Ανάμεικτα μηνύματα εκπέμπει ο Ντόναλντ Τραμπ μετά τη βαριά εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, εμφανιζόμενος από τη μία πλευρά πρόθυμος να συνεργαστεί με τους Δημοκρατικούς και από την άλλη προειδοποιώντας ότι θα χρησιμοποιήσει το προεδρικό δικαίωμα βέτο για να μπλοκάρει τις πρωτοβουλίες του Κογκρέσου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος παραδέχθηκε ότι αιφνιδιάστηκε από το αποτέλεσμα, αναγνωρίζοντας πως οι Δημοκρατικοί πραγματοποίησαν μια επιτυχημένη εκστρατεία. Σε τηλεφωνική παρέμβασή του στο Fox News, κατά τη διάρκεια συνομιλίας με τον παρουσιαστή Μπρετ Μπάιερ, έκανε λόγο για ένα ιδιαίτερο προεκλογικό κλίμα, παρά τις μεγάλες συγκεντρώσεις που πραγματοποίησαν οι Ρεπουμπλικανοί.
«Είχαμε τεράστιες προεκλογικές συγκεντρώσεις. Είμαι λίγο έκπληκτος», ανέφερε χαρακτηριστικά, παραδεχόμενος ουσιαστικά ότι η δυναμική της κάλπης δεν εξελίχθηκε όπως περίμενε.
Σε μια προσπάθεια να εμφανιστεί διαλλακτικός, υποστήριξε ότι υπάρχουν πολλά πεδία στα οποία μπορεί να υπάρξει συνεννόηση με τους Δημοκρατικούς στο Κογκρέσο, ενώ απέκλεισε το ενδεχόμενο ανασχηματισμού ή αλλαγών στο υπουργικό συμβούλιο εξαιτίας της εκλογικής ήττας.
Ωστόσο, ο τόνος του άλλαξε όταν πέρασε στις αναρτήσεις του στο Truth Social, όπου εξαπέλυσε επιθέσεις κατά υποψηφίων του κόμματός του, αλλά και του τηλεοπτικού δικτύου Fox News.
Οι απειλές για βέτο και οι επιθέσεις στους Ρεπουμπλικανούς
Με μία από τις αναρτήσεις του, ο Τραμπ προανήγγειλε ότι θα προχωρήσει σε δημόσιο απολογισμό των εκλογικών αποτελεσμάτων, σχολιάζοντας τόσο τους υποψηφίους που επικράτησαν όσο και εκείνους που ηττήθηκαν.
Στη συνέχεια έβαλε στο στόχαστρο τον κυβερνήτη του Τέξας, Γκρεγκ Άμποτ, κατηγορώντας τον ότι απομακρύνθηκε από τις παραδοσιακές θέσεις του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. «Αν δεν είχε μετατραπεί σε RINO τους τελευταίους έξι μήνες της πολιτικής του ζωής, δεν θα είχε χάσει», έγραψε, χρησιμοποιώντας τον χαρακτηρισμό «Republican In Name Only», δηλαδή Ρεπουμπλικανός μόνο κατ’ όνομα.
Ιδιαίτερο συμβολισμό είχε και η δημοσίευση μιας εικόνας με ένα κόκκινο καπέλο που έφερε τη λέξη «VETO», παραπέμποντας στην πρόθεσή του να αξιοποιήσει το δικαίωμα αρνησικυρίας απέναντι σε νομοσχέδια που θα προωθούν οι Δημοκρατικοί.
Ο Τραμπ είχε άλλωστε προειδοποιήσει ήδη πριν από τις εκλογές ότι, σε περίπτωση απώλειας του ελέγχου του Κογκρέσου από τους Ρεπουμπλικανούς, θα ασκεί συστηματικά βέτο και δεν θα διστάζει να συγκρούεται με τη νομοθετική εξουσία.
Στο στόχαστρο και το Fox News
Ούτε το τηλεοπτικό δίκτυο Fox News γλίτωσε από την οργή του Αμερικανού προέδρου. Ο Τραμπ κατηγόρησε το δίκτυο ότι συνέβαλε στις εκλογικές απώλειες των Ρεπουμπλικανών, επειδή, όπως υποστήριξε, προβάλλει συστηματικά τις θέσεις της Δημοκρατικής αντιπολίτευσης.
Ειδικότερα, διερωτήθηκε για την παρουσία του πρώην Δημοκρατικού δημάρχου της Νέας Υόρκης, Μπιλ ντε Μπλάζιο, σε τηλεοπτικό πάνελ, ενώ εξαπέλυσε επιθέσεις και κατά πολιτικών αναλυτών και δημοσκοπήσεων του δικτύου.
