Ένας εντυπωσιακός πέτρινος τάφος, ηλικίας άνω των 4.000 ετών και μήκους 54,5 μέτρων, ανακαλύφθηκε στη Δυτική Σαχάρα, αποκαλύπτοντας νέα στοιχεία για τις αρχαίες ταφικές πρακτικές στην περιοχή.
Την ανακάλυψη πραγματοποίησαν ερευνητές του Πανεπιστημίου της Χιρόνα στην Ισπανία, στην περιοχή Lawash el Telli, κοντά σε μια αρχαία κοίτη ποταμού και στον αρχαιολογικό χώρο με τις βραχογραφίες Sluguilla Lawash.
Η σχετική μελέτη δημοσιεύτηκε στις 20 Οκτωβρίου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό «African Archaeological Review» και αποτελεί την πρώτη άμεση χρονολόγηση αντίστοιχου ταφικού μνημείου στην περιοχή του Ατλαντικού της Σαχάρας.
Το μνημείο ανήκει στην κατηγορία των λεγόμενων «τάφων με κεραίες» (antennae tumuli), οι οποίοι χαρακτηρίζονται από έναν κεντρικό λιθοσωρό και δύο επιμήκεις πέτρινες κατασκευές που εκτείνονται από αυτόν.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, στο ένα άκρο του τάφου βρίσκεται ένας ελλειψοειδής λιθοσωρός μήκους περίπου 12,5 μέτρων, από τον οποίο ξεκινούν δύο μακριές σειρές λίθων με ανατολική κατεύθυνση. Η κατασκευή αποτελείται από τοπικό ασβεστόλιθο, χωρίς τη χρήση κονιάματος ή άλλου συνδετικού υλικού, ενώ το ύψος της δεν ξεπερνά τα τρία μέτρα.
Τα ευρήματα στο εσωτερικό του τάφου
Η ανασκαφή πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο του 2018 και αποκάλυψε τα οστά ενός ενήλικα, ηλικίας περίπου 25 έως 35 ετών κατά τον θάνατό του. Η κακή κατάσταση διατήρησης των οστών δεν επέτρεψε στους επιστήμονες να προσδιορίσουν το φύλο του.
Το σώμα είχε τοποθετηθεί ανάσκελα, με το κεφάλι στραμμένο προς τον νότο και τα πόδια λυγισμένα προς τα δυτικά.
Δίπλα στον σκελετό εντοπίστηκαν τέσσερις μικρές, κυκλικές χάντρες κατασκευασμένες από κέλυφος αυγού στρουθοκαμήλου. Πρόκειται για τα μοναδικά αντικείμενα που βρέθηκαν στο εσωτερικό του τάφου, τα οποία, σύμφωνα με τους ερευνητές, πιθανότατα αποτελούσαν μέρος προσωπικού κοσμήματος.
[🇲🇦 MAROC | 🏜️ SAHARA | 🕯️ HOMMAGE] LA CARTE DU MAROC A ÉTÉ DESSINÉE AVEC LEUR SANG. Ils avaient 20 ans, une famille, un avenir. Ils sont partis défendre le désert. Beaucoup ne sont jamais revenus. Certains sont tombés fin août 1991, à quelques jours de la fin des combats. Aujourd’hui, ils reposent dans le sable qu’ils ont tenu. Respect à Saïd @bownzar44915, vétéran parachutiste des FAR, qui a connu les batailles du Sahara. L’uniforme rangé, il continue de défendre le Royaume par ses mots et son témoignage. Toi qui dis « le Sahara est marocain », connais-tu un seul de leurs noms ? #Maroc #SaharaMarocain
— MD🇲🇦 (@GeoCherifien) October 31, 2026
Πώς προσδιορίστηκε η ηλικία του μνημείου
Η χρονολόγηση του τάφου αποδείχθηκε ιδιαίτερα δύσκολη. Οι αρχικές προσπάθειες με τη μέθοδο του άνθρακα-14 δεν απέδωσαν, καθώς το κολλαγόνο στα οστά δεν είχε διατηρηθεί σε ικανοποιητική κατάσταση.
Το 2025, ωστόσο, οι ερευνητές αξιοποίησαν τον βιοαπατίτη, το ανόργανο συστατικό των οστών. Δύο αναλύσεις έδειξαν ότι η ταφή πραγματοποιήθηκε πριν από 4.417 έως 4.100 χρόνια, τοποθετώντας το μνημείο στην 3η χιλιετία π.Χ.
Παρά τη σημαντική ανακάλυψη, αρκετά ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα. Οι αρχαιολόγοι δεν έχουν ακόμη διευκρινίσει για ποιον λόγο οι κατασκευαστές πρόσθεσαν τις δύο μακριές πέτρινες προεκτάσεις ούτε ποια συμβολική ή πρακτική σημασία είχε ο ανατολικός προσανατολισμός τους.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
