Το «καλό» λίπος που καίει θερμίδες: Μπορεί η άσκηση να το ενεργοποιήσει; – Τι έδειξαν έρευνες στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

19 Νοεμβρίου 2026, 9:20
Χρόνος ανάγνωσης 9 λεπτά
Φωτογραφία από pixabay

«Όταν ακούμε τη λέξη «λίπος», σκεφτόμαστε κάτι που θέλουμε να χάσουμε. Στο σώμα μας όμως υπάρχουν δύο πολύ διαφορετικά είδη λίπους.

Το λευκό λίπος είναι η αποθήκη μας: φυλάει την ενέργεια που περισσεύει. Το καφέ λίπος κάνει το αντίθετο: καίει ενέργεια για να παράγει θερμότητα.

Γι’ αυτό πολλοί το αποκαλούν «καλό» λίπος και ελπίζουν ότι θα μπορούσε να μας βοηθήσει να ελέγξουμε το βάρος μας». Αυτά μεταξύ άλλων τονίζει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Δρ Πέτρος Ντίνας, ερευνητής στη Φυσιολογία του Ανθρώπου και διδάσκων στο Τμήμα Διαιτολογίας και Διατροφολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

Πώς λειτουργεί ο «θερμοσίφωνας» του σώματος

Μέσα σε κάθε κύτταρο, σύμφωνα με τον ίδιο,  υπάρχουν μικροσκοπικά «εργοστάσια ενέργειας», τα μιτοχόνδρια. Κανονικά, μετατρέπουν την τροφή σε ενέργεια που το σώμα μπορεί να χρησιμοποιήσει, όπως μια μπαταρία που φορτίζει. Τα κύτταρα του καφέ λίπους είναι γεμάτα μιτοχόνδρια, και σε αυτό οφείλουν το χρώμα τους. Διαθέτουν επίσης μια ειδική πρωτεΐνη, την UCP1, που λειτουργεί σαν «βαλβίδα διαφυγής»: αντί να αποθηκευτεί, η ενέργεια χάνεται ως θερμότητα. Είναι σαν ένα καλοριφέρ που καίει καύσιμο μόνο για να ζεστάνει.

Το καφέ λίπος ενεργοποιείται κυρίως με το κρύο. Όταν κρυώνουμε, ο εγκέφαλος στέλνει σήμα μέσω των νεύρων, απελευθερώνεται νοραδρεναλίνη και το καφέ λίπος αρχίζει να καίει λίπη και σάκχαρα για να μας ζεστάνει, χωρίς να χρειαστεί να τρέμουμε. Τα βρέφη έχουν πολύ καφέ λίπος. Οι ενήλικες έχουν μικρές ποσότητες, κυρίως στον λαιμό, πάνω από τις κλείδες και κατά μήκος της σπονδυλικής στήλης.

Μπορεί το λευκό λίπος να γίνει «καφέ»;

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν, τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Ντίνας, ότι μέσα στο λευκό λίπος μπορούν να εμφανιστούν κύτταρα που συμπεριφέρονται σαν καφέ.

Τα ονόμασαν «μπεζ» και τη διαδικασία «καφετίωση». Η ιδέα που προέκυψε ήταν συναρπαστική. Όταν γυμναζόμαστε, οι μύες απελευθερώνουν στο αίμα ουσίες-αγγελιοφόρους, όπως η ιρισίνη. Αυτές, σύμφωνα με την υπόθεση, «διατάζουν» το λευκό λίπος να αρχίσει να καίει ενέργεια. Αν ίσχυε αυτό, η άσκηση θα μας έκανε να καίμε περισσότερες θερμίδες ακόμη και σε ηρεμία. Στα ποντίκια, αυτό πράγματι συμβαίνει.

