα δεκαετές πλαίσιο συμφωνιών, με συνολικό ανώτατο όριο τα 10 δισ. δολάρια. Το ποσό δεν αποτελεί ήδη εγκεκριμένη δαπάνη προς τις εταιρείες, αλλά το μέγιστο ύψος των συμβάσεων που μπορούν να ανατεθούν.
Οι οκτώ εταιρείες που επιλέχθηκαν για να συμμετάσχουν στη διαδικασία είναι οι SpaceX, Blue Origin, Firefly Aerospace, Intuitive Machines, iSpace US, Lockheed Martin Space, Northrop Grumman Space Systems και Voyager Technologies.
Η NASA αύξησε παράλληλα το οικονομικό όριο του υφιστάμενου προγράμματος CLPS από τα 2,6 στα 4,2 δισ. δολάρια, προκειμένου να υποστηρίξει τις πρώτες αποστολές που θα προετοιμάσουν το έδαφος για τη σεληνιακή βάση.
Τα πρώτα μεγάλα συμβόλαια και το πυρηνοκίνητο όχημα
Ιδιαίτερη σημασία έχει η συμφωνία με την Blue Origin, η οποία ανέλαβε τη μεταφορά του πυρηνοκίνητου ρομποτικού οχήματος PROMISE στον Νότιο Πόλο της Σελήνης.
Η βασική αξία της σύμβασης ανέρχεται σε 94 εκατομμύρια δολάρια, ενώ προβλέπεται δυνατότητα πρόσθετης αμοιβής έως 140 εκατομμυρίων, ανάλογα με την υλοποίηση του έργου.
Το εξάτροχο όχημα, που αναπτύσσεται από το Jet Propulsion Laboratory της NASA με αξιοποίηση εξαρτημάτων και δοκιμαστικών συστημάτων των Curiosity και Perseverance, προγραμματίζεται να εκτοξευθεί στα τέλη του 2028.
Αποστολή του θα είναι η εξερεύνηση περιοχών κοντά στον σεληνιακό Νότιο Πόλο, η αναζήτηση πάγου και άλλων φυσικών πόρων, καθώς και η συλλογή δεδομένων που θα βοηθήσουν στην επιλογή κατάλληλων σημείων για μελλοντικές εγκαταστάσεις.
Το PROMISE θα διαθέτει ειδικό τρυπάνι, ικανό να εξετάζει το υπέδαφος σε βάθος περίπου ενός μέτρου, αλλά και επιστημονικά όργανα για τη μελέτη της θερμοκρασίας, της ακτινοβολίας και της χημικής σύστασης των υλικών.
Ο ρόλος της SpaceX και τα έργα που προηγούνται
Σημαντικό κομμάτι του σχεδίου αναλαμβάνει και η SpaceX, η οποία επιλέχθηκε για αποστολή δορυφόρων επικοινωνίας στον χώρο μεταξύ Γης και Σελήνης.
Η αποστολή προβλέπεται για το 2028, με τη χρήση του Starship, και αποσκοπεί στη δοκιμή τεχνολογιών που θα επιτρέπουν τη συνεχή επικοινωνία των μελλοντικών πληρωμάτων με τα κέντρα ελέγχου στη Γη.
Επιπλέον, η NASA ανακοίνωσε έξι επιμέρους αναθέσεις συνολικής αξίας περίπου 1,3 δισ. δολαρίων στις Arrow Science and Technology, Blue Origin και Impulse Space, για υπηρεσίες εκτόξευσης και μεταφοράς φορτίων στο Διάστημα.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται και η δημιουργία υποδομών παραγωγής ενέργειας και επικοινωνιών στη σεληνιακή επιφάνεια. Οι Honeybee Robotics, Redwire και Yank Technologies θα συμβάλουν στην ανάπτυξη ενός μικρού πύργου που θα συνδυάζει ηλιακή ενέργεια, αποθήκευση ηλεκτρισμού και ασύρματη μεταφορά ισχύος.
Πώς σχεδιάζεται η πρώτη μόνιμη βάση στη Σελήνη
Η περιοχή του Νότιου Πόλου θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για τη δημιουργία μιας μακροχρόνιας ανθρώπινης εγκατάστασης, κυρίως λόγω των ενδείξεων για ύπαρξη παγωμένου νερού σε κρατήρες που παραμένουν διαρκώς στη σκιά.
Η αξιοποίηση αυτού του πάγου θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τις δυνατότητες των διαστημικών αποστολών, καθώς το νερό μπορεί να χρησιμοποιηθεί όχι μόνο για τις ανάγκες των αστροναυτών, αλλά και για την παραγωγή οξυγόνου και, με κατάλληλη επεξεργασία, καυσίμων.
Η μελλοντική βάση σχεδιάζεται ως ένα σύνολο εγκαταστάσεων και όχι απαραίτητα ως ένα ενιαίο κτίριο. Σταδιακά θα μπορούσαν να αναπτυχθούν χώροι διαμονής, επιστημονικά εργαστήρια, συστήματα παραγωγής ενέργειας, αποθήκες εξοπλισμού και υποδομές υποστήριξης των αποστολών.
Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις θα είναι η προστασία των ανθρώπων από την έντονη ακτινοβολία, τις μεγάλες διακυμάνσεις της θερμοκρασίας και τη σεληνιακή σκόνη.
Μεταξύ των τεχνολογιών που εξετάζονται για μελλοντικές εγκαταστάσεις είναι η χρήση σεληνιακού εδάφους ως προστατευτικού υλικού, η αξιοποίηση αυτόνομων ρομπότ για κατασκευαστικές εργασίες και η ανάπτυξη αξιόπιστων ενεργειακών συστημάτων.
Το επόμενο μεγάλο βήμα πριν από τον Άρη
Η NASA επιδιώκει να εγκαταστήσει τις πρώτες κρίσιμες υποδομές στη Σελήνη πριν από την επιστροφή αστροναυτών, ώστε οι επόμενες επανδρωμένες αποστολές να μπορούν να αξιοποιήσουν εξοπλισμό που θα βρίσκεται ήδη εκεί.
Ο διοικητής της υπηρεσίας, Τζάρεντ Ισαάκμαν, υπογράμμισε ότι η δημιουργία της βάσης θα πραγματοποιηθεί σταδιακά, μέσα από διαδοχικές αποστολές που θα ενισχύουν τις δυνατότητες εξερεύνησης και παραμονής στη σεληνιακή επιφάνεια.
Ο απώτερος στόχος ξεπερνά τα όρια της Σελήνης. Η εμπειρία από τη διαβίωση και την εργασία αστροναυτών σε ένα τόσο απαιτητικό περιβάλλον θα αποτελέσει πολύτιμη προετοιμασία για μελλοντικές επανδρωμένες αποστολές στον Άρη.
Το εγχείρημα σηματοδοτεί μια νέα εποχή στη διαστημική εξερεύνηση, στην οποία η NASA και οι μεγαλύτερες ιδιωτικές αεροδιαστημικές εταιρείες φιλοδοξούν να μετατρέψουν τη Σελήνη από προορισμό σύντομων αποστολών σε τόπο διαρκούς ανθρώπινης δραστηριότητας.
Επιμέλεια: Συντακτική Ομάδα
