Γνωρίζατε ότι η παρακολούθηση του ηλιοβασιλέματος μπορεί να είναι ωφέλιμη για τη σωματική και ιδιαίτερα την ψυχική σας υγεία; Δεν είναι μυστικό ότι η φύση έχει σπουδαίες θεραπευτικές ιδιότητες, αλλά ποιοι είναι οι συγκεκριμένοι μηχανισμοί που ενεργοποιούν τα οφέλη της παρατήρησης του ηλιοβασιλέματος;
Στο ερώτημα απαντά ο Δρ. Άλεξ Σμάλεϊ, περιβαλλοντικός ψυχολόγος, ερευνητής και επιστημονικός επικοινωνιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Έξετερ, του οποίου το έργο επικεντρώνεται στο πώς οι εμπειρίες στη φύση επηρεάζουν την ευημερία μας.
Γιατί η παρατήρηση του ηλιοβασιλέματος επηρεάζει θετικά τη διάθεση και την ψυχική μας υγεία
«Για μένα, η δύναμη των ανατολών και των ηλιοβασιλεμάτων έγκειται στην ικανότητά τους να προκαλούν ένα απίστευτο συναίσθημα: το θαυμασμό», λέει ο Δρ. Άλεξ Σμόλεϊ στη Vogue.
«Βυθισμένο στην απόλαυση, μερικές φορές με δέος και ικανό να αλλάξει βαθιά ζωές, είναι ένα μοναδικό συναίσθημα. Οι εμπειρίες που εμπνέουν θαυμασμό συχνά περιγράφονται ως υπερβατικές επειδή, αν και συνδέονται με οικεία συναισθήματα όπως η γοητεία και το δέος, ο θαυμασμός μας οδηγεί πέρα από το φυσιολογικό εύρος των συναισθημάτων μας. Όταν συναντάμε κάτι έξω από τη ζώνη άνεσής μας, είτε λόγω του μεγέθους, της δύναμης ή της ομορφιάς του, το νοητικό μας πλαίσιο πρέπει να επεκταθεί για να κατανοήσει αυτό που βλέπουμε και νιώθουμε. Πιστεύω ότι αυτό ακριβώς συμβαίνει όταν θαυμάζουμε ένα όμορφο ηλιοβασίλεμα».
«Πιστεύω επίσης ότι η απορία είναι τόσο σημαντική επειδή τα σενάρια που διεγείρουν αυτό το συναίσθημα φαίνονται τόσο όμορφα, μεγαλοπρεπή και πέρα από τον έλεγχό μας, που η προσοχή μας αποσπάται από τις εγωκεντρικές μας σκέψεις και οι ανησυχίες μας αρχίζουν να μειώνονται. Αυτός ο μηχανισμός μας βοηθά να ενεργούμε με μεγαλύτερη συμπόνια προς τους άλλους και ενισχύει το αίσθημα της θετικότητας», αναφέρει.
Υπάρχει ένας ακόμη παράγοντας: μερικές φορές τα πιο όμορφα ηλιοβασιλέματα είναι τα απροσδόκητα, και αυτή η καινοτομία παίζει κεντρικό ρόλο στην ελκυστικότητά τους, καθώς αντιπροσωπεύουν μικρές αλλά ευπρόσδεκτες αποκλίσεις από τον κανόνα. Όταν συντονιζόμαστε με διαφορετικές ώρες ανατολής και δύσης του ηλίου, συντονιζόμαστε επίσης με τους ρυθμούς της φύσης: κάτι που οι πρόγονοί μας γνώριζαν έμφυτα, το οποίο μας βοηθά να επανασυνδεθούμε με τον φυσικό κόσμο. Αυτό το φαινόμενο μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντικό στις πόλεις, οι οποίες συχνά καταβάλλουν μεγάλες προσπάθειες για να μας απομονώσουν από αυτούς τους ρυθμούς.
Μήπως η παρακολούθηση του ηλιοβασιλέματος ωφελεί και τον οργανισμό μας;
Ορισμένα πρώιμα στοιχεία υποδηλώνουν ότι ένα αίσθημα θαυμασμού, μεταξύ άλλων θετικών συναισθημάτων, μπορεί να σχετίζεται με τη μείωση των δεικτών φλεγμονής. Ωστόσο, οι πιο σημαντικές και έγκυρες μελέτες σε αυτόν τον τομέα έχουν διεξαχθεί για τη φύση γενικότερα. Η παραμονή χρόνου σε χαλαρωτικά φυσικά περιβάλλοντα, όπως ένα δάσος, έχει συσχετιστεί με σημαντικές μειώσεις στην αμυλάση του σάλιου (ένας δείκτης της δραστηριότητας του συμπαθητικού νευρικού συστήματος), στα επίπεδα κορτιζόλης, στον καρδιακό ρυθμό και στην αρτηριακή πίεση, όλα δείκτες φυσιολογικού στρες.
