Μπορεί να θεωρούμε τη δικαιοσύνη ως έναν ηθικό φάρο στις διαπροσωπικές μας σχέσεις, όμως η λέξη «δίκιο» μπορεί να μετατραπεί στον πιο αθόρυβο και ύπουλο καταστροφέα της ανθρώπινης σύνδεσης.
Σύμφωνα με τον ψυχολόγο Δρ. Jeffrey Bernstein, ο οποίος διαθέτει πάνω από 34 χρόνια εμπειρίας και έχει πραγματοποιήσει δεκάδες χιλιάδες ώρες ακρόασης συμβουλευτικών συνεδριών, η υπερβολική προσκόλληση στην ιδέα του «δίκαιου» έχει οδηγήσει αμέτρητες σχέσεις σε ρήξη. Όπως τονίζει, δεν φταίει η ίδια η έννοια της δικαιοσύνης, αλλά η αυστηρή, προσωπική και συχνά υποκειμενική αντίληψη που έχουμε γι’ αυτήν.
Όταν κάποιος λέει «θέλω να είναι δίκαιο», συνήθως εννοεί «θέλω να πάρω αυτό που νομίζω ότι μου αξίζει». Αυτή η νοητική παγίδα ενεργοποιεί έντονα συναισθηματικά κυκλώματα στον εγκέφαλο, όπως θυμό, πίκρα και τάση για τιμωρία, ειδικά όταν θεωρούμε ότι είμαστε αδικημένοι.
Είτε πρόκειται για ένα ζευγάρι που βλέπουν την προσφορά τους μέσα από εντελώς διαφορετικά κριτήρια, είτε για σχέσεις στο χώρο εργασίας ή φιλίες όπου ο ένας νιώθει ότι προσφέρει περισσότερα, η ψευδαίσθηση της αντικειμενικής δικαιοσύνης διαβρώνει τη σχέση.
Συχνά αγνοούμε τις αόρατες πράξεις καλοσύνης, την προσπάθεια πίσω από τα παρασκήνια ή την περιορισμένη ικανότητα του άλλου.
Ο ψυχολόγος προτείνει να αφήσουμε κατά μέρος την εμμονή με το σκορ και να αναρωτηθούμε: «Λειτουργεί αυτό και για τους δυο μας;», «εκτιμούμε αμοιβαία αυτά που φέρνουμε στη σχέση;» και «εχουμε μιλήσει ανοιχτά ή βασιζόμαστε σε σιωπηλές προσδοκίες;».
Η ουσία είναι πως η δύναμη μιας σχέσης δεν βρίσκεται στην αριθμητική ισότητα, αλλά στη γενναιοδωρία, στην κατανόηση και στην προθυμία να προσφέρουμε, ακόμη κι όταν το “ισοζύγιο” δεν είναι απόλυτα δίκαιο. Γιατί όταν η δικαιοσύνη γίνεται πιο σημαντική από την επικοινωνία, η σχέση χάνει τον πυρήνα της: τη σύνδεση.
