Στη σταδιακή αλλαγή του αναπτυξιακού μοντέλου της Ελλάδας εστιάζουν οι διεθνείς οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης, αναδεικνύοντας τον ενισχυμένο ρόλο που έχουν πλέον οι επενδύσεις και οι εξαγωγές στην πορεία της οικονομίας.
Moody’s, DBRS και Scope, που προχώρησαν τον Σεπτέμβριο σε θετικές κινήσεις για το ελληνικό αξιόχρεο ή τις προοπτικές της οικονομίας, διαπιστώνουν ότι η ανάπτυξη στηρίζεται περισσότερο από ό,τι στο παρελθόν στις επενδύσεις και τις εξαγωγές. Η εξέλιξη αυτή μπορεί να ενισχύσει την παραγωγικότητα και τον δυνητικό ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ, ενώ παράλληλα υποστηρίζει τη διαδικασία αποκλιμάκωσης του δημόσιου χρέους μέσω της δημιουργίας πρωτογενών πλεονασμάτων.
Moody’s: Οι μεταρρυθμίσεις αρχίζουν να αποδίδουν
Ιδιαίτερη βαρύτητα στη μεταβολή του ελληνικού οικονομικού μοντέλου έδωσε ο Moody’s, ο οποίος στις 18 Σεπτεμβρίου αναβάθμισε τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας από σταθερές σε θετικές, διατηρώντας την επενδυτική βαθμίδα Baa1.
Σύμφωνα με τον αμερικανικό οίκο, υπάρχουν όλο και περισσότερες ενδείξεις ότι η έμφαση που δίνεται στις διαρθρωτικές οικονομικές και θεσμικές μεταρρυθμίσεις αποδίδει, ενισχύοντας την οικονομική και δημοσιονομική ανθεκτικότητα της χώρας.
Ο Moody’s επισημαίνει παράλληλα ότι το ελληνικό μοντέλο ανάπτυξης καθοδηγείται πλέον σε μεγαλύτερο βαθμό από τις επενδύσεις, εξέλιξη που λειτουργεί υποστηρικτικά και για την παραγωγικότητα.
Ενδεικτικό είναι ότι η μεγάλη άνοδος των επενδύσεων μετά το 2020 δεν αποδίδεται αποκλειστικά στους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Σχεδόν τα δύο τρίτα της αύξησης κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες των επενδύσεων ως ποσοστό του ΑΕΠ μετά το 2020 προήλθαν από ιδιωτικές επενδύσεις. Κατά τον Moody’s, αυτό αποτελεί ένδειξη ότι το Ταμείο Ανάκαμψης πιθανότατα ενίσχυσε μια τάση που είχε ήδη δημιουργηθεί, αντί να αποτελεί τη μοναδική αιτία της.
Ρεκόρ 12,8 δισ. ευρώ στις ξένες άμεσες επενδύσεις
Αλλαγές καταγράφονται και στη σύνθεση των Ξένων Άμεσων Επενδύσεων στην Ελλάδα, οι οποίες πλέον κατευθύνονται σε μικρότερο βαθμό στο real estate σε σύγκριση με το παρελθόν.
Με βάση τα στοιχεία του ΟΟΣΑ, οι Ξένες Άμεσες Επενδύσεις έφτασαν το 2025 στο επίπεδο-ρεκόρ των 12,8 δισ. ευρώ.
Ο Moody’s στέκεται επίσης στον μεγαλύτερο ρόλο που διαδραματίζουν πλέον στην ελληνική οικονομία οι επιχειρήσεις με περισσότερους από 50 εργαζομένους.
Η συμβολή τους στο ΑΕΠ έφτασε το 60% το 2024, έναντι 45% το 2009. Πρόκειται για εξέλιξη που θεωρείται σημαντική, καθώς οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις έχουν περισσότερες δυνατότητες να επενδύσουν σε τεχνολογία και δεξιότητες, να αποκτήσουν πρόσβαση σε αγορές του εξωτερικού και να αξιοποιήσουν περισσότερες πηγές χρηματοδότησης.
