Νέα ώθηση αποκτά στις ΗΠΑ η προσπάθεια να εκλέγεται πρόεδρος ο υποψήφιος που συγκεντρώνει τις περισσότερες ψήφους σε ολόκληρη τη χώρα, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα στο Εκλεκτορικό Κολέγιο. Σύμφωνα με τη Washington Post, οι πρόσφατες εκλογικές επιτυχίες των Δημοκρατικών δημιουργούν ευνοϊκότερες προϋποθέσεις για την προώθηση του σχεδίου, χωρίς ωστόσο να αίρουν τα σημαντικά πολιτικά και νομικά εμπόδια.
Η πρωτοβουλία προβλέπει συμφωνία μεταξύ πολιτειών, οι οποίες θα αποδίδουν τις εκλεκτορικές τους ψήφους στον νικητή της πανεθνικής ψηφοφορίας, ακόμη και αν διαφορετικός υποψήφιος έχει επικρατήσει στην επικράτειά τους.
Για να τεθεί σε ισχύ, απαιτείται η συμμετοχή πολιτειών που διαθέτουν συνολικά τουλάχιστον 270 εκλεκτορικές ψήφους. Όπως αναφέρει η αμερικανική εφημερίδα, στη συμφωνία συμμετέχουν ήδη 18 πολιτείες και η Περιφέρεια της Κολούμπια, με συνολικά 222 εκλέκτορες.
Οι Δημοκρατικοί απέκτησαν τον έλεγχο της κυβερνητικής εξουσίας και των νομοθετικών σωμάτων σε πέντε επιπλέον πολιτείες, την Αριζόνα, το Μίσιγκαν, τη Νεβάδα, την Πενσιλβάνια και το Ουισκόνσιν. Οι συγκεκριμένες πολιτείες διαθέτουν συνολικά 61 εκλεκτορικές ψήφους, αριθμό που θα επέτρεπε την υπέρβαση του ορίου των 270, εφόσον εγκρίνουν τη συμφωνία.
Βασικός στόχος των υποστηρικτών είναι να μην επαναληφθούν περιπτώσεις όπως εκείνες του 2000 και του 2016, όταν ο Τζορτζ Ου. Μπους και ο Ντόναλντ Τραμπ εξελέγησαν πρόεδροι, παρότι είχαν συγκεντρώσει λιγότερες ψήφους σε εθνικό επίπεδο από τους αντιπάλους τους.
Υπέρ της πρωτοβουλίας έχει τοποθετηθεί ο κυβερνήτης της Πενσιλβάνια, Τζος Σαπίρο, ο οποίος θεωρείται πιθανός διεκδικητής του προεδρικού χρίσματος των Δημοκρατικών το 2028. Μιλώντας στο podcast «Pod Save America», υπογράμμισε τη σημασία του σεβασμού της λαϊκής βούλησης.
Η αλλαγή θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τις προεκλογικές εκστρατείες, καθώς οι υποψήφιοι θα είχαν μεγαλύτερο κίνητρο να αναζητούν ψήφους σε όλη την αμερικανική επικράτεια και όχι κυρίως στις αμφίρροπες πολιτείες. Αντίθετα, οι επικριτές εκτιμούν ότι το ενδιαφέρον θα συγκεντρωνόταν στις πολυπληθέστερες πολιτείες, περιορίζοντας την επιρροή των μικρότερων.
Σημαντικό εμπόδιο παραμένουν οι συνταγματικές ενστάσεις. Οι αντίπαλοι της συμφωνίας υποστηρίζουν ότι μια τόσο ουσιαστική μεταβολή του εκλογικού συστήματος απαιτεί αναθεώρηση του αμερικανικού Συντάγματος. Ανοιχτό παραμένει επίσης το ζήτημα της έγκρισης από το Κογκρέσο.
Ο Ντάνιελ Λένινγκτον, αντιπρόεδρος του Wisconsin Institute for Law and Liberty, έχει προαναγγείλει δικαστικές προσφυγές, ενώ ο καθηγητής Νομικής του Πανεπιστημίου Notre Dame, Ντέρεκ Μίλερ, επισημαίνει ότι οι διαφορετικοί κανόνες ψηφοφορίας μεταξύ των πολιτειών ενδέχεται να δημιουργήσουν πρόσθετες νομικές διαμάχες.
Η πρωτοβουλία δεν συγκεντρώνει πάντως καθολική υποστήριξη ούτε στους Δημοκρατικούς. Ο εκλεγμένος κυβερνήτης του Ουισκόνσιν, Ντέιβιντ Κρόουλι, τάσσεται υπέρ της αλλαγής, ενώ ο εκλεγμένος κυβερνήτης της Νεβάδας, Άαρον Φορντ, και η κυβερνήτης της Αριζόνας, Κέιτι Χομπς, δεν έχουν εκφράσει σαφή δέσμευση.
Σύμφωνα με τη Washington Post, η τελική έκβαση της προσπάθειας ενδέχεται να κριθεί στα δικαστήρια, ακόμη και στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
