Ένα ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τη διαχείριση και την ανάπτυξη του τουρισμού, το οποίο θα προσαρμόζεται στις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες κάθε προορισμού, παρουσίασε σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επιδιώκοντας να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα, τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα ενός από τους σημαντικότερους οικονομικούς κλάδους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η νέα «Στρατηγική της ΕΕ για τον Βιώσιμο Τουρισμό» παρουσιάστηκε από τον εκτελεστικό αντιπρόεδρο της Κομισιόν, Ραφαέλε Φίτο, και τον Επίτροπο Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολο Τζιτζικώστα.
Στις βασικές προτεραιότητές της περιλαμβάνονται η αντιμετώπιση της υπερσυγκέντρωσης επισκεπτών σε δημοφιλείς περιοχές, η καλύτερη γεωγραφική και χρονική κατανομή της τουριστικής κίνησης, η ανάδειξη λιγότερο προβεβλημένων προορισμών και η ανάπτυξη τουριστικών δραστηριοτήτων σε όλη τη διάρκεια του έτους.
Παράλληλα, επιδιώκεται η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, των υποδομών και της καθημερινότητας των τοπικών κοινωνιών, ιδιαίτερα σε περιοχές που δέχονται έντονες τουριστικές πιέσεις.
Τα τρία εργαλεία για τη διαχείριση του τουρισμού
Για την εφαρμογή της στρατηγικής, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει τη δημιουργία τριών βασικών εργαλείων, τα οποία θα μπορούν να αξιοποιούν τα κράτη-μέλη, οι περιφέρειες και οι τοπικές αρχές που έχουν την ευθύνη σχεδιασμού και υλοποίησης των τουριστικών πολιτικών.
Πρόκειται για:
-
Το Ευρωπαϊκό Μοντέλο Διαχείρισης του Τουρισμού (EU Model for Tourism Management), που θα προσφέρει ένα κοινό πλαίσιο σχεδιασμού και διαχείρισης των προορισμών.
-
Το Συμβούλιο για τον Ισορροπημένο Τουρισμό, το οποίο προτείνεται να συσταθεί στο πλαίσιο της νέας ευρωπαϊκής προσέγγισης.
-
Την Εργαλειοθήκη της ΕΕ για τον Ισορροπημένο Τουρισμό (EU Toolbox for Balanced Tourism), με πρακτικές κατευθύνσεις και παραδείγματα εφαρμογής τουριστικών πολιτικών.
Μέσα από αυτές τις πρωτοβουλίες, η Κομισιόν επιδιώκει να προσφέρει στις αρμόδιες αρχές συγκεκριμένες λύσεις για τη διαχείριση των επισκεπτών, τον προσδιορισμό της φέρουσας ικανότητας των προορισμών, τον περιορισμό των επιπτώσεων της εποχικότητας και την αντιμετώπιση ζητημάτων που σχετίζονται με τις βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Τζιτζικώστας: Στο 25% του ΑΕΠ η συμβολή του τουρισμού στην Ελλάδα
Τη σημασία του τουρισμού για την ευρωπαϊκή και την ελληνική οικονομία υπογράμμισε ο Επίτροπος Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας, παρουσιάζοντας τα βασικά οικονομικά μεγέθη του κλάδου.
«Ο τουρισμός αποτελεί θεμέλιο της οικονομίας μας. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, αντιστοιχεί σχεδόν στο 10% του ΑΕΠ, στηρίζει περισσότερες από 20 εκατομμύρια θέσεις εργασίας και συντηρεί 5 εκατομμύρια επιχειρήσεις, σχεδόν όλες μικρές, μεσαίες ή πολύ μικρές. Σε χώρες όπως η δική μου, η Ελλάδα, η άμεση και έμμεση συμβολή του στο ΑΕΠ φτάνει το 25%», ανέφερε.
Πέρα από την οικονομική του συνεισφορά, ο τουριστικός τομέας διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην προβολή της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς και στην ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας και επιρροής της Ευρώπης.
Αντιμετώπιση του υπερτουρισμού και ανάπτυξη όλο τον χρόνο
Σημαντικό μέρος της νέας στρατηγικής επικεντρώνεται στην καλύτερη κατανομή της τουριστικής δραστηριότητας, τόσο μεταξύ διαφορετικών περιοχών όσο και μεταξύ των εποχών του έτους.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί μέτρα για την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης πολλών προορισμών από τους μήνες αιχμής.
Ταυτόχρονα, ενθαρρύνει την ανάπτυξη εναλλακτικών και λιγότερο γνωστών προορισμών, ώστε να περιοριστεί η πίεση που ασκείται σε περιοχές με ιδιαίτερα υψηλή επισκεψιμότητα.
Η προσέγγιση αυτή αποσκοπεί στην καλύτερη αξιοποίηση των τουριστικών δυνατοτήτων της Ευρώπης, χωρίς να επιβαρύνονται υπέρμετρα οι τοπικές υποδομές, οι φυσικοί πόροι και οι κάτοικοι.