Η μετάβαση αυτή δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Moody’s, αυξάνει τις πιθανότητες ο δυνητικός ρυθμός ανάπτυξης της Ελλάδας, τον οποίο ο οίκος τοποθετεί περίπου στο 1,5%, αλλά και η δημοσιονομική ανθεκτικότητα της χώρας να κινηθούν καλύτερα από τις σημερινές εκτιμήσεις.
Το μεγάλο στοίχημα της παραγωγικότητας
Παρά τη βελτίωση των τελευταίων ετών, η παραγωγικότητα εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για την ελληνική οικονομία.
Η σύγκλιση με τα επίπεδα της Ευρωζώνης συνδέεται άμεσα και με την προσπάθεια σύγκλισης των πραγματικών μισθών.
Σε αυτό το ζήτημα εστιάζει ο DBRS, ο οποίος στις 4 Σεπτεμβρίου αναβάθμισε τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας από σταθερές σε θετικές, διατηρώντας την αξιολόγηση στη βαθμίδα BBB.
Ο καναδικός οίκος σημειώνει ότι, παρά την πρόοδο των τελευταίων ετών, η παραγωγικότητα της εργασίας στην Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται αισθητά χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat που επικαλείται ο DBRS, η παραγωγικότητα της εργασίας ανά απασχολούμενο στην Ελλάδα διαμορφώθηκε το 2025 στο 67% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με βάση την αγοραστική δύναμη.
Παράλληλα, εκτιμά ότι οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που έχουν εφαρμοστεί τα τελευταία χρόνια έχουν ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας και μπορούν να στηρίξουν περαιτέρω την αύξηση της παραγωγικότητας σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.
Scope: Ισχυρές επενδύσεις και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα
Αντίστοιχη εικόνα αποτυπώνει και ο Scope, ο οποίος αναβάθμισε το αξιόχρεο της Ελλάδας σε BBB+, μία βαθμίδα χαμηλότερα από την κατηγορία Α.
Ο γερμανικός οίκος αναφέρεται στη βελτίωση της ανθεκτικότητας και των μεσοπρόθεσμων προοπτικών της ελληνικής οικονομίας, τις οποίες συνδέει με τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων, την ισχυρή επενδυτική δυναμική και τα μεγάλα επενδυτικά προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι η Ελλάδα έχει εμφανίσει καλύτερες επιδόσεις από την ΕΕ τα τελευταία χρόνια και παρουσιάζει περισσότερες ενδείξεις ανθεκτικότητας σε σύγκριση με την περίοδο πριν από την πανδημία.
Ο Scope σημειώνει, ωστόσο, ότι χρειάζονται περισσότερες ενδείξεις ώστε να επιβεβαιωθεί ότι η αύξηση των επενδύσεων θα μεταφραστεί σε μόνιμη ενίσχυση της παραγωγικότητας και του δυνητικού ρυθμού ανάπτυξης.
ΑΕΠ +10,8% από το 2019 – Η σύγκριση με Ισπανία και Ιταλία
Χαρακτηριστικά για την πορεία της ελληνικής οικονομίας είναι και τα στοιχεία που παρουσίασε ο ερευνητικός σύμβουλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ντίνο Πινέλι.
Το πραγματικό ΑΕΠ της Ελλάδας αυξήθηκε κατά 10,8% από το 2019 έως το 2025, έναντι 10,2% στην Ισπανία και 6,4% στην Ιταλία, δύο χώρες που επίσης έλαβαν σημαντική στήριξη μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης.
Στις χώρες της Ευρωζώνης που είχαν μικρότερη κατανομή πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης, η αντίστοιχη αύξηση περιορίστηκε στο 5,4%.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η διαφορά στις επενδύσεις.
Στην Ελλάδα, το συνολικό ποσοστό των επενδύσεων αυξήθηκε κατά 5,9 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ την ίδια περίοδο. Η αντίστοιχη αύξηση ήταν 3,7 μονάδες στην Ιταλία και μόλις 0,3 στην Ισπανία, ενώ στις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης με μικρότερη κατανομή πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης σημειώθηκε μείωση κατά 2 μονάδες.
Ως αποτέλεσμα, το επενδυτικό ποσοστό της Ελλάδας κινείται πλέον ταχύτερα προς τα επίπεδα της Ευρωζώνης, όπου οι επενδύσεις ξεπερνούν το 20% του ΑΕΠ.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
