Ένα σημαντικό βήμα για την ανάπτυξη μεγάλων κατασκευών στο Διάστημα πραγματοποίησαν επιστήμονες του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Καλιφόρνιας (Caltech), καθώς ένα ρομπότ κατάφερε να συναρμολογήσει αυτόνομα μια δομή σε τροχιά, χωρίς τη συμμετοχή αστροναυτών.
Πρόκειται για το ASTRA (Autonomous In-Space Tensioned Reflector Assembly), το οποίο αναπτύχθηκε με χρηματοδότηση της αμερικανικής Υπηρεσίας Προηγμένων Αμυντικών Ερευνητικών Προγραμμάτων (DARPA).
Το ρομπότ συναρμολόγησε διαδοχικά σωλήνες από σύνθετα υλικά και συνδέσμους αλουμινίου, δημιουργώντας το πρώτο τμήμα μιας ανακλαστικής κεραίας, μήκους περίπου 1,4 μέτρων.
Αν και η κατασκευή βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο, οι ερευνητές θεωρούν ότι το πείραμα αποδεικνύει τη δυνατότητα δημιουργίας διαστημικών δομών χωρίς να απαιτείται η συναρμολόγησή τους από ανθρώπους.
Η τεχνολογία βασίζεται στη μεταφορά των επιμέρους υλικών σε συμπαγή μορφή με πύραυλο. Στη συνέχεια, το ρομπότ τα συνδέει μεταξύ τους, επεκτείνοντας σταδιακά την κατασκευή.
Με αυτόν τον τρόπο θα μπορούσαν μελλοντικά να δημιουργηθούν εγκαταστάσεις πολύ μεγαλύτερες από εκείνες που επιτρέπουν σήμερα οι διαστάσεις των πυραύλων.
Ο επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, αεροδιαστημικός μηχανικός Σέρτζιο Πελεγκρίνο, χαρακτήρισε την ανάπτυξη του συστήματος ιδιαίτερα απαιτητική για τη μικρή ομάδα επιστημόνων που συμμετείχε στο εγχείρημα.
Όπως εξήγησε, η συγκεκριμένη τεχνολογία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για κατασκευές που εκτείνονται σε εκατοντάδες μέτρα ή ακόμη και σε χιλιόμετρα.
Οι πιθανές εφαρμογές περιλαμβάνουν μεγάλες τηλεπικοινωνιακές κεραίες, επιστημονικά όργανα αστρονομίας και εκτεταμένες συστοιχίες ηλιακών συλλεκτών για την παραγωγή ενέργειας στο Διάστημα.
Το ASTRA αποτελεί μέρος του προγράμματος NOM4D της DARPA, το οποίο ξεκίνησε το 2022 με στόχο την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών κατασκευής σε τροχιά και στη Σελήνη.
Στο ίδιο πρόγραμμα συμμετέχει και ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου του Ιλινόι, η οποία σχεδιάζει να δοκιμάσει στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό μια μέθοδο μετατροπής υγρών υλικών σε στερεά, ώστε να κατασκευάζονται δομικά στοιχεία απευθείας στο Διάστημα.
Σύμφωνα με τον υπεύθυνο του προγράμματος NOM4D, Άντριου Ντέτορ, οι μελλοντικές διαστημικές αποστολές θα χρειαστούν εγκαταστάσεις μεγάλων διαστάσεων, όπως σταθμούς ανεφοδιασμού, κατοικήσιμες υποδομές και μεγάλες κεραίες.
Παρότι οι τεχνολογίες αυτές βρίσκονται ακόμη σε πειραματικό στάδιο, η επιτυχία του ASTRA δημιουργεί νέες προοπτικές για την κατασκευή διαστημικών εγκαταστάσεων που σήμερα δεν είναι πρακτικά εφικτό να μεταφερθούν έτοιμες από τη Γη.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
