Ένα ερώτημα που μέχρι πρόσφατα έμοιαζε περισσότερο με επιστημονική φαντασία βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας: ποια ώρα θα δείχνουν τα ρολόγια στη Σελήνη;
Οι χώρες που συμμετείχαν στη 28η Γενική Διάσκεψη Μέτρων και Σταθμών στις Βερσαλλίες ενέκριναν ψήφισμα για τη δημιουργία μιας διεθνούς κλίμακας σεληνιακού χρόνου αναφοράς, ανοίγοντας τον δρόμο για τον καθορισμό επίσημης «σεληνιακής ώρας» ενόψει των μελλοντικών αποστολών στη Σελήνη.
Η ανάγκη προκύπτει από το γεγονός ότι ο συντονισμένος παγκόσμιος χρόνος (UTC), που χρησιμοποιείται στη Γη, δεν μπορεί να εφαρμοστεί αυτούσιος στη Σελήνη. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της θεωρίας της γενικής σχετικότητας του Άλμπερτ Αϊνστάιν, ο χρόνος κυλά διαφορετικά στο σεληνιακό περιβάλλον.
Οι επιστήμονες εξηγούν ότι δύο απόλυτα συγχρονισμένα ρολόγια, εάν το ένα παραμείνει στη Γη και το άλλο μεταφερθεί στη Σελήνη, θα παρουσιάσουν διαφορά περίπου 56 μικροδευτερολέπτων την ημέρα.
Παρότι η απόκλιση αυτή μοιάζει αμελητέα, θεωρείται κρίσιμη για μελλοντικές αποστολές ακριβείας. Η ασφαλής προσγείωση διαστημοπλοίων, η πλοήγηση ρόβερ και η κίνηση αστροναυτών στην επιφάνεια της Σελήνης απαιτούν εξαιρετικά ακριβή χρονικό συγχρονισμό.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι για να επιτευχθεί ακρίβεια πλοήγησης της τάξης του ενός μέτρου, απαιτείται χρονική ακρίβεια που φτάνει ακόμη και το ένα νανοδευτερόλεπτο.
Το θέμα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Ευρώπη, η Ιαπωνία, η Ινδία και άλλες διαστημικές δυνάμεις σχεδιάζουν τα επόμενα χρόνια την ανάπτυξη δορυφορικών συστημάτων πλοήγησης γύρω από τη Σελήνη.
Οι επιστήμονες καλούνται τώρα να απαντήσουν σε μια σειρά σύνθετων τεχνικών ζητημάτων: ποιο σύστημα μέτρησης θα επιλεγεί, πώς θα συνδέεται με τον χρόνο της Γης, ποιος θα είναι υπεύθυνος για τη λειτουργία του δικτύου των σεληνιακών ρολογιών και ποιο θα θεωρείται το «μηδενικό υψόμετρο» σε έναν κόσμο όπου δεν υπάρχουν θάλασσες.
Το εγχείρημα θεωρείται απαραίτητο για τη νέα εποχή της σεληνιακής εξερεύνησης και αναμένεται να αποτελέσει βασικό στοιχείο των μελλοντικών αποστολών στη Σελήνη.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα