Θρήνος και οργή επικρατούν στην Ισπανία μετά το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα κοντά στην Ούρντα του Τολέδο, με 68 νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες, καθώς νέα ηχητικά ντοκουμέντα φέρνουν στο φως τους χειρισμούς του κέντρου ελέγχου πριν από τη σύγκρουση των δύο τρένων υψηλής ταχύτητας.
Οι ηχογραφημένες συνομιλίες, που δημοσιοποίησε η ισπανική εφημερίδα El País, καταγράφουν επανειλημμένες οδηγίες προς τους μηχανοδηγούς για συνέχιση της πορείας με κανονική ταχύτητα, παρά τα προβλήματα στο σύστημα ασφαλείας LZB και την ακινητοποίηση του συρμού της Iryo.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η προειδοποίηση της μηχανοδηγού του τελευταίου, η οποία πέντε λεπτά πριν από την πρόσκρουση ενημέρωσε ότι το τρένο της δεν μπορούσε να ξεκινήσει.
Η εντολή για κανονική ταχύτητα στις 08:36
Σύμφωνα με τα ηχητικά ντοκουμέντα, στις 08:36 το κέντρο ελέγχου της Adif στην Ατότσα επικοινώνησε με τον μηχανοδηγό της αμαξοστοιχίας AVE της Renfe, με αριθμό 2080, ζητώντας του να αποσυνδέσει και να επανασυνδέσει το σύστημα LZB.
Στη συνέχεια, ο ελεγκτής τού έδωσε οδηγίες να συνεχίσει την πορεία του σύμφωνα με το εναλλακτικό πρωτόκολλο λειτουργίας, με κανονική ταχύτητα. Ο μηχανοδηγός ζήτησε επιβεβαίωση, ρωτώντας εάν έπρεπε πράγματι να συνεχίσει κανονικά, με τον ελεγκτή να απαντά καταφατικά.
Πέντε λεπτά αργότερα, στις 08:41, η μηχανοδηγός του συρμού της Iryo, με αριθμό 6076, ενημέρωσε το κέντρο ελέγχου ότι είχε χάσει τη μετάδοση και παρέμενε ακινητοποιημένη μπροστά από το σήμα εισόδου στην Ούρντα.
Αντί να δοθεί άμεσα λύση στο πρόβλημα, ο ελεγκτής τής ζήτησε να αποσυνδέσει και να επανασυνδέσει το σύστημα, επαναλαμβάνοντας την οδηγία για συνέχιση της πορείας με κανονική ταχύτητα.
Η προειδοποίηση πέντε λεπτά πριν από την πρόσκρουση
Η πλέον κρίσιμη συνομιλία καταγράφηκε στις 08:48, μόλις πέντε λεπτά πριν από το δυστύχημα.
Η μηχανοδηγός της Iryo ενημέρωσε εκ νέου το κέντρο ελέγχου ότι το τρένο δεν της επέτρεπε να ελέγξει το σύστημα LZB και ότι εξακολουθούσε να βρίσκεται ακινητοποιημένη μπροστά από το σήμα εισόδου.
Ο ελεγκτής τής απάντησε να συνεχίσει μόλις καταστεί δυνατό και να επικοινωνήσει ξανά εάν αντιμετωπίσει πρόβλημα.
Ωστόσο, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, δεν προκύπτει από τις συγκεκριμένες συνομιλίες ότι δόθηκε εγκαίρως εντολή στον μηχανοδηγό του AVE να μειώσει ταχύτητα, ώστε να αποφευχθεί η σύγκρουση με τον ακινητοποιημένο συρμό.
Λίγο αργότερα, στις 08:53, το τρένο της Renfe προσέκρουσε στο πίσω μέρος της αμαξοστοιχίας της Iryo.
Τα ερωτήματα για τα συστήματα ασφαλείας
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκονται πλέον οι αποφάσεις του κέντρου ελέγχου, η τήρηση των προβλεπόμενων πρωτοκόλλων και η λειτουργία των συστημάτων ασφαλείας.
