έο τοπίο στις κληρονομιές διαμορφώνει το αναμορφωμένο Κληρονομικό Δίκαιο, το οποίο τέθηκε σε ισχύ στις 16 Σεπτεμβρίου 2026 και εφαρμόζεται στις κληρονομικές σχέσεις που προκύπτουν από θανάτους μετά τη συγκεκριμένη ημερομηνία. Για όσους έχουν αποβιώσει νωρίτερα εξακολουθεί να ισχύει το προηγούμενο καθεστώς.
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τα χρέη που αφήνει πίσω του ο εκλιπών. Με το νέο πλαίσιο, ο κληρονόμος δεν ευθύνεται καταρχήν με την προσωπική του περιουσία για τις υποχρεώσεις της κληρονομιάς, αλλά η ευθύνη του περιορίζεται στην ίδια την κληρονομιαία περιουσία. Έτσι, οι δανειστές δεν μπορούν να στραφούν αυτομάτως εναντίον περιουσιακών στοιχείων που ο κληρονόμος διέθετε ήδη, όπως η κατοικία ή οι προσωπικές καταθέσεις του.
Η μεταρρύθμιση αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα που επί χρόνια δημιουργούσε σοβαρούς κινδύνους για τους κληρονόμους, οι οποίοι μπορούσαν να βρεθούν αντιμέτωποι με οφειλές προς τράπεζες ή το Δημόσιο που ξεπερνούσαν ακόμη και την αξία της περιουσίας που αποκτούσαν.
Παράλληλα, εισάγεται στην ελληνική έννομη τάξη ο θεσμός των κληρονομικών συμβάσεων. Μέσω συμβολαιογραφικής πράξης, ένας πολίτης μπορεί εν ζωή να συμφωνήσει με τους μελλοντικούς κληρονόμους του τον τρόπο με τον οποίο θα κατανεμηθεί η περιουσία του μετά τον θάνατό του.
Η δυνατότητα αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική σε σύνθετες οικογενειακές καταστάσεις, όπως όταν υπάρχουν παιδιά από διαφορετικούς γάμους, αλλά και στην περίπτωση οικογενειακών επιχειρήσεων. Στόχος είναι να μπορεί να οργανώνεται εγκαίρως η διαδοχή και να περιορίζονται μελλοντικές συγκρούσεις ή κατακερματισμός της περιουσίας.
Ριζικά αλλάζει και το καθεστώς της νόμιμης μοίρας. Μέχρι σήμερα, ο δικαιούχος της μπορούσε να αποκτήσει εμπράγματο δικαίωμα σε συγκεκριμένα ακίνητα ή άλλα περιουσιακά στοιχεία. Πλέον, η νόμιμη μοίρα μετατρέπεται σε χρηματική αξίωση κατά του κληρονόμου, ίση με το μισό της αξίας της μερίδας που θα δικαιούταν ο νόμιμος μεριδούχος σε περίπτωση εξ αδιαθέτου διαδοχής.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι παιδιά, γονείς και επιζών σύζυγος που δικαιούνται νόμιμη μοίρα δεν αποκτούν αυτομάτως ποσοστό συνιδιοκτησίας σε ακίνητα ή άλλα στοιχεία της κληρονομιάς, αλλά μπορούν να διεκδικήσουν τη χρηματική αξία που τους αναλογεί.
Οι αλλαγές αποτελούν μία από τις σημαντικότερες αναμορφώσεις του ελληνικού Κληρονομικού Δικαίου των τελευταίων δεκαετιών, με βασικούς άξονες την προστασία των κληρονόμων από τα χρέη, την ευκολότερη οργάνωση της διαδοχής και τον περιορισμό των περιουσιακών και οικογενειακών διενέξεων.
