Στο επίκεντρο έντονων διαβουλεύσεων στις Βρυξέλλες βρίσκεται η αναθεώρηση του ευρωπαϊκού φορολογικού πλαισίου για τα καπνικά προϊόντα, καθώς οι υπουργοί Οικονομικών των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συζητούν στο συμβούλιο Ecofin τη δραστική αύξηση των ελάχιστων συντελεστών Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ).
Η διαπραγμάτευση ανοίγει τον δρόμο για σαρωτικές ανατιμήσεις τόσο στα παραδοσιακά τσιγάρα όσο και στα νεότερα προϊόντα καπνού και ατμίσματος, με τα ακραία σενάρια των οικονομοτεχνικών προσομοιώσεων να εκτιμούν ότι η μέση τιμή του πακέτου στη λιανική αγορά θα μπορούσε σε βάθος χρόνου να εκτιναχθεί ακόμη και στα 13 ευρώ.
Οι προτάσεις στο τραπέζι και το πακέτο των 13 ευρώ
Η πρωτοβουλία της ευρωπαϊκής ηγεσίας αποσκοπεί στη μείωση της κατανάλωσης καπνού για λόγους δημόσιας υγείας, αλλά και στην εναρμόνιση των φορολογικών συστημάτων ανάμεσα στα κράτη-μέλη, θέτοντας για πρώτη φορά αυστηρό ελάχιστο φορολογικό πλαίσιο στα υγρά αναπλήρωσης των ηλεκτρονικών τσιγάρων καθώς και στα θερμαινόμενα καπνικά προϊόντα.
Αν και τα ποσά των 13 ευρώ αποτελούν υπολογιστικά σενάρια προσομοίωσης και όχι αυτόματα προκαθορισμένη τιμή στο ράφι, η αύξηση των κατώτατων φορολογικών ορίων θα συμπαρασύρει αναπόφευκτα τις τελικές τιμές λιανικής προς τα πάνω, περιορίζοντας δραστικά το περιθώριο φθηνών επιλογών για τους καταναλωτές.
Η μάχη της ομοφωνίας και ο κίνδυνος λαθρεμπορίου
Για να καταστεί δεσμευτική η νέα οδηγία απαιτείται απόλυτη ομοφωνία και από τα 27 κράτη-μέλη, γεγονός που καθιστά τη σημερινή συνεδρίαση εξαιρετικά περίπλοκη, καθώς πολλές χώρες του ευρωπαϊκού Νότου εκφράζουν ισχυρές επιφυλάξεις. Το κύριο επιχείρημα που προβάλλεται απέναντι σε μια απότομη και υπέρμετρη φορολογική επιβάρυνση είναι ο άμεσος κίνδυνος αναζωπύρωσης του λαθρεμπορίου.
Πρόσφατα στοιχεία καταδεικνύουν ότι όταν οι τιμές στη νόμιμη αγορά εκτοξεύονται δυσανάλογα με το διαθέσιμο εισόδημα, η κατανάλωση δεν μειώνεται πραγματικά, αλλά μετατοπίζεται μαζικά προς τα παράνομα, ανεξέλεγκτα και επικίνδυνα κυκλώματα διακίνησης καπνού, στερώντας τεράστια έσοδα από τα κρατικά ταμεία.
Η στάση της Αθήνας και οι μεταβατικές περίοδοι
Από την πλευρά της, η ελληνική αντιπροσωπεία προσέρχεται στις συζητήσεις υποστηρίζοντας την ανάγκη θέσπισης ευρείας μεταβατικής περιόδου, ζητώντας επαρκή χρόνο προσαρμογής ώστε οι όποιες αυξήσεις να απορροφηθούν ομαλά από την αγορά χωρίς να πληγεί η αγοραστική δύναμη των πολιτών και χωρίς να διαταραχθούν τα δημόσια έσοδα.
Εφόσον οι διαφωνίες μεταξύ των χωρών δεν γεφυρωθούν εντός της ημέρας, θεωρείται εξαιρετικά πιθανό το ζήτημα να παραπεμφθεί σε επόμενη σύνοδο, μεταθέτοντας την οριστική λήψη των αποφάσεων για το επόμενο εξάμηνο.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
