Η αναφορά του Κινέζου Προέδρου Σι Τζινπίνγκ στην «Παγίδα του Θουκυδίδη» κατά τη συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ στο Πεκίνο δεν ήταν μια απλή ιστορική παραπομπή, αλλά μια βαθιά γεωπολιτική προειδοποίηση. Ο όρος αυτός, που κυριαρχεί στις διεθνείς σχέσεις τα τελευταία χρόνια, περιγράφει τη δομική πίεση που δημιουργείται όταν μια ανερχόμενη δύναμη απειλεί να εκτοπίσει μια κυρίαρχη δύναμη από τη θέση της. Σύμφωνα με τη θεωρία, αυτή η δυναμική οδηγεί σχεδόν νομοτελειακά σε φόβο και ανασφάλεια την καθεστηκυία δύναμη, καθιστώντας μια πολεμική σύγκρουση εξαιρετικά πιθανή, ακόμη και αν καμία από τις δύο πλευρές δεν την επιθυμεί πραγματικά.
Η ρίζα της θεωρίας βρίσκεται 2.500 χρόνια πίσω, στο έργο του αρχαίου Έλληνα ιστορικού Θουκυδίδη για τον Πελοποννησιακό Πόλεμο. Ο Θουκυδίδης είχε διακρίνει ότι η πραγματική αιτία του πολέμου δεν ήταν οι επιμέρους αφορμές, αλλά η ραγδαία άνοδος της Αθήνας και ο φόβος που αυτή η άνοδος προκάλεσε στη Σπάρτη. Στη σύγχρονη εποχή, ο καθηγητής του Χάρβαρντ, Γκρέιαμ Άλισον, αναβίωσε τον όρο με το βιβλίο του «Destined for War», επισημαίνοντας ότι στις 12 από τις 16 περιπτώσεις των τελευταίων 500 ετών που μια αναδυόμενη δύναμη ανταγωνίστηκε μια κυρίαρχη, το αποτέλεσμα ήταν ο πόλεμος.
Επιλέγοντας να χρησιμοποιήσει αυτόν τον όρο στο Πεκίνο, ο Σι Τζινπίνγκ επιχείρησε να δείξει στον Ντόναλντ Τραμπ ότι η σύγκρουση ΗΠΑ και Κίνας δεν είναι αναπόφευκτη, αρκεί οι δύο πλευρές να αναγνωρίσουν τους κινδύνους της ιστορικής αυτής παγίδας. Πρόκειται για μια έκκληση για «νέου τύπου σχέσεις μεγάλων δυνάμεων», όπου ο ανταγωνισμός στην τεχνολογία, το εμπόριο και την ασφάλεια στον Ινδο-Ειρηνικό θα περιορίζεται σε ελεγχόμενα πλαίσια, αποφεύγοντας τον δρόμο που οδήγησε την Αθήνα και τη Σπάρτη στην αμοιβαία εξόντωση.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
