Σε πεδίο έντονων πολιτικών και οικονομικών τριβών εξελίσσεται η Σύνοδος Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες, με τους 27 ηγέτες να εμφανίζονται βαθιά διχασμένοι τόσο γύρω από το νέο επταετές δημοσιονομικό πλαίσιο όσο και αναφορικά με τα μέτρα ανάσχεσης της ενεργειακής κρίσης.
Το τελεσίγραφο Μακρόν λόγω του γαλλικού πολιτικού ημερολογίου
Ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, έθεσε ως ανώτατο χρονικό ορόσημο το τέλος του 2026 για την επίτευξη οριστικής συμφωνίας. Όπως προειδοποίησε τους ομολόγους του κατά τη διάρκεια των κλειστών συνεδριάσεων, η είσοδος της Γαλλίας σε προεκλογική τροχιά ενόψει των προεδρικών εκλογών του Απριλίου 2027 θα περιορίσει δραστικά τα πολιτικά του περιθώρια για οποιονδήποτε συμβιβασμό.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ο κ. Μακρόν ξεκαθάρισε ότι από τον Ιανουάριο του 2027 δεν θα διαθέτει την απαραίτητη πολιτική εντολή για την υπογραφή του προϋπολογισμού, ασκώντας ασφυκτική πίεση για λύση στη Σύνοδο του ερχόμενου Δεκεμβρίου.
Στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων βρίσκεται το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034. Η συμβιβαστική πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας προβλέπει συνολικό ύψος 1,622 τρισ. ευρώ, ποσό μειωμένο κατά 141 δισ. ευρώ σε σχέση με την αρχική εισήγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Παρά τις περικοπές, οι εσωτερικές μέτωπα παραμένουν ανοιχτά:
-
Δημοσιονομικό μέτωπο λιτότητας: Γερμανία (υπό τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς), Σουηδία και Ολλανδία πιέζουν για περαιτέρω συγκράτηση δαπανών, επικαλούμενες την πίεση στους εθνικούς προϋπολογισμούς. Ο Γερμανός καγκελάριος χαρακτήρισε τις συνομιλίες εξαιρετικά δύσκολες, εκτιμώντας ότι η συμφωνία απέχει ακόμη πολύ.
-
Μέτωπο αυξημένων πόρων: Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία και άλλα κράτη-μέλη ζητούν ενισχυμένο προϋπολογισμό, τονίζοντας ότι οι περικοπές απειλούν την ικανότητα της ΕΕ να ανταποκριθεί στις γεωπολιτικές προκλήσεις, την άμυνα, την αγροτική ανάπτυξη, τη συνοχή και τη στήριξη της Ουκρανίας. Ο Ισπανός πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ, χαρακτήρισε την ιρλανδική πρόταση «σαφώς ανεπαρκή και απαράδεκτη».
Ενεργειακό, ελληνική πρόταση και αυστριακή παρέμβαση
Στο ενεργειακό σκέλος, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε αίτημα δημοσιονομικής ευελιξίας. Η ελληνική πρόταση ζητά να επιτραπεί στα κράτη-μέλη η αξιοποίηση των πρόσθετων φορολογικών εσόδων που προκύπτουν από τον πληθωρισμό για τη χρηματοδότηση επιδοτήσεων και δράσεων εξοικονόμησης ενέργειας. Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διατηρεί ισχυρές επιφυλάξεις, εκτιμώντας ότι η εισαγωγή νέων εξαιρέσεων μπορεί να αποδυναμώσει τη δημοσιονομική πειθαρχία.
Την ίδια στιγμή, ο Αυστριακός καγκελάριος, Κρίστιαν Στόκερ, επανέφερε την πρόταση για ενίσχυση της διαφάνειας στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και αποσύνδεση του τρόπου με τον οποίο η τιμή του φυσικού αερίου διαμορφώνει την τελική τιμή του ρεύματος. Παράλληλα, συνεχίζονται οι διαφωνίες γύρω από τις αλλαγές στο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων και τη φορολόγηση των υπερκερδών των ενεργειακών εταιρειών.
Η παράμετρος της Ουκρανίας και της Ευρωπαϊκής Άμυνας
Οι διαπραγματεύσεις επιβαρύνονται επιπλέον από τις αυξημένες χρηματοδοτικές απαιτήσεις για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας, καθώς και από τις δεσμεύσεις προς το Κίεβο. Υπενθυμίζεται ότι η ΕΕ έχει συμφωνήσει σε δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ για τη διετία 2026-2027 (60 δισ. για στρατιωτική βοήθεια και 30 δισ. για δημοσιονομική στήριξη), με τις χρηματοδοτικές ανάγκες για το 2027 και μετά να παραμένουν ακόμη ανοιχτές.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
