Σημαντικές αλλαγές στη φορολογία των ελεύθερων επαγγελματιών και των ατομικών επιχειρήσεων φέρνει το 2027, με επτά παρεμβάσεις που περιορίζουν τις επιβαρύνσεις και δημιουργούν νέα δεδομένα γύρω από το τεκμαρτό εισόδημα.
Η αυξανόμενη χρήση του myDATA και η ψηφιοποίηση των συναλλαγών επιτρέπουν πλέον στη φορολογική διοίκηση να έχει σαφέστερη εικόνα για τη φορολογητέα ύλη κάθε επιχείρησης. Σε αυτό το πλαίσιο, το οικονομικό επιτελείο προχωρά στην κατάργηση δύο προσαυξήσεων που μπορούσαν να αυξήσουν σημαντικά το τεκμαρτό εισόδημα.
Πρόκειται για την προσαύξηση που συνδέεται με το 10% της συνολικής μισθοδοσίας μιας επιχείρησης και εκείνη του 5% του κύκλου εργασιών, όταν αυτός ξεπερνά τον μέσο όρο του αντίστοιχου κλάδου δραστηριότητας.
Πάνω από 9 στους 10 καλύπτουν τα κριτήρια
Βασική προϋπόθεση για την απαλλαγή από τις συγκεκριμένες προσαυξήσεις είναι η φορολογική συνέπεια του επαγγελματία.
Όπως έχει εξηγήσει ο υφυπουργός Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς, εφόσον ο επαγγελματίας έχει διαβιβάσει τα στοιχεία του στο myDATA και δεν έχει υποπέσει σε φορολογική παράβαση έπειτα από έλεγχο, μπορεί να λάβει τη σχετική μείωση.
Σύμφωνα με τον ίδιο, πάνω από το 90% των ελεύθερων επαγγελματιών καλύπτει τα συγκεκριμένα κριτήρια.
Η παρέμβαση στις προσαυξήσεις αφορά περίπου 155.000-156.000 επαγγελματίες, οι οποίοι σήμερα επιβαρύνονται λόγω μισθοδοσίας ή υψηλότερου κύκλου εργασιών.
Από τα 5.500 ευρώ, ο φόρος μπορεί να πέσει κοντά στα 1.500
Η διαφορά στη φορολογική επιβάρυνση μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να είναι ιδιαίτερα μεγάλη.
Στα παραδείγματα που έχουν παρουσιαστεί, υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες ο φόρος από περίπου 5.500 ευρώ περιορίζεται κοντά στα 1.500 ευρώ, μετά την αφαίρεση των πρόσθετων επιβαρύνσεων.
Για επιχείρηση εστίασης που λειτουργεί 15 χρόνια, διαθέτει πέντε εργαζομένους και έχει ετήσια μισθοδοσία 105.000 ευρώ, η ελάφρυνση υπολογίζεται σε περισσότερα από 2.500 ευρώ ετησίως.
Αντίστοιχα, σύμφωνα με τα παραδείγματα του οικονομικού επιτελείου, περίπου 18.000 επαγγελματίες εμφανίζουν όφελος 1.000 ευρώ, άλλοι 11.000 κερδίζουν 1.500 ευρώ, 6.500 περίπου 2.000 ευρώ και 4.600 επαγγελματίες περίπου 2.500 ευρώ.
Για περίπου 5.000 επαγγελματίες, το όφελος μπορεί να φτάσει ακόμη και τις 4.000 ευρώ.
Στα 570 εκατ. ευρώ η συνολική ελάφρυνση
Οι συνολικές φορολογικές ελαφρύνσεις για τους αυτοαπασχολούμενους υπολογίζονται σε περίπου 570 εκατ. ευρώ για το 2027.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται και η μείωση φόρου που έχει ήδη θεσμοθετηθεί και θα γίνει ορατή για τους ελεύθερους επαγγελματίες με τις φορολογικές δηλώσεις που θα αρχίσουν να υποβάλλονται από τον Μάρτιο του 2027.
Τα τεκμήρια δεν καταργούνται ακόμη
Οι αλλαγές δεν σημαίνουν πλήρη κατάργηση του βασικού τεκμαρτού εισοδήματος.
Η κατεύθυνση του οικονομικού επιτελείου είναι ότι, όσο η ψηφιοποίηση επιτρέπει στις φορολογικές αρχές να γνωρίζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τα πραγματικά οικονομικά στοιχεία των επιχειρήσεων, τόσο μειώνεται η ανάγκη για οριζόντιες τεκμαρτές επιβαρύνσεις.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε επισημάνει στη ΔΕΘ ότι πλέον υπάρχει πολύ καλύτερη εικόνα της φορολογητέας ύλης κάθε ατομικής επιχείρησης σε σχέση με πριν από τρία χρόνια.
