Με μεταβατική περίοδο προσαρμογής αναμένεται να ξεκινήσει η λειτουργία του νέου Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), ώστε οι ιδιοκτήτες να έχουν τον απαραίτητο χρόνο να διορθώσουν λάθη και αποκλίσεις πριν τεθούν σε ισχύ οι προβλεπόμενες κυρώσεις.
Η σταδιακή ενεργοποίηση του συστήματος κρίθηκε αναγκαία, καθώς κατά τις δοκιμές διαπιστώθηκαν σημαντικές δυσκολίες στη διασύνδεση και ταυτοποίηση των στοιχείων μεταξύ του Ε9 και του Ελληνικού Κτηματολογίου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το θέμα συζητήθηκε σε σύσκεψη του υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Δημήτρη Μαρκόπουλου, του διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργου Πιτσιλή και του προέδρου της ΠΟΜΙΔΑ Στράτου Παραδιά, με κοινή διαπίστωση ότι δεν θα ήταν δίκαιο να επιβληθούν άμεσα πρόστιμα για εκκρεμότητες που δεν οφείλονται στους ιδιοκτήτες.
Τα σοβαρότερα προβλήματα εντοπίζονται σε αγροτεμάχια με ιδιοκτησιακές εκκρεμότητες, σε περιοχές όπου οι αναδασμοί δεν έχουν ολοκληρωθεί, σε εκτάσεις που εμφανίζονται ως δημόσιες στο Κτηματολόγιο αλλά χρησιμοποιούνται επί δεκαετίες από ιδιώτες, καθώς και σε περιοχές όπου η διαδικασία κτηματογράφησης παραμένει ανολοκλήρωτη.
Το ΜΙΔΑ επρόκειτο αρχικά να τεθεί σε λειτουργία στα τέλη Μαρτίου, ωστόσο η έναρξή του μεταφέρθηκε λόγω τεχνικών ζητημάτων που αφορούν την ενοποίηση των στοιχείων. Στόχος της ΑΑΔΕ είναι πλέον η πλατφόρμα να ενεργοποιηθεί σταδιακά, δίνοντας χρόνο σε ιδιοκτήτες, λογιστές, μηχανικούς και συμβολαιογράφους να εντοπίσουν και να διορθώσουν τυχόν λάθη πριν ξεκινήσουν οι εκτεταμένες διασταυρώσεις.
Τι θα περιλαμβάνει το νέο μητρώο
Με την πλήρη εφαρμογή του, το ΜΙΔΑ θα αποτελέσει τον ενιαίο ψηφιακό φάκελο κάθε ακινήτου. Σε αυτόν θα συγκεντρωθούν πληροφορίες που σήμερα βρίσκονται διάσπαρτες στο Ε9, στο Κτηματολόγιο και σε άλλες δημόσιες υπηρεσίες.
Μεταξύ άλλων θα καταγράφονται:
- ο ΑΤΑΚ και ο ΚΑΕΚ,
- η θέση και η επιφάνεια του ακινήτου,
- τα ποσοστά συνιδιοκτησίας,
- η χρήση του,
- οι μισθώσεις και οι δωρεάν παραχωρήσεις,
- κάθε μεταβολή που αφορά την ιδιοκτησία ή τη χρήση του.
Παράλληλα θα δηλώνονται ο αριθμός παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, ο αριθμός υδρομέτρου, τα στοιχεία των ενοικιαστών στις μακροχρόνιες μισθώσεις ή της πλατφόρμας στις βραχυχρόνιες, ενώ όπου απαιτείται θα καταχωρίζεται και τραπεζικός λογαριασμός (IBAN) για την καταβολή μισθωμάτων.
Υποχρεώσεις θα έχουν όχι μόνο οι ιδιοκτήτες αλλά και οι ενοικιαστές, οι οποίοι θα πρέπει να δηλώνουν το ακίνητο που μισθώνουν, τα στοιχεία του εκμισθωτή και το συμφωνημένο μίσθωμα.
