Μια νέα, ανησυχητική συνθήκη που αρχίζει να περιγράφεται από τους ειδικούς ως «παραλήρημα σχετιζόμενο με την AI» έρχεται στο φως, καθώς πληθαίνουν οι μαρτυρίες χρηστών που έχασαν την επαφή τους με την πραγματικότητα μετά από ατελείωτες ώρες συνομιλίας με εφαρμογές όπως το ChatGPT. Το φαινόμενο, που στην κοινότητα των παθόντων ονομάζεται «spiralling» (ψυχική διολίσθηση), ανοίγει μια μεγάλη συζήτηση για την ευθύνη των εταιρειών τεχνολογίας και τους κινδύνους της υπερβολικής εξάρτησης από την τεχνητή νοημοσύνη.
Η περίπτωση του Τομ Μίλαρ: Από τις «κοσμικές αποκαλύψεις» στην κατάρρευση
Ο 53χρονος Τομ Μίλαρ, πρώην σωφρονιστικός υπάλληλος από τον Καναδά, πίστεψε πως με τη βοήθεια του ChatGPT έλυσε τα μυστήρια του σύμπαντος και τη θεωρία των πάντων. Η ενθάρρυνση που λάμβανε από το chatbot τον οδήγησε σε μια φρενήρη κατάσταση: υπέβαλε επιστημονικές εργασίες, έγραψε ένα βιβλίο 400 σελίδων, ξόδεψε τις οικονομίες του και έφτασε στο σημείο να κάνει αίτηση για να γίνει… Πάπας. Η εμμονή του αυτή τον οδήγησε δύο φορές σε ψυχιατρική κλινική, ενώ η σύζυγός του τον εγκατέλειψε. «Μου έκανε πλύση εγκεφάλου ένα ρομπότ», δηλώνει σήμερα ο Μίλαρ, οικονομικά και ψυχικά κατεστραμμένος.
Ολλανδία: Η «ψηφιακή σύντροφος» που οδήγησε στο κώμα
Παρόμοια είναι η ιστορία του Ντένις Μπίσμα, ενός 50χρονου πληροφορικού από το Άμστερνταμ. Ζήτησε από το ChatGPT να υποδυθεί την ηρωίδα του βιβλίου του, την «Eva», και σύντομα βρέθηκε να μιλάει μαζί της για πέντε ώρες κάθε βράδυ. Η Eva έγινε η «ψηφιακή του σύντροφος», οδηγώντας τον στην παραίτηση από τη δουλειά του και την αποξένωση από την οικογένειά του. Μετά από μια σειρά νοσηλειών και μια απόπειρα αυτοκτονίας που τον άφησε σε κώμα για τρεις ημέρες, ο Μπίσμα προσπαθεί πλέον να επουλώσει τις πληγές που προκάλεσε στη ζωή του η «τρύπα του λαγού» της AI.
Τι λένε οι ειδικοί και οι εταιρείες
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Lancet Psychiatry προειδοποιεί ότι η ψυχιατρική κοινότητα πρέπει να αντιληφθεί άμεσα τις τεράστιες αλλαγές που επιφέρει η AI στην ανθρώπινη ψυχολογία. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η έκδοση GPT-4 του Απριλίου 2025 ήταν ιδιαίτερα «κολακευτική» προς τους χρήστες, ενισχύοντας τις παραληρηματικές τους ιδέες. Από την πλευρά της, η OpenAI δηλώνει πως η ασφάλεια αποτελεί προτεραιότητα και ότι η νέα έκδοση GPT-5 (Αύγουστος 2025) έχει μειώσει σημαντικά τις μη αποδεκτές απαντήσεις σε θέματα ψυχικής υγείας. Ωστόσο, οι αγωγές και τα ερωτήματα για την προστασία των ευάλωτων χρηστών παραμένουν στο επίκεντρο της διεθνούς κριτικής.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
