Το ανοσοποιητικό σύστημα είναι ένα πολύπλοκο δίκτυο κυττάρων και πρωτεϊνών που προστατεύει τον οργανισμό από μολύνσεις, ιούς και ξένα στοιχεία, αποτελώντας τη φυσική άμυνα του σώματος. Λειτουργεί μέσω δύο βασικών συστημάτων: του έμφυτου, που παρέχει άμεση, γενική άμυνα, και του προσαρμοστικού, που μαθαίνει να αναγνωρίζει και να καταπολεμά συγκεκριμένους παθογόνους παράγοντες, παράγοντας αντισώματα. Η σωστή του λειτουργία είναι ζωτικής σημασίας για την υγεία, ενώ πολλοί παράγοντες μπορούν να την επηρεάσουν.
Εκτός από την σωματική άσκηση και τον ποιοτικό ύπνο, κομβικό ρόλο παίζουν οι διατροφικές μας συνήθειες, καθώς επίσης και η διακοπή του καπνίσματος.
Παρακάτω, ακολουθούν οι κύριοι παράγοντες που επηρεάζουν αρνητικά το ανοσοποιητικό μας σύστημα.
Κακή διατροφή
Η κακή διατροφή είναι μία από τις βασικές αιτίες που αποδυναμώνουν το ανοσοποιητικό σύστημα. Οι τροφές που έχουν μεγάλη περιεκτικότητα σε ζάχαρη, επεξεργασμένα λιπαρά και αλάτι μειώνουν την αποτελεσματικότητα του ανοσοποιητικού, καθώς προκαλούν φλεγμονές στον οργανισμό.
Όταν καταναλώνουμε τροφές που είναι «φτωχές» σε θρεπτικά συστατικά, ο οργανισμός μας δεν έχει τα απαραίτητα εφόδια για να παράγει τα κατάλληλα αντισώματα. Για να ενδυναμώσουμε το ανοσοποιητικό μας χρειαζόμαστε βιταμίνες, μέταλλα, αντιοξειδωτικά και υγιή λιπαρά, τα οποία βρίσκονται σε τροφές, όπως φρέσκα φρούτα, λαχανικά, ξηροί καρποί και, φυσικά, ψάρια.
Έλλειψη ύπνου
Η έλλειψη ύπνου είναι ένας άλλος παράγοντας που εξασθενεί το ανοσοποιητικό σύστημα. Κατά τη διάρκεια του ύπνου, το σώμα ανανεώνεται και ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα. Η παρατεταμένη έλλειψη ύπνου, όμως, μπορεί να μειώσει την παραγωγή λευκών αιμοσφαιρίων, τα οποία συμβάλλουν στην καταπολέμηση των λοιμώξεων.
Σύμφωνα με έρευνες, τα άτομα που κοιμούνται λιγότερο από 7-8 ώρες τη νύχτα διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εκδηλώσουν φλεγμονές και ασθένειες, καθώς το ανοσοποιητικό τους σύστημα δεν έχει τον χρόνο να ανακάμψει.
Στρες
Με την σειρά του, το στρες έχει αρνητικές επιπτώσεις για το ανοσοποιητικό σύστημα. Όταν είμαστε στρεσαρισμένοι, το σώμα μας παράγει περισσότερη κορτιζόλη, μια ορμόνη που καταστέλλει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού. Η αυξημένη κορτιζόλη κάνει πιο ευάλωτο τον οργανισμό απέναντι στις λοιμώξεις και τις φλεγμονές. Συν τοις άλλοις, το χρόνιο στρες μπορεί να οδηγήσει σε αϋπνία.
Κάπνισμα
Το κάπνισμα είναι μία από τις πιο κακές συνήθειες για την υγεία και έχει καταστροφικές συνέπειες για το ανοσοποιητικό σύστημα. Οι τοξίνες που βρίσκονται στον καπνό του τσιγάρου βλάπτουν τα κύτταρα του ανοσοποιητικού και καθιστούν τον οργανισμό πιο επιρρεπή σε λοιμώξεις και ασθένειες.
Επιπλέον, το κάπνισμα μειώνει την αποτελεσματικότητα των κυττάρων που καταπολεμούν τους ιούς και τα βακτήρια, αυξάνοντας τον κίνδυνο να εκδηλωθούν διάφορες παθήσεις, όπως η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ).
Καθιστική ζωή και έλλειψη άσκησης
Η καθιστική ζωή είναι μια άλλη συνήθεια που έχει σοβαρές συνέπειες για το ανοσοποιητικό σύστημα. Η σωματική άσκηση ενισχύει την άμυνα του οργανισμού, καθώς βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος και συμβάλλει στην ανανέωση των κυττάρων.
Επίσης, η άσκηση βοηθά στη μείωση των φλεγμονών και βοηθά το σώμα να καταπολεμά τις λοιμώξεις. Αντίθετα, η έλλειψη άσκησης μπορεί να κάνει τον οργανισμό πιο ευάλωτο σε ασθένειες.