Όπως έχει αναφέρει ο υπουργός Μεταφορών της Ισπανίας, Όσκαρ Πουέντε, είχε προηγηθεί τεχνικό πρόβλημα στο σύστημα LZB, το οποίο οδήγησε στη διακοπή της κυκλοφορίας στο συγκεκριμένο τμήμα της γραμμής.
Μετά τη βλάβη, τη διαχείριση της κυκλοφορίας ανέλαβε το κέντρο ελέγχου. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, σε τέτοιες περιπτώσεις προβλέπονται περιορισμοί στην κίνηση, ώστε οι μηχανοδηγοί να μπορούν να αντιληφθούν εγκαίρως ενδεχόμενο εμπόδιο και να σταματήσουν με ασφάλεια.
Παράλληλα, ερωτήματα έχουν διατυπωθεί για το γεγονός ότι το σύστημα ασφαλείας ERTMS, το οποίο επιτρέπει την επιτήρηση της κυκλοφορίας και τον έλεγχο της ταχύτητας, δεν είχε τεθεί σε λειτουργία στη συγκεκριμένη γραμμή, παρά την ανάθεση του έργου από το 2021.
Εξετάζεται επίσης η λειτουργία του συστήματος ASFA, το οποίο χρησιμοποιείται για την προστασία της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας, καθώς και το κατά πόσο ενεργοποιήθηκαν οι προβλεπόμενες δικλίδες ασφαλείας μετά την αρχική βλάβη.
Ο Όσκαρ Πουέντε έχει χαρακτηρίσει ανεξήγητη την απόφαση να επιτραπεί η συνέχιση της κυκλοφορίας, ενώ η επίσημη έρευνα καλείται να αποσαφηνίσει τις συνθήκες του δυστυχήματος και να προσδιορίσει τυχόν ευθύνες.
Επεισόδια έξω από το υπουργείο Μεταφορών
Η οργή για την τραγωδία μεταφέρθηκε και στους δρόμους της Μαδρίτης, όπου περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν έξω από το υπουργείο Μεταφορών, ζητώντας να αποδοθούν ευθύνες και απαιτώντας την παραίτηση του υπουργού.
Στη διαδήλωση συμμετείχαν ακροδεξιές ομάδες, μεταξύ των οποίων η Φάλαγγα (Falange) και η οργάνωση Revuelta, η οποία πρόσκειται στο κόμμα VOX.
Κατά τη διάρκεια της συγκέντρωσης, που διήρκεσε περίπου δύο ώρες, σημειώθηκαν επεισόδια. Διαδηλωτές πέταξαν φωτοβολίδες, κροτίδες και μπουκάλια προς τους αστυνομικούς, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας έκαναν χρήση γκλομπ και σπρέι πιπεριού για να απομακρύνουν το πλήθος.
Τα ηχητικά ντοκουμέντα αποτελούν πλέον σημαντικό στοιχείο της διερεύνησης, καθώς αποτυπώνουν τη χρονική ακολουθία των επικοινωνιών πριν από τη σύγκρουση. Η ακριβής αλυσίδα των αποφάσεων και οι ενδεχόμενες παραλείψεις αναμένεται να αποσαφηνιστούν από την επίσημη έρευνα.
Το σιδηροδρομικό δυστύχημα του Ιανουαρίου
Στις 18 Ιανουαρίου 2026, ένα πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Αδαμούθ της νότιας Ισπανίας συγκλόνισε τη χώρα, όταν τρένο της ιδιωτικής εταιρείας Iryo εκτροχιάστηκε και συγκρούστηκε με συρμό της κρατικής Renfe που κινούνταν στην αντίθετη κατεύθυνση.
Από τη σύγκρουση έχασαν αρχικά τη ζωή τους 46 άνθρωποι και δεκάδες ήταν οι τραυματίες.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
