Σε μια κίνηση που κλονίζει τα θεμέλια του παγκόσμιου εμπορίου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε την Παρασκευή (01.05.2026) την αύξηση των δασμών στα αυτοκίνητα και τα φορτηγά που εισάγονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο 25%. Ο Αμερικανός πρόεδρος ισχυρίστηκε ότι η ΕΕ απέτυχε να συμμορφωθεί με την εμπορική συμφωνία που είχε συναφθεί τον περασμένο Ιούλιο, φέρνοντας ξανά στο προσκήνιο το φάσμα ενός εμπορικού πολέμου.
Η λεγόμενη Συμφωνία του Τέρνμπερι, η οποία πήρε το όνομά της από το γήπεδο γκολφ του Τραμπ στη Σκωτία, είχε συμφωνηθεί με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και προέβλεπε ανώτατο όριο δασμών 15% για τα περισσότερα προϊόντα. Ωστόσο, η ισχύς της συμφωνίας κλονίστηκε μετά από απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, η οποία έκρινε ότι ο πρόεδρος δεν είχε τη νομική εξουσία να κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης για την επιβολή δασμών, μειώνοντας το ποσοστό αυτό στο 10% μέσω άλλων νομικών οδών.
Η απάντηση του Λευκού Οίκου στις νομικές προκλήσεις ήρθε με τη μορφή νέων ερευνών για την εθνική ασφάλεια και τις εμπορικές ανισορροπίες, που τελικά οδήγησαν στην τωρινή απόφαση για το 25%.
Τα οικονομικά μεγέθη και οι επιπτώσεις
Η απόφαση αυτή αναμένεται να πλήξει σφοδρά τις ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες. Η ΕΕ είχε υπολογίσει ότι η αρχική συμφωνία θα εξοικονομούσε στους κατασκευαστές περίπου 500 έως 600 εκατομμύρια ευρώ τον μήνα. Δεδομένου ότι η αξία του εμπορίου αγαθών και υπηρεσιών μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ ανήλθε στα 1,7 τρισεκατομμύρια ευρώ το 2024 (περίπου 4,6 δισεκατομμύρια ευρώ ημερησίως), η αύξηση των δασμών απειλεί να αποσταθεροποιήσει τη σημαντικότερη εμπορική σχέση παγκοσμίως.
Το μήνυμα Τραμπ και η «αμερικανική κατασκευή»
Στην ανάρτησή του στα social media, ο Ντόναλντ Τραμπ ήταν ξεκάθαρος: «Είναι απολύτως σαφές και συμφωνημένο ότι, εάν κατασκευάζουν αυτοκίνητα και φορτηγά σε εργοστάσια των ΗΠΑ, ΔΕΝ θα επιβληθεί δασμός».
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ υποστήριξε ότι η πολιτική του ήδη αποδίδει καρπούς, αναφέροντας:
-
Επενδύσεις που ξεπερνούν τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια για νέα εργοστάσια εντός των ΗΠΑ.
-
Δημιουργία χιλιάδων θέσεων εργασίας για Αμερικανούς εργάτες.
-
Άνοιγμα νέων μονάδων παραγωγής στο άμεσο μέλλον, κάτι που χαρακτήρισε ως «ρεκόρ στην ιστορία της αυτοκινητοβιομηχανίας».
Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε διαμηνύσει ήδη από τον Φεβρουάριο ότι «η συμφωνία είναι συμφωνία», τονίζοντας πως ως ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος των Ηνωμένων Πολιτειών, αναμένει την τήρηση των δεσμεύσεων της Κοινής Δήλωσης. Η νέα αύξηση των δασμών θεωρείται από τις Βρυξέλλες ως κατάφωρη παραβίαση του συμφωνημένου πλαισίου, προμηνύοντας μια περίοδο έντονης διπλωματικής και οικονομικής αντιπαράθεσης.
