Οι κάτοικοι της Γροιλανδίας ψήφισαν την Τρίτη σε εκλογές που βρέθηκαν στο διεθνές προσκήνιο λόγω της υπόσχεσης του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να αποκτήσει τον έλεγχο του πλούσιου σε ορυκτά νησιού, αναζωπυρώνοντας τη συζήτηση για την ανεξαρτησία του.
Από την ανάληψη των καθηκόντων του τον Ιανουάριο, ο Τραμπ έχει δεσμευτεί να κάνει τη Γροιλανδία –μια ημιαυτόνομη περιοχή της Δανίας– μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών, υποστηρίζοντας ότι είναι ζωτικής σημασίας για τα αμερικανικά συμφέροντα ασφαλείας.
Το τεράστιο νησί, με πληθυσμό μόλις 57.000 κατοίκους, βρίσκεται στο επίκεντρο μιας γεωπολιτικής μάχης για την κυριαρχία στην Αρκτική, όπου το λιώσιμο των πάγων καθιστά τους φυσικούς πόρους πιο προσιτούς και ανοίγει νέες ναυτιλιακές διαδρομές. Η Ρωσία και η Κίνα έχουν εντείνει τη στρατιωτική τους δραστηριότητα στην περιοχή.
Η Γροιλανδία, πρώην αποικία της Δανίας, έγινε επίσημα δανέζικη επικράτεια το 1953. Απέκτησε κάποια αυτονομία το 1979 με τη δημιουργία του πρώτου κοινοβουλίου της, αλλά η Κοπεγχάγη εξακολουθεί να ελέγχει την εξωτερική πολιτική, την άμυνα και τη νομισματική πολιτική, παρέχοντας περίπου 1 δισεκατομμύριο δολάρια ετησίως στην οικονομία της.
Το 2009, η Γροιλανδία απέκτησε το δικαίωμα να κηρύξει πλήρη ανεξαρτησία μέσω δημοψηφίσματος, αλλά δεν το έχει πράξει, φοβούμενη ότι το βιοτικό επίπεδο θα μειωνόταν χωρίς την οικονομική στήριξη της Δανίας.
Η ψηφοφορία ξεκίνησε στις 11:00 GMT σε 72 εκλογικά κέντρα σε όλο το νησί, με 40.500 εγγεγραμμένους ψηφοφόρους. Οι κάλπες θα έκλειναν στις 22:00 GMT, ενώ τα τελικά αποτελέσματα αναμένονται την Τετάρτη μεταξύ 01:00 και 03:00 GMT.
«Είμαι πολύ ενθουσιασμένη. Ελπίζω ότι ο κόσμος θα ψηφίσει με σύνεση και χωρίς απληστία», δήλωσε η Λιβ Αουρόρα, υποψήφια του κυβερνώντος κόμματος Inuit Ataqatigiit, σε εκλογικό κέντρο στη Νουούκ, την πρωτεύουσα της Γροιλανδίας. «Ελπίζω να κάνω τη διαφορά και να κάνω τη Γροιλανδία ισχυρή και ανεξάρτητη».
Η υπερηφάνεια των Ινουίτ και ο ρόλος του Τραμπ
Το έντονο ενδιαφέρον του Τραμπ έχει διαταράξει την ισορροπία, ενώ παράλληλα η αυξανόμενη υπερηφάνεια των αυτόχθονων Ινουίτ για την κουλτούρα τους έχει φέρει το ζήτημα της ανεξαρτησίας στο επίκεντρο της εκλογικής διαδικασίας.
«Το ζήτημα της ανεξαρτησίας πήρε… στεροειδή από τον Τραμπ», δήλωσε ο Μασάνα Έγκεδε, αρχισυντάκτης της τοπικής εφημερίδας Sermitsiaq. «Έχει επισκιάσει τα καθημερινά προβλήματα».
Στο τελικό debate που μεταδόθηκε από τη δημόσια τηλεόραση KNR το βράδυ της Δευτέρας, οι ηγέτες των πέντε κομμάτων που βρίσκονται στο κοινοβούλιο συμφώνησαν ομόφωνα ότι δεν εμπιστεύονται τον Τραμπ.
«Προσπαθεί να μας επηρεάσει. Κατανοώ αν οι πολίτες νιώθουν ανασφάλεια», δήλωσε ο Έρικ Γένσεν, ηγέτης του κυβερνητικού εταίρου Siumut.
Δεν αναμένονται δημοσκοπήσεις ή exit polls. Έρευνα του Ιανουαρίου έδειξε ότι η πλειοψηφία των κατοίκων της Γροιλανδίας υποστηρίζει την ανεξαρτησία, αλλά είναι διχασμένοι ως προς το πότε πρέπει να γίνει αυτό.
Στην αρχή της προεκλογικής εκστρατείας, η συζήτηση επικεντρώθηκε στην οργή και την απογοήτευση για τις ιστορικές αδικίες της Δανίας ως πρώην αποικιοκρατικής δύναμης, ανέφερε η σύμβουλος και πρώην κυβερνητική σύμβουλος Τζούλι Ράντεμαχερ.
«Όμως, πιστεύω ότι ο φόβος για την ιμπεριαλιστική προσέγγιση των ΗΠΑ έχει πλέον ξεπεράσει την οργή προς τη Δανία», πρόσθεσε.
Το Reuters μίλησε με περισσότερους από δώδεκα Γροιλανδούς στη Νουούκ, όλοι εκ των οποίων δήλωσαν ότι τάσσονται υπέρ της ανεξαρτησίας, αν και πολλοί εξέφρασαν την ανησυχία ότι μια απότομη μετάβαση θα μπορούσε να βλάψει την οικονομία και να εξαλείψει τις σκανδιναβικές κοινωνικές παροχές, όπως η καθολική υγειονομική περίθαλψη και η δωρεάν εκπαίδευση.
«Δεν θέλουμε να γίνουμε μέρος των ΗΠΑ για προφανείς λόγους: το σύστημα υγείας και τον Τραμπ», δήλωσε ο Τούτα Λίνγκε-Λάρσεν, τραπεζικός υπάλληλος και κάτοικος της Νουούκ, προσθέτοντας ότι αυτές οι εκλογές είναι ιδιαίτερα σημαντικές. «Δεν μας αρέσει αυτή η προσοχή, για να το πω απλά».
Το νησί διαθέτει σημαντικούς φυσικούς πόρους, συμπεριλαμβανομένων κρίσιμων ορυκτών όπως οι σπάνιες γαίες, που χρησιμοποιούνται σε τεχνολογικούς κλάδους από τα ηλεκτρικά οχήματα έως τα πυραυλικά συστήματα.
Ωστόσο, η εκμετάλλευσή τους προχωρά με αργούς ρυθμούς λόγω περιβαλλοντικών ανησυχιών, των ακραίων καιρικών συνθηκών και της σχεδόν πλήρους κυριαρχίας της Κίνας στον τομέα αυτό, κάτι που δυσκολεύει τις εταιρείες άλλων χωρών να αποκομίσουν κέρδη ή να βρουν αγοραστές.
