Σας έχει συμβεί να νιώσετε ξαφνικά ένα βάρος στο στήθος στη μέση μιας συζήτησης; Ή έναν κόμπο στο στομάχι πριν μπείτε σε ένα δωμάτιο; Πρόκειται για στιγμές που το σώμα μας προσπαθεί να μας προειδοποιήσει, χωρίς όμως εμείς να το αντιλαμβανόμαστε πραγματικά. Είναι μερικά δευτερόλεπτα λίγο πριν νιώσουμε ότι καταρρέουμε συναισθηματικά, πριν εμφανιστούν τα δάκρυα, το άγχος ή η ανάγκη να απομονωθούμε.
Τα πρώτα σημάδια περνούν απαρατήρητα επειδή πολλοί έχουμε μάθει να τα αγνοούμε και να συνεχίζουμε σαν να μην συμβαίνει τίποτα. «Αλλά το σώμα δεν παίζει με αυτόν τον τρόπο για πάντα. Όταν αρχίζουμε να παρατηρούμε αυτά τα πρώιμα σημάδια, τότε τα πράγματα αρχίζουν να βγάζουν περισσότερο νόημα στο μυαλό μας», εξηγεί η ψυχοθεραπεύτρια Megan Ashley Smith, που με άρθρο της στο Psychology Today βοηθά να τα αναγνωρίσουμε και να αντιδράσουμε.
Το σώμα αντιλαμβάνεται πριν από το μυαλό
Όπως εξηγεί, το νευρικό σύστημα βρίσκεται σε συνεχή εγρήγορση, αξιολογώντας ασυνείδητα το περιβάλλον και αναζητώντας ενδείξεις ασφάλειας ή απειλής. Πρόκειται για μια διαδικασία που συμβαίνει αδιάκοπα, χωρίς να απαιτεί τη συνειδητή συμμετοχή μας. Το εντυπωσιακό είναι ότι το σώμα συχνά αντιδρά πριν ακόμη προλάβουμε να επεξεργαστούμε λογικά μια κατάσταση. «Όλα αυτά δεν είναι τυχαία. Είναι σήματα που το σώμα μας μας λέει ότι κάτι έχει αλλάξει», σημειώνει.
Γιατί δυσκολευόμαστε να αναγνωρίσουμε τα σημάδια
Οι περισσότεροι από εμάς δεν μεγαλώσαμε δίνοντας μεγάλη βάση στον εσωτερικό μας κόσμο και στα συναισθήματά μας. Σε συνθήκες όπου ο θυμός και η λύπη δεν εκφράζονταν, η αποσύνδεση από τα συναισθήματα και τις σωματικές αισθήσεις μπορεί να λειτουργήσουν ως μηχανισμός προσαρμογής. Με την πάροδο του χρόνου, όμως, αυτή η στρατηγική έχει κόστος. «Το σώμα θα αρχίσει να μιλάει πιο δυνατά μέσω του άγχους , του ευερεθιστότητας, της απομόνωσης ή αυτής της αόριστης αίσθησης ότι κάτι δεν πάει καλά» εξηγεί.
Το σώμα, όμως, δεν υπερβάλλει. Αντίθετα, οι σωματικές και συναισθηματικές αντιδράσεις αποτελούν προσπάθειες προστασίας. Ακόμη και η ανάγκη για απομόνωση, η υπερανάλυση ή η έντονη ανησυχία μπορεί να είναι μηχανισμοί που αναπτύχθηκαν κάποτε για να βοηθήσουν το άτομο να διαχειριστεί δύσκολες εμπειρίες. «Ίσως, λοιπόν, το ερώτημα να μην είναι “τι δεν πάει καλά με εμένα;”, αλλά “τι προσπαθεί να μου πει το σώμα μου αυτή τη στιγμή;”», συμπληρώνει η θεραπεύτρια.
Ποια είναι τα πρώτα προειδοποιητικά σημάδια
Αν και κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός, η ειδικός αναφέρει ορισμένες ενδείξεις εμφανίζονται συχνά πριν από μια περίοδο έντονου στρες ή συναισθηματικής υπερφόρτωσης:
-Σφίξιμο στο στήθος
-Ξαφνική πτώση της ενέργειας
-Δυσκολία συγκέντρωσης
-Ένταση στη γνάθο ή στους ώμους
-Αίσθηση αποσύνδεσης από το περιβάλλον
-Εσωτερική ανησυχία ή αίσθηση επείγοντος χωρίς εμφανή αιτία
-Το αίσθημα ότι «κάτι δεν είναι σωστό», ακόμη κι αν δεν μπορούμε να το προσδιορίσουμε
Πρόκειται για τους πρώτους «ψιθύρους» του οργανισμού, πολύ πριν φτάσουμε σε σημείο εξάντλησης, σημειώνει.
Πώς μπορούμε να ανταποκριθούμε
Η αναγνώριση αυτών των σημάτων δίνει τη δυνατότητα για έγκαιρη παρέμβαση, χωρίς απαραίτητα δύσκολες τεχνικές, αλλά με μικρές κινήσεις που μας επαναφέρουν στο παρόν και αποτρέπουν την περαιτέρω κλιμάκωση:
Να σταματήσουμε για λίγα δευτερόλεπτα και να παρατηρήσουμε τι συμβαίνει.
Να εστιάσουμε στην αναπνοή μας, επιμηκύνοντας την εκπνοή.
Να αναγνωρίσουμε τις σωματικές αισθήσεις χωρίς να τις κρίνουμε.
Να κάνουμε ένα σύντομο διάλειμμα από μια απαιτητική κατάσταση.
Να δώσουμε στον εαυτό μας χώρο και χρόνο πριν αντιδράσουμε.
Η σημασία της επανασύνδεσης με το σώμα
Η εσωτερική θεραπεία ξεκινά όταν καταφέρουμε να αναγνωρίσουμε εγκαίρως τα σημάδια, σύμφωνα με την ειδικό: «Οι αντιδράσεις σας έχουν νόημα. Το σώμα σας προσπαθεί να σας προστατεύσει. Δεν χρειάζεται να περιμένετε μέχρι να νιώσετε καταβεβλημένοι για να φροντίσετε τον εαυτό σας. Μπορείτε να ξεκινήσετε με το πρώτο σημάδι, όσο ήσυχο κι αν είναι», καταλήγει.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