Στην ίδια λογική εντάσσεται και η σημαντική υποχώρηση του κενού ΦΠΑ, από 24% το 2019 σε 9% το 2024.
Στόχος είναι να πλησιάσει περαιτέρω τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με το οικονομικό επιτελείο να συνδέει την περαιτέρω αποκλιμάκωση της φοροδιαφυγής με τη δυνατότητα επανεξέτασης του τεκμαρτού συστήματος στο μέλλον.
Πότε θα μπορούσε να έρθει η πλήρης κατάργηση
Προς το παρόν, το βασικό τεκμήριο παραμένει σε ισχύ, έστω και με μειώσεις και διορθώσεις.
Σύμφωνα με όσα έχει αναφέρει ο Θάνος Πετραλιάς, το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα αποφέρει σήμερα περίπου 350-400 εκατ. ευρώ τον χρόνο.
Εφόσον τα πραγματικά δηλωθέντα εισοδήματα συνεχίσουν να αυξάνονται και τα έσοδα που προκύπτουν από το τεκμαρτό σύστημα περιοριστούν σημαντικά, τότε θα μπορούσε να εξεταστεί η κατάργησή του.
Στο μεσοδιάστημα, μεταξύ των σεναρίων που εξετάζονται για τα επόμενα βήματα είναι η διαμόρφωση του τεκμηρίου λίγο χαμηλότερα από τον κατώτατο μισθό ή η παροχή μεγαλύτερων περιθωρίων ανοχής όταν εμφανίζεται προσωρινή υστέρηση των δηλωθέντων εισοδημάτων.
Οι 7 ελαφρύνσεις για επαγγελματίες
Το πακέτο των αλλαγών περιλαμβάνει επτά βασικές παρεμβάσεις:
1. Κατάργηση των προσαυξήσεων στα τεκμήρια για συνεπείς επαγγελματίες
Καταργούνται οι πρόσθετες επιβαρύνσεις που συνδέονται με τη μισθοδοσία και τον κύκλο εργασιών για όσους πληρούν τα κριτήρια φορολογικής συνέπειας.
2. Μείωση κατά 50% των τεκμηρίων σε μικρούς οικισμούς
Προβλέπεται μείωση του τεκμαρτού εισοδήματος για επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε μικρούς οικισμούς της περιφέρειας.
3. Κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος
Προβλέπεται απαλλαγή από το τέλος επιτηδεύματος για επιχειρήσεις που καλύπτονται από τη συγκεκριμένη παρέμβαση.
4. Ελάφρυνση για τρίτεκνους
Από τους 86.927 τρίτεκνους, περίπου 34.000 είναι αυτοαπασχολούμενοι επαγγελματίες, με το ετήσιο όφελος να μπορεί να φτάσει έως τα 1.800 ευρώ.
5. Χαμηλότερο τεκμήριο για εκμεταλλευτές ταξί
Το τεκμήριο υπολογίζεται ανάλογα με το ποσοστό ιδιοκτησίας του οχήματος. Έτσι, για παράδειγμα, σε συνιδιοκτησία 20%, περιορίζεται αντίστοιχα στο 20%. Προβλέπεται επίσης πλήρης εξαίρεση για ανήλικα τέκνα όταν η άδεια περιέρχεται σε αυτά μετά τον θάνατο γονέα.
6. Μείωση φόρου μέσω της νέας κλίμακας
Οι αλλαγές που ισχύουν από την 1η Ιανουαρίου 2026 θα αποτυπωθούν για τους ελεύθερους επαγγελματίες στις δηλώσεις του 2027. Το σχετικό όφελος υπολογίζεται σε περίπου 402 εκατ. ευρώ.
7. Ταχύτερες αποσβέσεις για μηχανήματα και εξοπλισμό
Το κόστος του εξοπλισμού θα μπορεί να αποσβένεται σε έξι αντί για δέκα χρόνια, επιταχύνοντας την αναγνώριση των σχετικών δαπανών.
Το 2027, επομένως, φέρνει σημαντικές αλλαγές για τους ελεύθερους επαγγελματίες, με την ψηφιοποίηση των συναλλαγών και την καλύτερη εικόνα των πραγματικών εισοδημάτων να αποτελούν πλέον βασικό παράγοντα για τον περιορισμό των τεκμαρτών επιβαρύνσεων.
Επιμέλεια: Συντακτική Ομάδα