Έλεγχοι και διασταυρώσεις
Με την έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας, τα στοιχεία από το Ε9 και το Κτηματολόγιο θα μεταφερθούν αυτόματα στο σύστημα και στη συνέχεια οι ιδιοκτήτες θα κληθούν να τα επιβεβαιώσουν ή να διορθώσουν τυχόν αποκλίσεις.
Σε αρκετές περιπτώσεις οι διορθώσεις αναμένεται να απαιτήσουν τη συνδρομή λογιστών, μηχανικών και συμβολαιογράφων, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν διαφορές στα τετραγωνικά, στα όρια των ακινήτων ή στο ιδιοκτησιακό καθεστώς.
Μετά το τέλος της μεταβατικής περιόδου, η ΑΑΔΕ θα προχωρά σε αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις μεταξύ του Ε9, του Κτηματολογίου και των στοιχείων του ΜΙΔΑ, αποκτώντας πλήρη εικόνα τόσο για την ιδιοκτησία όσο και για την πραγματική χρήση κάθε ακινήτου.
Οι έλεγχοι θα εντοπίζουν αποκλίσεις στα τετραγωνικά, στη χρήση, στα ποσοστά συνιδιοκτησίας, στις μισθώσεις και στα δηλωμένα εισοδήματα από ακίνητα. Όπου εντοπίζονται διαφορές, οι ιδιοκτήτες θα καλούνται να τις διορθώσουν ή να τις αιτιολογήσουν, ενώ σε περιπτώσεις αδήλωτων μεταβολών ή υποδηλωμένων ακινήτων μπορεί να προκύψουν αναδρομικές επιβαρύνσεις σε ΕΝΦΙΑ, δημοτικά τέλη και άλλες φορολογικές υποχρεώσεις.
Τα πρόστιμα
Το νέο πλαίσιο προβλέπει συγκεκριμένες υποχρεώσεις ενημέρωσης του μητρώου για κάθε αλλαγή στη χρήση ενός ακινήτου, είτε πρόκειται για νέα μίσθωση είτε για δωρεάν παραχώρηση.
Η εκπρόθεσμη δήλωση θα επιφέρει διοικητικό πρόστιμο 500 ευρώ, ενώ για ψευδείς ή ανακριβείς δηλώσεις που οδηγούν σε λήψη επιδοτήσεων ή άλλων κρατικών ενισχύσεων το πρόστιμο θα ανέρχεται σε 1.000 ευρώ. Για τις υπόλοιπες ανακριβείς δηλώσεις προβλέπεται πρόστιμο 100 ευρώ.
Αλλαγές στον ΕΝΦΙΑ από το 2027
Από το 2027 αλλάζει και ο τρόπος υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ, καθώς θα αξιοποιούνται τα στοιχεία της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου.
Ο φόρος θα υπολογίζεται με βάση την πραγματική επιφάνεια του ακινήτου. Εάν από την Ηλεκτρονική Ταυτότητα προκύπτουν λιγότερα τετραγωνικά από εκείνα που αναγράφονται στο Κτηματολόγιο ή στους τίτλους ιδιοκτησίας, για τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ θα λαμβάνεται υπόψη η μικρότερη επιφάνεια, περιορίζοντας περιπτώσεις υπερφορολόγησης.
Ανοιχτό παραμένει το ζήτημα του αν οι νέες ρυθμίσεις θα εφαρμοστούν αναδρομικά στις περιπτώσεις όπου η Ηλεκτρονική Ταυτότητα εμφανίζει μεγαλύτερη επιφάνεια από αυτή που είναι σήμερα δηλωμένη. Από την τελική απόφαση θα εξαρτηθεί αν θα υπάρξουν αναδρομικές επιβαρύνσεις σε ΕΝΦΙΑ, δημοτικά τέλη ή άλλες φορολογικές υποχρεώσεις.
