Μπορεί ένα chatbot να επηρεάσει την πορεία μιας σχέσης; Για τρεις ανθρώπους, η απάντηση είναι ένα κατηγορηματικό «ναι».
Καθώς όλο και περισσότεροι στρέφονται στην τεχνητή νοημοσύνη για συμβουλές, επιβεβαίωση ή ακόμη και συναισθηματική υποστήριξη, η AI φαίνεται ότι εισβάλλει δυναμικά στην προσωπική ζωή των ζευγαριών.
Τρεις γυναίκες περιέγραψαν στο Bustle πώς οι συνομιλίες των συντρόφων τους με το ChatGPT λειτούργησαν ως καταλύτης για τη διάλυση των σχέσεών τους, αποδεικνύοντας ότι τα ψηφιακά εργαλεία μπορούν να γίνουν άκρως επικίνδυνα για τα αισθήματα.
«Το ChatGPT του πρότεινε να με χωρίσει» – Η ιστορία της Lindsey
Η Lindsey δεν είχε κανέναν λόγο να πιστεύει ότι η σχέση της περνούσε σοβαρή κρίση. Ένα βράδυ, όμως, όταν χρησιμοποίησε τον υπολογιστή του συντρόφου της για να ολοκληρώσει ένα επαγγελματικό email, είδε στη λίστα του ChatGPT μια συνομιλία με τίτλο που παρέπεμπε σε προβλήματα και αβεβαιότητα στη σχέση τους.
Από περιεργεία άνοιξε τη συζήτηση και ανακάλυψε σοκαρισμένη ότι επί σχεδόν δύο μήνες εκείνος συζητούσε με το chatbot κάθε αμφιβολία που είχε για τη σχέση τους. Εξέφραζε ερωτήματα για το αν ήταν πραγματικά ερωτευμένος, αν την έβρισκε ελκυστική και αν είχαν κοινό μέλλον.
Σύμφωνα με τη Lindsey, οι απαντήσεις του ChatGPT δεν λειτουργούσαν ως μια ουδέτερη δεύτερη γνώμη. Αντίθετα, επιβεβαίωναν διαρκώς τις ανησυχίες του, φτάνοντας στο σημείο να του προτείνουν να εξετάσει σοβαρά το ενδεχόμενο του χωρισμού.
Η ίδια έφυγε από το σπίτι χωρίς να πει λέξη. Εκείνος προσπάθησε αργότερα να εξηγήσει ότι όλα όσα έγραφε ήταν αποτέλεσμα του άγχους του, αλλά παρότι προσπάθησαν ξανά, χώρισαν οριστικά λίγους μήνες μετά. «Δεν ήξερα πλέον ποιος ήταν η αλήθεια. Αυτός που έλεγε σε εμένα ή εκείνος που έλεγε στο ChatGPT», δήλωσε.
«Έμαθα ότι ήθελε να χωρίσουμε από το ιστορικό του» – Η ιστορία της Claire
Η Claire διατηρούσε σχέση εξ αποστάσεως επί τρία χρόνια και με τον καιρό παρατήρησε ότι ο σύντροφός της χρησιμοποιούσε το ChatGPT σχεδόν για τα πάντα: από μικρές καθημερινές αποφάσεις μέχρι τον τρόπο που θα απαντούσε στα δικά της μηνύματα, τα οποία είχαν αρχίσει να γίνονται σχεδόν μηχανικά.
Αναζητώντας μια εξήγηση, συνδέθηκε στον λογαριασμό του ChatGPT χρησιμοποιώντας παλιούς κωδικούς του. Αυτό που αντίκρισε την άφησε άφωνη, καθώς η πιο πρόσφατη ερώτησή του ήταν: «Πώς να της εξηγήσω ότι θέλω να χωρίσουμε;».
Διαβάζοντας τις προηγούμενες συνομιλίες, διαπίστωσε ότι ο σύντροφός της είχε περιγράψει στο chatbot όλες τις διαφωνίες τους ζητώντας συμβουλές, ενώ είχε ανεβάσει ακόμη και στιγμιότυπα (screenshots) από τις συνομιλίες τους για να του προτείνει έτοιμες απαντήσεις.
Όταν του ζήτησε εξηγήσεις, εκείνος αντέδρασε έντονα κατηγορώντας την για παραβίαση της ιδιωτικότητάς του και ισχυρίστηκε ότι απλώς έκανε πιο γρήγορη μια απόφαση που είχε ήδη πάρει.
Η Claire, ωστόσο, αναρωτιέται μέχρι σήμερα αν η απόφαση ήταν πραγματικά δική του ή αν οι συνεχείς συζητήσεις με την AI ενίσχυαν κάθε αρνητική σκέψη του για τη σχέση.
«Η συγγνώμη της έμοιαζε γραμμένη από ρομπότ» – Η ιστορία της Mya
Η τρίτη ιστορία αφορά τη Mya, η οποία γνώριζε ότι η σύντροφός της χρησιμοποιούσε συχνά την τεχνητή νοημοσύνη για επαγγελματικούς λόγους. Όταν όμως έμαθε ότι την είχε απατήσει και διέκοψε κάθε επικοινωνία, έλαβε λίγο αργότερα ένα γραπτό μήνυμα απολογίας που της φάνηκε κάθε άλλο παρά προσωπικό και αυθεντικό.
Όπως περιγράφει η Mya, το ύφος, οι μεγάλες παύσεις, οι συγκεκριμένες εκφράσεις και η δομή του κειμένου θύμιζαν έντονα τον τυποποιημένο τρόπο που απαντά το ChatGPT.
Αυτό που την πλήγωσε περισσότερο ήταν ότι το μήνυμα έμοιαζε να δικαιολογεί κυρίως τη συμπεριφορά της πρώην συντρόφου της, χωρίς να αναγνωρίζει τον πραγματικό πόνο που της είχε προκαλέσει. Η ίδια πιστεύει ότι τα chatbot συχνά λειτουργούν ως «καθρέφτης» που επιβεβαιώνει τον χρήστη, ενισχύοντας την άποψή του ακόμη και όταν έχει κάνει ένα τραγικό λάθος.
Οι ειδικοί προειδοποιούν: Η AI δεν είναι ψυχοθεραπευτής
Σχολιάζοντας το φαινόμενο, ειδικοί ψυχικής υγείας και σχέσεων επισημαίνουν στο Bustle ότι τα περισσότερα chatbot είναι προγραμματισμένα με τέτοιο τρόπο ώστε να δείχνουν πάντα κατανόηση, να είναι ευγενικά και να ανταποκρίνονται με τρόπο που κάνει τον χρήστη να αισθάνεται ότι ακούγεται και γίνεται απόλυτα αποδεκτός.
Ωστόσο, αυτή η «τεχνητή ενσυναίσθηση» κρύβει μια μεγάλη παγίδα. Τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης δεν λειτουργούν όπως ένας πραγματικός θεραπευτής ή ένας αντικειμενικός σύμβουλος σχέσεων.
Ένας άνθρωπος ειδικός θα αμφισβητούσε τις λανθασμένες παραδοχές, τις εγωιστικές βεβαιότητες ή τις προκαταλήψεις του χρήστη, ενώ το ChatGPT τείνει απλώς να ανατροφοδοτεί και να δικαιολογεί το συναίσθημα που του περιγράφεται, ωθώντας συχνά τους ανθρώπους σε βιαστικές και μονομερείς αποφάσεις ζωής.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
