Σε εξέλιξη βρίσκονται οι διπλωματικές πρωτοβουλίες για την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, παρά τις προειδοποιήσεις της Ουάσιγκτον για ενδεχόμενη επανέναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, μετά τη συνάντηση που είχε την Πέμπτη (5/11) με τους συμβούλους εθνικής ασφάλειας, δήλωσε ότι αναμένεται να λάβει σύντομα απόφαση για το ενδεχόμενο επανάληψης του πολέμου με το Ιράν, μετά την ολοκλήρωση των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ.
Παράλληλα, ωστόσο, συνεχίζονται οι προσπάθειες περιφερειακών διαμεσολαβητών για την προσέγγιση των δύο πλευρών και την εξεύρεση διπλωματικής λύσης.
Σύμφωνα με υψηλόβαθμο Ιρανό αξιωματούχο, η Τεχεράνη διαβίβασε μέσω του Κατάρ νέα πρόταση στην αμερικανική κυβέρνηση για το πυρηνικό ζήτημα.
Ο ίδιος διευκρίνισε ότι η ιρανική πλευρά δεν προτίθεται να προχωρήσει σε συζητήσεις επί της πρότασης, εάν προηγουμένως οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν ικανοποιήσουν επτά βασικά αιτήματά της.
Όπως μετέδωσε το Reuters, επικαλούμενο τον αξιωματούχο που μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας, η Ουάσιγκτον εξετάζει ήδη το περιεχόμενο της νέας ιρανικής πρότασης.
Οι διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα
Την ίδια ώρα, πηγές που γνωρίζουν τις διπλωματικές επαφές αναφέρουν ότι η Τεχεράνη μελετά προτάσεις των διαμεσολαβητών για το μέλλον του πυρηνικού της προγράμματος.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, το γεγονός ότι το Ιράν εμφανίζεται διατεθειμένο να εξετάσει τις συγκεκριμένες εισηγήσεις εκλαμβάνεται ως θετική εξέλιξη στις προσπάθειες του Κατάρ να φέρει πιο κοντά τις δύο πλευρές.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση από την ιρανική ηγεσία σχετικά με την αποδοχή ή την απόρριψη των προτάσεων.
Πληροφορίες για το περιεχόμενο της αμερικανικής πρότασης αναφέρουν ότι περιλαμβάνει την απαίτηση να αραιωθούν ή να εξουδετερωθούν τα αποθέματα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού που παραμένουν στο ιρανικό έδαφος.
Πρόκειται για υλικό το οποίο, σύμφωνα με προηγούμενες τοποθετήσεις Ιρανών αξιωματούχων, η Τεχεράνη δεν ήταν διατεθειμένη να μεταφέρει σε τρίτη χώρα.
Οι διπλωματικές αυτές διεργασίες πραγματοποιούνται σε μια περίοδο κατά την οποία εντείνονται οι ανησυχίες για νέα κλιμάκωση της σύγκρουσης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, μετά τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, τόσο την Τρίτη όσο και την Πέμπτη, απέφυγε να αποκλείσει το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν, διατηρώντας ανοιχτές τις επιλογές της αμερικανικής κυβέρνησης.
Οι επτά όροι της Τεχεράνης προς την Ουάσιγκτον
Από την πλευρά του, το Ιράν έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι θα αντιδράσει δυναμικά σε περίπτωση επανέναρξης των εχθροπραξιών.
Ο γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας της χώρας, Μοχσέν Ρεζαΐ, κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στη Ρωσία, αναφέρθηκε στις επτά προϋποθέσεις που έχει θέσει η Τεχεράνη προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Εάν οι επτά αυτοί όροι δεν εφαρμοστούν, δεν θα επιτρέψουμε το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και δεν θα εμπλακούμε σε καμία διαπραγμάτευση», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, μεταξύ των ιρανικών απαιτήσεων περιλαμβάνονται:
-
Η κατάργηση των κυρώσεων που έχουν επιβάλει οι Ηνωμένες Πολιτείες στο Ιράν.
-
Η αποδέσμευση των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που παραμένουν δεσμευμένα στο εξωτερικό.
-
Η άρση των περιορισμών που ισχύουν για τα λιμάνια του Ιράν.
-
Η παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα.
-
Η καταβολή αποζημιώσεων για τις καταστροφές και τις ζημιές που προκλήθηκαν από τον πόλεμο.
Παρότι η ιρανική πλευρά κάνει λόγο για επτά όρους, στις μέχρι στιγμής διαθέσιμες πληροφορίες προσδιορίζονται οι παραπάνω πέντε απαιτήσεις, χωρίς να διευκρινίζεται το περιεχόμενο των υπόλοιπων δύο.
Η θέση των ΗΠΑ για ενδεχόμενη συμφωνία
Παρά τις διπλωματικές επαφές και τις προτάσεις που εξετάζονται, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών ως προς τις προϋποθέσεις έναρξης των διαπραγματεύσεων.
Η Ουάσιγκτον επιμένει ότι το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα πρέπει να περιλαμβάνεται υποχρεωτικά στο αντικείμενο οποιασδήποτε αρχικής συμφωνίας ή διαπραγματευτικής διαδικασίας.
Η θέση αυτή διατυπώνεται ενώ οι περιφερειακοί μεσολαβητές συνεχίζουν τις προσπάθειες για την αποτροπή νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης και την επίτευξη μιας συμφωνίας μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν.