Τα κύρια οφέλη του να θαυμάζεις το ηλιοβασίλεμα
Δημιουργεί θαυμασμό και σεβασμό, συναισθήματα που μας δίνουν μια πιο θετική άποψη για τον κόσμο και μας κάνουν να ενεργούμε με περισσότερη συμπόνια και ενσυναίσθηση.
Δείχνει πόσο μικροσκοπικοί και ασήμαντοι είμαστε μέσα στην απεραντοσύνη του σύμπαντος, μας βοηθά να θέσουμε τα μικρά προβλήματα της καθημερινής ζωής σε μια προοπτική και μας κάνει να νιώθουμε μέρος κάτι μεγαλύτερου που υπερβαίνει τα όρια του εγώ μας.
Μειώνει το άγχος και μειώνει τα επίπεδα κορτιζόλης.
Μας επανασυνδέει με τους ρυθμούς της φύσης. Είμαστε σχεδιασμένοι, όπως όλα τα ζωντανά όντα, να ζούμε μέσα σε αυτούς τους ρυθμούς, αλλά το αστικό περιβάλλον που μας απομονώνει από τη φύση, με τα τεχνητά φώτα και τα ωράρια που υπαγορεύονται από τους ρυθμούς εργασίας, διαταράσσει αυτές τις εποχές, δημιουργώντας μια ανεπαίσθητη δυσφορία. Η επανασύνδεση με το φυσικό περιβάλλον, έστω και για λίγο, δημιουργεί ένα αίσθημα ότι ανήκουμε κάπου και την αίσθηση ότι είμαστε μέρος κάτι μεγαλύτερου από εμάς.
Ρυθμίζει τους κιρκαδικούς ρυθμούς, βοηθώντας μας να κοιμηθούμε φυσικά και να κοιμόμαστε ήσυχα.
Πώς θα απολαύσετε ουσιαστικά το ηλιοβασίλεμα;
Αφήστε το smartphone σας στην τσάντα σας. Ο πειρασμός είναι σχεδόν ακαταμάχητος: πώς θα μπορούσατε να μην μοιραστείτε αυτό το μαγευτικό θέαμα; (Αλλά οι φωτογραφίες γενικά δεν το αδικούν.) Προσπαθώντας να απαθανατίσουμε την τέλεια λήψη, χάνουμε τα πιο σημαντικά σημεία του ηλιοβασιλέματος. Αγνοήστε το τηλέφωνό σας και βυθιστείτε στην εμπειρία 360 μοιρών.
Βρείτε μια άνετη θέση: είναι δύσκολο να απολαύσετε το ηλιοβασίλεμα σκαρφαλωμένος στην κορυφογραμμή ενός βουνού, όρθιος μέσα σε ένα πλήθος ή παραπατώντας στην άκρη μιας βάρκας. Βρείτε έναν χώρο και καθίστε (ακόμα και σταυροπόδι στο πάτωμα) παίρνοντας μερικές βαθιές ανάσες. Θα εισέλθετε σε μια κατάσταση σχεδόν διαλογιστικής χαλάρωσης που θα σας επιτρέψει να ζήσετε πλήρως την εμπειρία.
Παρακολουθήστε μαζί το ηλιοβασίλεμα: το να μοιράζεστε την εμπειρία ενισχύει τους συναισθηματικούς δεσμούς και πολλά άλλα. «Έχουμε μια εργασία υπό εξέταση που λέει ακριβώς αυτό», επιβεβαιώνει ο Δρ. Άλεξ Σμόλεϊ. «Ένας από τους κύριους λόγους για τους οποίους αυτές οι εμπειρίες είναι σημαντικές είναι ότι μας βοηθούν να δημιουργούμε θετικές αναμνήσεις που μπορούμε να ξαναζούμε ξανά και ξανά. Και αν είμαστε στην παρέα φίλων, είναι ακόμη πιο πιθανό να εκτιμήσουμε την εμπειρία και να εμπλουτίσουμε αυτές τις αναμνήσεις με θετικά συναισθήματα. Και το εκπληκτικό με τις αναμνήσεις; Όταν τις ανακαλείτε, ενεργοποιείτε τους ίδιους συναισθηματικούς κόμβους στον εγκέφαλό σας και μπορείτε να αξιοποιήσετε αυτή τη δεξαμενή θαυμασμού, ευτυχίας και γαλήνης».
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
