Το ενδιαφέρον του ΥΠΕΞ για την επιστροφή ιερών κειμηλίων παραμένει διαρκές και αμείωτο. Θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε με μεθοδικότητα, σοβαρότητα και επιμονή, εξαντλώντας κάθε διπλωματική και θεσμική δυνατότητα» τόνισε η υφυπουργός Εξωτερικών, Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, απαντώντας στην επίκαιρη ερώτηση του ανεξάρτητου βουλευτή, Νικόλαου Βρεττού, σχετικά την ανταλλαγή κειμηλίων μεταξύ Ελλάδας- Βουλγαρίας.
Η υφυπουργός υπογράμμισε ότι «η επιστροφή των εκκλησιαστικών κειμηλίων που εκλάπησαν από τις βουλγαρικές στρατιωτικές δυνάμεις κατά τον Α’ και Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αποτελεί ιδιαίτερο σημαντικό θέμα για την Ελλάδα και σημαντική προτεραιότητα που ανάγεται στο ιστορικό παρελθόν των δύο χωρών». Οι απαραίτητοι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ Ελλάδος και Βουλγαρίας για την εξέταση της επιστροφής των κειμηλίων των ιερών μονών Εικοσιφοίνισσης Δράμας και Τιμίου Προδρόμου, Σερρών παρέμειναν πάντα ενεργοί σημείωσε η υφυπουργός και πρόσθεσε ότι «το θέμα εκτίθετο πάντα σε όλες τις επαφές και σε υψηλό επίπεδο».
Η Ελλάδα, ανέφερε η κ. Παπαδοπούλου «πάντα επιδίωκε την διευθέτηση που να συνάδει με την ιστορική αποκατάσταση, καθώς και με το ιδιαίτερο των αναπτυγμένων διμερών ελληνο-βουλγαρικών σχέσεων». Το μνημόνιο κατανόησης και αμοιβαίας παράδοσης πολιτιστικών αντικειμένων μεταξύ των δύο υπουργείων Πολιτισμού, «είναι αποτέλεσμα των άοκνων προσπαθειών της ελληνικής κυβέρνησης και των αναβαθμίσεων των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών, που επέτρεψαν να υπάρξει αυτός ο απαραίτητος πολιτικός χώρος συνεννόησης για το ζήτημα αυτό». Αποτελεί ένα πρότυπο επιτυχημένου διαλόγου και αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών. Η χώρα μας με την Βουλγαρία, έχουν συνεργασία σε πλήθος τομέων και αυτή η συνεργασία είναι συνεχώς αναπτυσσόμενη σε όλα τα επίπεδα, σημείωσε.
Με την συγκεκριμένη πράξη, οι δύο χώρες θεμελιώνουν κάτι βαθύτερο από μια πολιτιστική ανταλλαγή, είπε η υφυπουργός, εκφράζοντας την πεποίθηση που εξέφρασε και ο πρωθυπουργός κατά την τελετή παραλαβής των εκκλησιαστικών αυτών θησαυρών, ότι η συνεργασία θα συνεχιστεί και για την επιστροφή και άλλων κειμηλίων, «μετατρέποντας τις δύσκολες στιγμές του παρελθόντος σε γέφυρες συνεργασίας του μέλλοντος».
Ο ανεξάρτητος βουλευτής, Νικόλαος Βρεττός, υποστήριξε ότι «η κυβέρνηση οφείλει να αποδείξει ότι η ανταλλαγή των κειμήλιων μεταξύ της Ελλάδος και της Βουλγαρίας είναι ιστορική, καθώς υπάρχουν σοβαρά ερωτήματα που έχουν διατυπωθεί και από τον Μητροπολίτη Σερρών και Δράμας, κ. Θεόδωρο, με επιστολή του προς την υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, αλλά και από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, συλλόγους ακαδημαϊκούς και κόμματα της αντιπολίτευσης». Ο βουλευτής ανέφερε ότι «κανείς δεν γνωρίζει σήμερα το μνημόνιο και το πρωτόκολλο που έχει υπογραφεί μεταξύ των δύο χωρών, εάν υπάρχει ρητή δεσμευτική υποχρέωση της Βουλγαρίας για την επιστροφή στην χώρα μας και των κλαπέντων υπολοίπων κειμηλίων και χειρογράφων, το χρονοδιάγραμμα και του τι σημαίνει ο ισχυρισμός της ‘πρώτης φάσης’ ή το νομικό καθεστώς». Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Βρεττός ζήτησε να κατατεθούν στην Βουλή όλα τα σχετικά έγγραφα σχετικά με την ανταλλαγή που υπήρξε, αλλά και τις διεκδικήσεις που έχει η χώρα μας. Καταλόγισε στην κυβέρνηση μυστική διπλωματία. Οι συνέπειες αυτής της ανταλλαγής, υποστήριξε ο βουλευτής «ξεπερνούν τα όρια της πολιτιστικής διπλωματίας, δεδομένου ότι η πολιτιστική κληρονομιά των οστών του τσάρου Σαμουήλ στη Βουλγαρία αποτελεί αντικείμενο διαμάχης μεταξύ Βουλγαρίας και Σκοπίων».
Η υφυπουργός κατά την δευτερολογία της, επισήμανε στον βουλευτή ότι «η υποχρέωση της Βουλγαρίας να επιστρέψει τα κειμήλια πηγάζει από το άρθρο 126 της Συνθήκης του Δελχί το 2019. Πρόκειται για μια υποχρέωση μονομερή, νομικά δεσμευτική και ανεπιφύλακτη. Επί δεκαετίες ωστόσο, η διεκδίκηση της υποχρέωσης αυτής προσέκρουε σε τοίχο. Σήμερα, με το μνημόνιο κατανόησης και τα σχετικά πρωτόκολλα, πετύχαμε το αυτονόητο, αλλά μέχρι πρότινος ακατόρθωτο: Την επιστροφή των πρώτων 53ων κειμηλίων».
«Αυτό δεν είναι το τέλος της διαδρομής αλλά η αρχή. Το διπλωματικό μας έρεισμα παραμένει ακέραιο και ισχυρό, ακριβώς γιατί η βουλγαρική αρχή για πρώτη φορά αναγνωρίζει εμπράκτως – μέσω της επιστροφής – τη νομική της υποχρέωση».
Η κ. Παπαδοπούλου διαβεβαίωσε ότι « το ενδιαφέρον του ΥΠΕΞ για το συγκεκριμένο ζήτημα παραμένει διαρκές και αμείωτο. Και θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε με μεθοδικότητα, σοβαρότητα και επιμονή, εξαντλώντας κάθε διπλωματική και θεσμική δυνατότητα»
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
