Νέο επεισόδιο αφρικανικής σκόνης αναμένεται να επηρεάσει τη χώρα από σήμερα, με τους ειδικούς να προειδοποιούν για επιβάρυνση της ατμόσφαιρας και αυξημένο κίνδυνο για την υγεία, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα όπως η Αθήνα.
Η μεταφορά σκόνης από τη Σαχάρα προς τη Μεσόγειο, σε συνδυασμό με νοτιοδυτικούς ανέμους και άνοδο της θερμοκρασίας, δημιουργεί ένα «εκρηκτικό» μείγμα ρύπανσης που απαιτεί αυξημένη προσοχή.
Η πορεία του φαινομένου: Πού και πότε θα «χτυπήσει»
Οι τελευταίες μετεωρολογικές εκτιμήσεις δείχνουν μια σαφή εξέλιξη του φαινομένου:
- Την Πέμπτη, η επιβάρυνση μεταφέρεται εντονότερα και στην Ανατολική Ελλάδα
- Το φαινόμενο θα διατηρηθεί για αρκετές ημέρες, με διαδοχικά «κύματα» σκόνης έως και τα μέσα της εβδομάδας
Παράλληλα, αναμένονται:
- θερμοκρασίες που θα φτάσουν ή και θα ξεπεράσουν τους 30°C τοπικά
- αυξημένη συγκέντρωση σωματιδίων στην ατμόσφαιρα
- πιθανές λασποβροχές λόγω συνδυασμού σκόνης και υγρασίας
Τι εισπνέουμε: Το «αόρατο φορτίο»
Η αφρικανική σκόνη αποτελεί ένα επικίνδυνο μίγμα μικροσωματιδίων PM10 και PM2.5, βαρέων μετάλλων και μικροβιακών φορτίων.
Τα σωματίδια αυτά εισχωρούν βαθιά στους πνεύμονες, προκαλώντας φλεγμονώδη αντίδραση στον οργανισμό και επιβαρύνοντας το αναπνευστικό σύστημα.
Ένα τοξικό μείγμα αφρικανικής σκόνης
Το liberal ρώτησε την Δρ. Μάτα Τσικρικά, Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος, ιατρός Δημόσιας Υγείας, πρόεδρος ΔΣ της Ένωσης Πνευμονολόγων Ελλάδος για το φαινόμενο και την επίπτωσή του στην υγεία μας. «Τα επόμενα 24ωρα, η χώρα μας θα σκεπαστεί από ένα τοξικό μείγμα αφρικανικής σκόνης, το οποίο φαίνεται, σύμφωνα με τις μετεωρολογικές προβλέψεις, ότι θα δημιουργήσει συνθήκες αποπνικτικής και ασφυκτικής ατμόσφαιρας.
Το φαινόμενο δεν συμβαίνει για πρώτη φορά, αλλά έχει καταγραφεί και τα προηγούμενα έτη, με την αερομεταφορά της σκόνης από τη Σαχάρα στην Ευρώπη να έχει σαφή εποχικότητα και είναι περισσότερο συχνή από τον Φεβρουάριο έως τον Ιούνιο και από τα τέλη του φθινοπώρου έως τις αρχές του χειμώνα.
Παρ’ όλα αυτά, τα τελευταία έτη, λόγω της επίδρασης της κλιματικής αλλαγής σε θερμοκρασία και τιμές υγρασίας, τα εν λόγω γεγονότα επεισόδια διηπειρωτικής μετακίνησης σκόνης μπορούν να καταγραφούν καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και να γίνονται περισσότερα έντονα.
Λόγω της αερομεταφοράς της ακόμα και σε αποστάσεις πολλών χιλιομέτρων, τα σωματίδια της σκόνης δύναται να ενσωματωθούν με γύρη, βακτήρια και μύκητες, με αποτέλεσμα να δημιουργεί ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο μείγμα για τον ανθρώπινο οργανισμό και κυρίως για το αναπνευστικό σύστημα. Η συγκεκριμένη σκόνη, λόγω του μεγέθους των εισπνεόμενων σωματιδίων, δύναται να φτάσει μέχρι τους μικρότερους αεραγωγούς των πνευμόνων και να προκαλέσει έντονο ερεθισμό και περιοχική φλεγμονή στους αεραγωγούς.
Σε εμφάνιση κλινικών συμπτωμάτων, όπως για παράδειγμα δυσκολία στην αναπνοή, έντονο και ερεθιστικό βήχα, θωρακικό πόνο, επίμονο φτέρνισμα, δακρύρροια και βρόγχος φωνής, τα άτομα θα πρέπει να αναζητήσουν άμεσα ιατρική βοήθεια και συμβουλή.
Αν και όλοι μπορούν να εμφανίσουν συμπτώματα, παρ’ όλα αυτά άτομα που ανήκουν στις ευάλωτες και ευαίσθητες ομάδες πληθυσμού, όπως τα μικρά παιδιά, οι έγκυες και οι θηλάζουσες, τα άτομα με καρδιαγγειακά νοσήματα, με ανοσοκαταστολή και με υποκείμενα νοσήματα, δύναται να εμφανίσουν βαρύτερη κλινική εικόνα.
Πιο ειδικά, για τους ασθενείς που πάσχουν από χρόνια αναπνευστικά προβλήματα, όπως η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) και το βρογχικό άσθμα, εφόσον εμφανίσουν συμπτώματα συμβατά με παρόξυνση ή επιδείνωση της σταθερής πορείας της νόσου, να βρίσκονται σε συνεχή επαφή με τον θεράποντα πνευμονολόγο, προς πιθανή τροποποίηση της φαρμακευτικής αγωγή τους και λήψη συμπληρωματικής ιατρικής φροντίδας», καταλήγει η δρ Τσικρικά.
Ιατρικές οδηγίες: Τι πρέπει να κάνουμε
Οι βασικές οδηγίες προστασίας είναι σαφείς:
- αποφυγή άσκοπων μετακινήσεων σε εξωτερικούς χώρους
- περιορισμός έντονης άσκησης
- χρήση μάσκας υψηλής προστασίας
- παραμονή σε εσωτερικούς χώρους με κλειστά παράθυρα
- σχολαστική τήρηση φαρμακευτικής αγωγής για ευπαθείς ομάδες
Ένα επαναλαμβανόμενο αλλά όχι «αθώο» φαινόμενο
Η αφρικανική σκόνη δεν είναι απλώς ένα καιρικό επεισόδιο. Είναι ένας επιβαρυντικός παράγοντας δημόσιας υγείας που, σε συνδυασμό με την αστική ρύπανση, δημιουργεί συνθήκες υψηλού κινδύνου.
Το νέο κύμα που αναμένεται από αύριο επιβεβαιώνει ότι τέτοια φαινόμενα θα είναι όλο και συχνότερα – και ενδεχομένως εντονότερα.
Το κρίσιμο ερώτημα
Το στοίχημα δεν είναι μόνο η πρόγνωση του φαινομένου, αλλά η διαχείρισή του. Η έγκαιρη ενημέρωση, η ατομική προστασία και η ετοιμότητα του συστήματος υγείας θα καθορίσουν το πραγματικό αποτύπωμα αυτού, αλλά και κάθε επεισοδίου.
