Σε μια μικρής κλίμακας αλλά δυνητικά καθοριστική κλινική δοκιμή, ερευνητές διαπίστωσαν ότι ένα πειραματικό φάρμακο με την ονομασία mavoglurant, μείωσε την επιθυμία για κοκαΐνη σε άτομα εθισμένα στη ναρκωτική αυτή ουσία. Η μελέτη Φάσης ΙΙ, στην οποία συμμετείχαν 68 άτομα με διαγνωσμένη διαταραχή χρήσης κοκαΐνης, έδειξε ότι το πειραματικό φάρμακο μειώνει την επιθυμία για το ναρκωτικό. Παρότι τα αποτελέσματα είναι προκαταρκτικά και απαιτούν επιβεβαίωση, το mavoglurant ενδέχεται να εξελιχθεί στην πρώτη εγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή ειδικά για τον εθισμό στην κοκαΐνη.
Η κατάχρηση διεγερτικών ουσιών όπως η κοκαΐνη, η μεθαμφεταμίνη ή τα συνταγογραφούμενα διεγερτικά, βρίσκεται σε άνοδο, συμβάλλοντας σε έναν αυξανόμενο αριθμό θανάτων από υπερβολική δόση, ιδίως όταν συνδυάζεται με ουσίες όπως τα οπιοειδή. Στις ΗΠΑ, εκτιμάται ότι το 2022, περίπου 10,2 εκατομμύρια άτομα ηλικίας άνω των 12 ετών έκαναν μη ιατρική χρήση διεγερτικών, ενώ περίπου 4,5 εκατομμύρια άνθρωποι πληρούσαν τα διαγνωστικά κριτήρια για διαταραχή χρήσης διεγερτικών ουσιών.
Μέχρι σήμερα, οι μοναδικές ευρέως συνιστώμενες θεραπείες είναι ψυχοκοινωνικές παρεμβάσεις, όπως η συμβουλευτική ή η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία. Δεν υπάρχουν εγκεκριμένα φάρμακα που να μειώνουν την επιθυμία για χρήση κοκαΐνης, ενώ τα υπάρχοντα, όπως η δισουλφιράμη, έχουν περιορισμένη αποτελεσματικότητα. Γι’ αυτό και υπάρχει επείγουσα ανάγκη για νέες φαρμακευτικές επιλογές.
Το mavoglurant είχε αρχικά αναπτυχθεί για τη θεραπεία του συνδρόμου εύθραστου Χ χρωμοσώματος (Fragile X), αλλά δεν κατάφερε να πετύχει τα επιθυμητά αποτελέσματα σε μεγάλες κλινικές δοκιμές. Το φάρμακο λειτουργεί αναστέλλοντας έναν υποδοχέα γνωστό ως mGluR5, ο οποίος σύμφωνα με ορισμένες μελέτες εμπλέκεται στη ρύθμιση της ανταμοιβής από διεγερτικές ουσίες. Έτσι, οι ερευνητές υπέθεσαν πως το mavoglurant θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως θεραπεία για τη διαταραχή χρήσης διεγερτικών ουσιών.
Στη συγκεκριμένη μελέτη, οι συμμετέχοντες τυχαιοποιήθηκαν ώστε να λάβουν είτε εικονικό φάρμακο (placebo) είτε mavoglurant (σε μορφή χαπιού) δύο φορές την ημέρα για 98 ημέρες. Συνολικά, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το mavoglurant μείωσε σημαντικά την επιθυμία για χρήση κοκαΐνης σε σύγκριση με το placebo, κάτι που επιβεβαιώθηκε και από τις εξετάσεις ούρων. Βρέθηκαν επίσης ενδείξεις —αν και πιο ασαφείς— ότι μείωσε και την επιθυμία για αλκοόλ. Το φάρμακο φάνηκε γενικά ασφαλές και καλά ανεκτό, με τις πιο κοινές παρενέργειες να περιλαμβάνουν πονοκέφαλο, ζάλη και ναυτία.
«Σε αυτή τη μικρής διάρκειας και κλίμακας μελέτη, το mavoglurant μείωσε την επιθυμία για χρήση κοκαΐνης και αλκοόλ σε ασθενείς με χρόνια διαταραχή χρήσης κοκαΐνης», έγραψαν οι ερευνητές στο άρθρο τους που δημοσιεύθηκε στο «Science Translational Medicine».
Ωστόσο, οι συγγραφείς επισημαίνουν πως απαιτούνται μεγαλύτερες, πιο ποικίλες και μακροχρόνιες κλινικές δοκιμές για να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα της κλινικής δοκιμής.
