Την έντονη αντίδραση των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης προκάλεσε η επικύρωση του Τουρκολιβυκού Μνημονίου του 2019 από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, με τους «27» να εκδίδουν ομόφωνη καταδικαστική δήλωση μέσω της ύπατης εκπροσώπου της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική, Κάγια Κάλας.
Η ευρωπαϊκή διπλωματία εκφράζει τη βαθιά της λύπη για την εξέλιξη αυτή, υπογραμμίζοντας πως η θέση του μπλοκ παραμένει αμετάβλητη, σαφής και ευθυγραμμισμένη με τα συμπεράσματα των Ευρωπαϊκών Συμβουλίων του 2019 και του 2025. Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, το μνημόνιο συνεργασίας για την οριοθέτηση των θαλάσσιων δικαιοδοσιών στη Μεσόγειο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας, είναι άκυρο και δεν παράγει καμία νομική συνέπεια για τρίτες χώρες.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση τονίζει το στρατηγικό της συμφέρον για ένα ασφαλές και σταθερό περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο, απευθύνοντας έκκληση προς όλες τις πλευρές να σεβαστούν τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών, όπως αυτά απορρέουν από το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Αναλυτικά η ανακοίνωση της εκπροσώπου:
Η ΕΕ εκφράζει τη βαθιά της λύπη για την επικύρωση, στις 20 Οκτωβρίου 2026, από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, του «Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων δικαιοδοσιών στη Μεσόγειο Θάλασσα» του 2019.
Η θέση της ΕΕ όσον αφορά το Μνημόνιο Κατανόησης είναι σταθερή και σαφής. Όπως επισημάνθηκε στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 2019 και επαναλήφθηκε τον Ιούνιο του 2025, το Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ της Τουρκίας και της Λιβύης παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας. Είναι άκυρο και δεν μπορεί να παράγει νομικές συνέπειες για τρίτα κράτη.
Η ΕΕ έχει στρατηγικό συμφέρον για ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο και καλεί όλες τις χώρες να σέβονται τα κυριαρχικά δικαιώματα όλων των κρατών μελών, σύμφωνα με το δίκαιο της ΕΕ και το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