Η δυσαρέσκειά του είχε γίνει εμφανής ήδη πριν από την οριστικοποίηση των εκλογικών αποτελεσμάτων, όταν μέσα σε λίγες ώρες δημοσίευσε διαδοχικά μηνύματα, κατηγορώντας το Fox News ότι επιχειρεί να τον υπονομεύσει και ότι οι δημοσκοπήσεις του αναδεικνύουν σκόπιμα την αρνητική εικόνα της κυβέρνησής του.
Οι αιτίες της εκλογικής πανωλεθρίας
Πίσω από την επικράτηση των Δημοκρατικών βρίσκεται κυρίως η δυσαρέσκεια των Αμερικανών για την οικονομική κατάσταση και την πορεία της προεδρίας Τραμπ.
Το αυξημένο κόστος ζωής, η ακρίβεια και οι υψηλές τιμές των καυσίμων αποτέλεσαν βασικούς παράγοντες που επηρέασαν την εκλογική συμπεριφορά. Παράλληλα, ο πόλεμος στο Ιράν και οι επιπτώσεις του στην αμερικανική οικονομία ενίσχυσαν την απογοήτευση σημαντικού τμήματος του εκλογικού σώματος.
Οι Δημοκρατικοί αξιοποίησαν την οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά, αντιπαραβάλλοντας τις καθημερινές δυσκολίες των πολιτών με τις κυβερνητικές προτεραιότητες του Τραμπ. Στο πλαίσιο της προεκλογικής τους εκστρατείας υποστήριξαν ότι ο πρόεδρος επικεντρώνεται περισσότερο στην αναμόρφωση της Ουάσινγκτον παρά στην αντιμετώπιση της ακρίβειας.
Από την πλευρά τους, οι Ρεπουμπλικανοί επένδυσαν σημαντικούς πόρους στην προεκλογική εκστρατεία, ενώ ο ίδιος ο Τραμπ πραγματοποίησε σειρά εμφανίσεων σε πολιτείες-κλειδιά, ζητώντας από τους ψηφοφόρους να στηρίξουν τους υποψηφίους του σαν να βρισκόταν ο ίδιος στο ψηφοδέλτιο.
Παρά την ήττα, ο Αμερικανός πρόεδρος εξακολουθεί να απορρίπτει την εκτίμηση ότι το αποτέλεσμα συνιστά προσωπική αποδοκιμασία της πολιτικής του. «Εγώ δεν ήμουν στο ψηφοδέλτιο. Αν ήμουν, θα είχαμε κερδίσει θριαμβευτικά», υποστήριξε μέσω Truth Social.
Το νέο πολιτικό τοπίο και οι περιορισμοί στην εξουσία Τραμπ
Η νίκη των Δημοκρατικών στη Γερουσία και η μάχη για την πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων δημιουργούν νέα δεδομένα για τη διακυβέρνηση των ΗΠΑ.
Η απώλεια του ελέγχου της Γερουσίας περιορίζει τη δυνατότητα του Τραμπ να προχωρά απρόσκοπτα σε σημαντικούς διορισμούς, ενώ η επικράτηση των Δημοκρατικών στη Βουλή αναμένεται να ανοίξει τον δρόμο για κοινοβουλευτικές έρευνες σχετικά με τις κυβερνητικές επιλογές.
Οι Δημοκρατικοί, εφόσον εξασφαλίσουν την πλειοψηφία και στα δύο σώματα του Κογκρέσου, θα μπορούν να ελέγχουν την κοινοβουλευτική ατζέντα, να ασκούν εντονότερη εποπτεία στην κυβέρνηση και να δυσκολεύουν την προώθηση της νομοθετικής ατζέντας του προέδρου.
Ο Τραμπ, πάντως, διατηρεί σημαντικά περιθώρια δράσης στην εξωτερική και αμυντική πολιτική, ενώ η απειλή της συστηματικής χρήσης του βέτο προμηνύει μια περίοδο έντονης αντιπαράθεσης μεταξύ Λευκού Οίκου και Κογκρέσου.
Το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών συνιστά, σε κάθε περίπτωση, ένα ισχυρό πολιτικό μήνυμα προς τον Αμερικανό πρόεδρο, καθώς η δυσαρέσκεια για την οικονομία και τις επιλογές του στην εξωτερική πολιτική μετατράπηκε σε εκλογική ήττα για το κόμμα του.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