Έμφαση στα νησιά, τις μεταφορές και την ψηφιακή τεχνολογία
Ξεχωριστή θέση στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό καταλαμβάνουν η νησιωτικότητα και η βελτίωση της συνδεσιμότητας, ζητήματα με ιδιαίτερη σημασία για χώρες όπως η Ελλάδα.
Η στρατηγική προβλέπει την ενίσχυση των ακτοπλοϊκών, αεροπορικών και χερσαίων συνδέσεων, καθώς και την αναβάθμιση των σχετικών υποδομών, προκειμένου να διευκολύνεται η πρόσβαση στους τουριστικούς προορισμούς.
Παράλληλα, προωθείται ο ψηφιακός μετασχηματισμός του κλάδου, με μεγαλύτερη αξιοποίηση δεδομένων για την παρακολούθηση και τη διαχείριση των τουριστικών ροών.
Η χρήση ψηφιακών εργαλείων αναμένεται να υποστηρίξει τον καλύτερο προγραμματισμό των τοπικών αρχών και τη λήψη αποφάσεων με βάση τις πραγματικές ανάγκες κάθε περιοχής.
Στο πεδίο της βιωσιμότητας, οι προτεινόμενες δράσεις εστιάζουν στην προστασία των φυσικών πόρων, στην αντιμετώπιση των κινδύνων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των τοπικών οικονομιών.
Ο τουριστικός προορισμός ως ολοκληρωμένο οικοσύστημα
Βασική αλλαγή που εισάγει η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική είναι η αντιμετώπιση κάθε τουριστικού προορισμού ως ενός σύνθετου οικοσυστήματος, στο οποίο συνυπάρχουν οικονομικές, κοινωνικές, περιβαλλοντικές και πολιτιστικές δραστηριότητες.
Με αυτή τη λογική, ο τουριστικός σχεδιασμός δεν περιορίζεται στην προσέλκυση περισσότερων επισκεπτών, αλλά λαμβάνει υπόψη τη συνολική λειτουργία και τις ανάγκες της περιοχής.
Η Κομισιόν δίνει έμφαση στη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών και της αυτοδιοίκησης στη λήψη αποφάσεων, καθώς και στη στενότερη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Παράλληλα, επιδιώκεται η ουσιαστική διασύνδεση του τουρισμού με τις μεταφορές, την περιβαλλοντική προστασία, τον πολιτισμό και την τοπική οικονομική δραστηριότητα.
Ευρωπαϊκή Ακαδημία Τουρισμού για την έλλειψη προσωπικού
Η αντιμετώπιση των ελλείψεων σε εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό αποτελεί ακόμη μία προτεραιότητα της στρατηγικής.
Για τον σκοπό αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει τη δημιουργία Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Τουρισμού, η οποία θα επικεντρώνεται στην εκπαίδευση και την αναβάθμιση των επαγγελματικών δεξιοτήτων στον κλάδο.
Η πρωτοβουλία θα στοχεύει στην κατάρτιση εργαζομένων και επιχειρηματιών, με ιδιαίτερη έμφαση στις ψηφιακές τεχνολογίες και στις δεξιότητες που απαιτεί η πράσινη μετάβαση.
Επιπλέον, θα επιδιώκει τη βελτίωση της διοίκησης των τουριστικών επιχειρήσεων και προορισμών, την προσέλκυση νέων εργαζομένων και τη δημιουργία καλύτερων συνθηκών απασχόλησης.
Ευρωπαϊκή χρηματοδότηση 18 δισ. ευρώ
Για τη στήριξη των στόχων της στρατηγικής, η Κομισιόν επισημαίνει ότι ο τουριστικός τομέας μπορεί να αξιοποιήσει 15 διαφορετικά ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά προγράμματα κατά την τρέχουσα προγραμματική περίοδο.
Η συνολική ευρωπαϊκή χρηματοδοτική στήριξη προς τον κλάδο εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 18 δισ. ευρώ έως την ολοκλήρωση της περιόδου.
Το ποσό δεν αφορά ένα ενιαίο, αποκλειστικό πρόγραμμα χρηματοδότησης του τουρισμού, αλλά προκύπτει από τον συνδυασμό διαφορετικών ευρωπαϊκών πόρων.
Σε αυτούς περιλαμβάνονται χρηματοδοτικά εργαλεία για την περιφερειακή ανάπτυξη, τη στήριξη των επιχειρήσεων, την καινοτομία, τις υποδομές, την πράσινη μετάβαση και την οικονομική ανάκαμψη.
Μέσω της νέας στρατηγικής, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να διαμορφώσει ένα κοινό πλαίσιο που θα επιτρέπει στους ευρωπαϊκούς τουριστικούς προορισμούς να αναπτύσσονται με μεγαλύτερη ισορροπία, διατηρώντας παράλληλα την οικονομική τους δυναμική και προστατεύοντας τις τοπικές κοινωνίες.
