Το διεθνές δίκαιο δεν επικαθορίζεται από μονομερείς ρηματικές διακοινώσεις, ούτε από ευσεβείς πόθους τρίτων, διαμνηνύει η Αθήνα, που ανέμενε την επόμενη κίνηση της Λιβύης, αναφέρουν διπλωματικές πηγές σχετικά με τους χάρτες που συνοδεύουν τη δημοσίευση της Ρηματικής Διακοίνωσης της 27ης Μαΐου 2025 στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών.
Σε αντίθεση με άκυρες και ανυπόστατες συμφωνίες, η Ελλάδα βαδίζει και ενεργεί βάσει του Διεθνούς Δικαίου και δεν διστάζει να διατυπώνει ευθέως τις θέσεις της σε κάθε συνομιλητή της, όπως έπραξε και πρόσφατα ο Υπουργός Εξωτερικών κατά την επίσκεψή του στη Λιβύη. Οι θέσεις αυτές έχουν τεθεί στο παρελθόν και απαντηθεί προσηκόντως από την Ελλάδα και την Αίγυπτο, επισημαίνουν διπλωματικές πηγές.
Η Αθήνα δεν πρόκειται να αποδεχθεί νέα τετελεσμένα στη βάση του ανυπόστατου τουρκολιβυκού μνημονίου, ήταν, εξάλλου, το μήνυμα της νέας επίσκεψης του Γιώργου Γεραπετρίτη στη Λιβύη αναδεικνύοντας παράλληλα τη διάθεση της ελληνικής κυβέρνησης για επανεκκίνηση των συνομιλίων οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών.
Λιβύη: Τα νησιά δεν δημιουργούν αυτομάτως θαλάσσιες ζώνες
Η Λιβύη ισχυρίζεται ότι Ελλάδα και Αίγυπτος πρέπει να ανακαλέσουν τις άδειες για έρευνες υδρογονανθράκων που έχουν εκδώσει, μέχρις ότου επιλυθούν οι διαφορές.
Είναι σαφές ότι η Ρηματική διακοίνωση με την οποία ορίζει μονομερώς τα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας της, βάσει του Τουρκολιβυκού Μνημονίου έστειλε στις 27 Μαΐου στον ΟΗΕ η Λιβύη, είναι στα πρότυπα της κίνησης της Τουρκίας το 2020.
Σε αυτή υποστηρίζει ότι η μέση γραμμή με την Ελλάδα πρέπει να χαραχθεί μεταξύ των ηπειρωτικών ακτών, αγνοώντας τα νησιά, τα οποία -όπως αναφέρει- δεν δημιουργούν αυτομάτως θαλάσσιες ζώνες.
Παράλληλα, δηλώνει πρόθυμη για διάλογο και ανοιχτή σε όλες τις μορφές επίλυσης διαφορών που προβλέπει το άρθρο 33 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, στις οποίες περιλαμβάνεται και η παραπομπή στη Χάγη.
Παράλληλα, χαρακτηρίζει παράνομη και την κήρυξη ΑΟΖ από την Ελλάδα στο Ιόνιο, όπως και τον Ελληνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό.
Στον απόηχο της αυστηρής απάντησης της Αθήνας στη ρηματική διακοίνωση της Λιβύης στον ΟΗΕ, ιδιαίτερα κρίσιμη παρουσιάζεται η άσκηση πίεσης προς τη λιβυκή πλευρά ώστε παρά την ασταθή πολιτική της κατάσταση, να εισέλθει σε τροχιά διαλόγου, με τελική κατάληξη τη Χάγη.
Στην περίπτωση αυτή θα είναι αρκετά δύσκολο να αποφευχθεί να τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου και το ίδιο το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Αυτό που κινητοποιεί τη λιβυκή πλευρά είναι το γεγονός ότι η Ελλάδα όχι μόνο όρισε μονομερώς τη μέση γραμμή βάσει του Δικαίου της Θάλασσας, αλλά προχωρά και στην άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της σε αυτή την περιοχή της δυνητικής ελληνικής ΑΟΖ, με μεγάλες αμερικανικές εταιρείες να έχουν ήδη εισέλθει ή να ετοιμάζονται να μπουν για έρευνες.
Τι δείχνουν οι χάρτες και το περιεχόμενο της διακοίνωσης
Οι Λίβυοι κάνουν λόγο για παραβίαση κυριαρχικών τους δικαιωμάτων και για λιβυκές θαλάσσιες περιοχές, οι οποίες δεν έχουν οριοθετηθεί. Ωστόσο, στους χάρτες που καταθέτουν, έχουν με διακεκομμένη γραμμή τα όρια με την Ελλάδα, όπως τα διεκδικούν βάσει του τουρκολιβυκού μνημονίου -όρια τα οποία στερούν, κατά παράβαση κάθε έννοιας δικαίου, τα νησιά – ακόμη και την ίδια την Κρήτη – από την επήρειά τους, φτάνοντας στο σημείο σχεδόν εκμηδενισμού, εξηγούν διπλωματικοί συντάκτες σχετικά με το τι ακριβώς δείχνουν οι χάρτες και το περιεχόμενο της ρηματικής διακοίνωσης.
