Περιορισμένη υποστήριξη εξασφάλισε ο Φεριντούν Σινιρλίογλου, ο υποψήφιος που προωθεί ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για τη θέση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, καθώς έλαβε μόλις τρεις θετικές ψήφους στη νέα άτυπη διαδικασία που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη (5/11) στο Συμβούλιο Ασφαλείας.
Αντίθετα, η πρώην αντιπρόεδρος της Κόστα Ρίκα, Ρεβέκα Γκρίνσπαν, 70 ετών, διεύρυνε το προβάδισμά της και εξακολουθεί να θεωρείται η επικρατέστερη για τη διαδοχή του Αντόνιο Γκουτέρες, σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το Reuters επικαλούμενο πηγές με γνώση της διαδικασίας.
Η Γκρίνσπαν συγκέντρωσε 12 ψήφους «ενθάρρυνσης» και τρεις «αποθάρρυνσης» κατά την όγδοη άτυπη ψηφοφορία, η οποία διεξήχθη κεκλεισμένων των θυρών.
Η διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και αρκετούς μήνες, με στόχο την επιλογή του προσώπου που θα αναλάβει την ηγεσία του διεθνούς οργανισμού μετά την αποχώρηση του Αντόνιο Γκουτέρες.
Ο 77χρονος σημερινός Γενικός Γραμματέας ολοκληρώνει στις 31 Δεκεμβρίου τη δεύτερη πενταετή θητεία του, ανοίγοντας τον δρόμο για την ανάδειξη του δέκατου επικεφαλής στην ιστορία του ΟΗΕ.
Οι προκλήσεις για τον επόμενο Γενικό Γραμματέα
Το πρόσωπο που θα διαδεχθεί τον Γκουτέρες θα αναλάβει καθήκοντα σε μια περίοδο κατά την οποία ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών βρίσκεται αντιμέτωπος με σημαντικές διεθνείς προκλήσεις.
Στην κορυφή της ατζέντας βρίσκονται οι συνεχιζόμενες πολεμικές συγκρούσεις, η μείωση της αμερικανικής χρηματοδότησης προς τον ΟΗΕ και η υποχώρηση της διεθνούς επιρροής του οργανισμού.
Η κατάσταση επιβαρύνεται από την πολιτική της σημερινής κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία έχει αποσύρει τη χώρα από δεκάδες υπηρεσίες του ΟΗΕ.
Για την ανάδειξη του νέου Γενικού Γραμματέα απαιτείται επίσημη ψηφοφορία στο Συμβούλιο Ασφαλείας, η οποία θα πραγματοποιηθεί όταν διαπιστωθεί ότι κάποια υποψηφιότητα διαθέτει επαρκή υποστήριξη.
Συγκεκριμένα, χρειάζονται τουλάχιστον εννέα θετικές ψήφοι, χωρίς αρνητική ψήφο από κανένα από τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας: τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Βρετανία, τη Γαλλία, τη Ρωσία και την Κίνα.
Μέχρι στιγμής, δεν έχει γίνει γνωστό πώς τοποθετήθηκαν τα πέντε αυτά κράτη στην τελευταία άτυπη ψηφοφορία, στοιχείο καθοριστικό για τις πιθανότητες επικράτησης κάθε υποψηφίου.
Η κατάταξη των υποψηφίων και το προβάδισμα της Γκρίνσπαν
Η Ρεβέκα Γκρίνσπαν έχει διατηρήσει την πρώτη θέση στις έξι από τις επτά προηγούμενες άτυπες ψηφοφορίες, αν και στις περισσότερες περιπτώσεις η διαφορά της από τους υπόλοιπους υποψηφίους ήταν μικρή.
Η μοναδική φορά που δεν βρέθηκε στην κορυφή ήταν τον Αύγουστο, όταν η 52χρονη πρεσβεύτρια της Γουιάνας στον ΟΗΕ, Κάρολαϊν Ροδρίγκες-Μπίρκετ, είχε συγκεντρώσει τις περισσότερες ψήφους υποστήριξης.
Στη νέα διαδικασία, ωστόσο, η Ροδρίγκες-Μπίρκετ περιορίστηκε στην τρίτη θέση, εξασφαλίζοντας οκτώ ψήφους «ενθάρρυνσης».
Τη δεύτερη θέση κατέλαβε ο Ραφαέλ Γκρόσι, 65 ετών, ο οποίος είναι σήμερα γενικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), συγκεντρώνοντας εννέα θετικές ψήφους.
Η εικόνα της ψηφοφορίας παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό ίδια με εκείνη της προηγούμενης εβδομάδας, με βασική διαφοροποίηση την ενίσχυση της Γκρίνσπαν κατά μία επιπλέον ψήφο «ενθάρρυνσης».
Στην τέταρτη θέση βρέθηκε, όπως και στην προηγούμενη διαδικασία, η διπλωμάτισσα Λάνα Νουσάιμπα από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η οποία ήταν η τελευταία που εισήλθε στην κούρσα διαδοχής.
Η Νουσάιμπα συγκέντρωσε επτά ψήφους «ενθάρρυνσης», έξι «αποθάρρυνσης», ενώ δύο μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας επέλεξαν να μην εκφράσουν γνώμη.
Ακόμη χαμηλότερη ήταν η επίδοση του Φεριντούν Σινιρλίογλου, ο οποίος έλαβε μόλις τρεις ψήφους «ενθάρρυνσης», καταγράφοντας περιορισμένη στήριξη στην προσπάθειά του να αναλάβει την ηγεσία του οργανισμού.
Η γεωγραφική εναλλαγή και το ενδεχόμενο εκλογής της πρώτης γυναίκας
Η διαδικασία επιλογής του Γενικού Γραμματέα επηρεάζεται παραδοσιακά και από την άτυπη αρχή της γεωγραφικής εναλλαγής, αν και ο συγκεκριμένος κανόνας δεν εφαρμόζεται σε όλες τις περιπτώσεις.
Με βάση αυτή την πρακτική, η επόμενη θητεία θεωρείται ότι θα πρέπει να ανατεθεί σε υποψήφιο από τη Λατινική Αμερική, γεγονός που εξηγεί και τον αυξημένο αριθμό υποψηφιοτήτων από τη συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή.
Παράλληλα, ιδιαίτερη βαρύτητα έχει αποκτήσει η συζήτηση για την ανάδειξη γυναίκας στην κορυφαία θέση του ΟΗΕ.
Στα περισσότερα από 80 χρόνια λειτουργίας του οργανισμού, καμία γυναίκα δεν έχει αναλάβει καθήκοντα Γενικού Γραμματέα, με αρκετά κράτη να ζητούν πλέον την αλλαγή αυτής της πρακτικής.
Για λόγους σύγκρισης, κατά την προηγούμενη διαδικασία επιλογής του Αντόνιο Γκουτέρες, τον Οκτώβριο του 2016, είχαν απαιτηθεί έξι άτυπες ψηφοφορίες μέχρι να διαμορφωθεί συναίνεση στο Συμβούλιο Ασφαλείας.
Μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία και το Συμβούλιο Ασφαλείας καταλήξει σε υποψήφιο, η πρότασή του θα διαβιβαστεί στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών για την τελική έγκριση.
Μέχρι σήμερα, η Γενική Συνέλευση έχει επικυρώσει σε όλες τις περιπτώσεις, χωρίς εξαίρεση, το πρόσωπο που έχει προτείνει το Συμβούλιο Ασφαλείας.
