Θετική εικόνα παρουσιάζει η Handelsblatt για την προσπάθεια της Ελλάδας να ανακτήσει το ανθρώπινο δυναμικό που απώλεσε στα χρόνια της οικονομικής κρίσης.
Σε εκτενές ρεπορτάζ του ανταποκριτή της, Γκερντ Χέλερ, η γερμανική οικονομική εφημερίδα κάνει λόγο για μια χώρα που μετατρέπει σταδιακά το brain drain σε brain gain.
Όπως επισημαίνει η Handelsblatt, η Ελλάδα έχει αναπτύξει μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την επιστροφή εξειδικευμένων εργαζομένων που μετανάστευσαν την προηγούμενη δεκαετία, αξιοποιώντας φορολογικά κίνητρα, επιδοτήσεις, πλατφόρμες εύρεσης εργασίας και εκδηλώσεις προσέλκυσης Ελλήνων του εξωτερικού.
«Η επιτυχία είναι αξιοσημείωτη. Σχεδόν τα δύο τρίτα όσων μετανάστευσαν έχουν στο μεταξύ επιστρέψει», σημειώνει χαρακτηριστικά η Handelsblatt, προσθέτοντας ωστόσο ότι οι οικονομικές παροχές δεν αποτελούν τον βασικό λόγο της επιστροφής.
«Καθοριστικοί είναι πολύ περισσότερο οι οικογενειακοί δεσμοί, η ποιότητα ζωής και η συναισθηματική σύνδεση με την πατρίδα», αναφέρει η εφημερίδα, επικαλούμενη πρόσφατη μελέτη του ΟΟΣΑ και του ελληνικού Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ).
Από τη μαζική έξοδο, στην επιστροφή
Το δημοσίευμα υπενθυμίζει ότι το κύμα μετανάστευσης της δεκαετίας του 2010 αποτέλεσε τη μεγαλύτερη έξοδο πληθυσμού που γνώρισε ευρωπαϊκή χώρα μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Περισσότεροι από 700.000 Έλληνες εγκατέλειψαν τη χώρα αναζητώντας καλύτερες επαγγελματικές προοπτικές, κυρίως στη Γερμανία και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Σε αντίθεση με τα μεταναστευτικά ρεύματα προηγούμενων δεκαετιών, αυτή τη φορά επρόκειτο κυρίως για νέους επιστήμονες, στελέχη και αποφοίτους πανεπιστημίων.
Η Handelsblatt επισημαίνει ότι από το 2019 η κυβέρνηση επιχειρεί να αντιστρέψει αυτή την τάση μέσω φορολογικών κινήτρων για όσους επιστρέφουν, επιδοτήσεων προς επιχειρήσεις που προσφέρουν ανταγωνιστικές αμοιβές, αλλά και της πλατφόρμας Rebrain Greece, η οποία λειτουργεί ως δίαυλος σύνδεσης των Ελλήνων του εξωτερικού με την ελληνική αγορά εργασίας.
Παράλληλα, διοργανώνονται εκδηλώσεις προσέλκυσης εργαζομένων σε πόλεις με ισχυρή ελληνική διασπορά, όπως το Λονδίνο, το Άμστερνταμ, η Νέα Υόρκη, το Ντίσελντορφ και η Στουτγάρδη.
Τα στοιχεία που δείχνουν το «brain gain»
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η γερμανική εφημερίδα επικαλούμενη την υπουργό Εργασίας Νίκη Κεραμέως, περίπου 734.000 άνθρωποι εγκατέλειψαν την Ελλάδα τα τελευταία 15 χρόνια, ενώ 473.000 έχουν ήδη επιστρέψει.
Μάλιστα, από το 2023 το ισοζύγιο μετανάστευσης είναι πλέον θετικό, ενώ το 2024 οι επιστροφές ξεπέρασαν τις αναχωρήσεις κατά περίπου 20.000 άτομα.
Η «Handelsblatt» αποθεώνει τον Κωστή Χατζηδάκη: «Ο αρχιτέκτονας των μεταρρυθμίσεων» στην Ελλάδα
Η μελέτη του ΟΟΣΑ και του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης δείχνει, ακόμη, ότι περισσότεροι από τους μισούς επαναπατρισθέντες είναι ηλικίας 20 έως 39 ετών, περίπου το 60% διαθέτει πανεπιστημιακό πτυχίο και σχεδόν οι μισοί εργάζονται σε επαγγέλματα υψηλής εξειδίκευσης.
Οι μισθοί παραμένουν η μεγάλη πρόκληση
Παρά τη θετική εικόνα, η Handelsblatt υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να υστερεί σημαντικά στο επίπεδο των αμοιβών.
Όπως αναφέρει, επικαλούμενη στοιχεία της Eurostat και του ευρωπαϊκού δικτύου EURES, οι εξειδικευμένοι εργαζόμενοι στην Ελλάδα αμείβονται κατά μέσο όρο 43% λιγότερο σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ ακόμη και στις διευθυντικές θέσεις οι αποδοχές παραμένουν αισθητά χαμηλότερες.
Αυτό εξηγεί γιατί, σύμφωνα με τη μελέτη, τα οικονομικά κίνητρα δεν αποτελούν τον βασικό παράγοντα επιστροφής. Μόλις το 16% των ερωτηθέντων δήλωσε πως οι φορολογικές ελαφρύνσεις ήταν ο καθοριστικός λόγος για να επιστρέψει στην Ελλάδα.
Αντίθετα, το 82% ανέφερε ως σημαντικότερο κίνητρο την εγγύτητα στην οικογένεια και τους φίλους, ενώ το 63% στάθηκε στην ποιότητα ζωής, στο μεσογειακό κλίμα και στο φυσικό περιβάλλον.
Η εικόνα που σκιαγραφεί η Handelsblatt είναι εκείνη μιας Ελλάδας που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προκλήσεις ως προς τις αμοιβές, αλλά καταφέρνει σταδιακά να ανακτήσει ένα σημαντικό μέρος του ανθρώπινου κεφαλαίου που έχασε στα χρόνια της κρίσης, αξιοποιώντας όχι μόνο οικονομικά κίνητρα, αλλά και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της ζωής στη χώρα.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