Τι βρήκαμε στους ανθρώπους

Στον άνθρωπο η εικόνα είναι διαφορετική, διευκρινίζει για να προσθέσει: «Η ερευνητική μας ομάδα μελέτησε μικρά δείγματα λίπους κάτω από το δέρμα υγιών ανδρών. Το πόσο ασκούνταν, το τι έτρωγαν και το πόσες θερμίδες έκαιγαν σε ηρεμία δεν σχετιζόταν με τα σημάδια «καφετίωσης» του λίπους τους. Στη συνέχεια, σε μια σειρά πειραμάτων, είδαμε ότι τον χειμώνα το λίπος δείχνει ενδείξεις μεγαλύτερης δραστηριότητας σε επίπεδο γονιδίων. Η ίδια η πρωτεΐνη-«βαλβίδα», όμως, δεν αυξάνεται. Και όταν εθελοντές ακολούθησαν οκτώ εβδομάδες αερόβιας άσκησης, άσκησης με βάρη ή συνδυασμού τους, δεν βρήκαμε καμία αλλαγή.

Άλλες ερευνητικές ομάδες καταλήγουν σε παρόμοια συμπεράσματα. Σε μια μεγάλη ισπανική μελέτη, νέοι άνθρωποι με καθιστική ζωή γυμνάστηκαν με επίβλεψη για έξι μήνες. Ούτε η ποσότητα ούτε η δραστηριότητα του καφέ λίπους τους άλλαξε».

Γιατί η άσκηση δεν «ανάβει» το καφέ λίπος;

Μια πιθανή εξήγηση, στο παραπάνω ερώτημα σημειώνει, είναι απλή: όταν γυμναζόμαστε, οι μύες παράγουν ήδη πολλή θερμότητα. Το σώμα δεν χρειάζεται επιπλέον θέρμανση· αντίθετα, προσπαθεί να δροσιστεί. Επιπλέον, ο άνθρωπος έχει πολύ λιγότερο καφέ λίπος από ένα ποντίκι σε σχέση με το μέγεθός του. Έτσι, ακόμη και όταν ενεργοποιείται, οι θερμίδες που καίει μέσα στη μέρα είναι λίγες.

Τι σημαίνει αυτό για εμάς

Καταλήγει τονίζοντας ο ίδιος: «Το καφέ λίπος δεν είναι μαγική λύση για το αδυνάτισμα. Η άσκηση παραμένει ένα από τα καλύτερα «φάρμακα» που διαθέτουμε, αλλά όχι επειδή μετατρέπει το λίπος μας σε «καυστήρα». Το καφέ λίπος εξακολουθεί να ενδιαφέρει τους ερευνητές, επειδή φαίνεται να εκκρίνει ουσίες που ίσως ωφελούν την καρδιά και τον μεταβολισμό.

Μέχρι να μάθουμε περισσότερα, η συμβουλή παραμένει η παλιά και δοκιμασμένη: τακτική σωματική δραστηριότητα και ισορροπημένη διατροφή».

 

 

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αφήστε μια απάντηση

Your email address will not be published.

ΣΕ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΝ

Σοκ από την γυναικοκτονία στην Ακρόπολη: 63χρονος ξυλοκόπησε μέχρι θανάτου τη σύζυγό του μέσα στο σπίτι τους

Μία ακόμη γυναικοκτονία ήρθε να προστεθεί στην μαύρη λίστα των

Τραγωδία στη Οινόη: Χωρίς τις αισθήσεις του εντοπίστηκε 23χρονος έπειτα από πυρκαγιά σε κατοικία 

Χωρίς τις αισθήσεις του εντοπίστηκε άνδρας κατά τη διάρκεια κατάσβεσης

Τραμπ, Πούτιν και Σι στο ίδιο τραπέζι: Πυρηνικά, Ουκρανία και Ιράν στην ατζέντα της ιστορικής συνόδου – Όλες οι εξελίξεις

Στο επίκεντρο της διεθνούς διπλωματίας βρίσκεται η Σεντζέν, όπου Ντόναλντ

Στο Βερολίνο ο Κυριάκος Μητσοτάκης σήμερα 19/11 για τη συνάντηση ηγετών της συμμαχίας των προθύμων για την Ουκρανία

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σήμερα, Πέμπτη 19 Νοεμβρίου στις 10:00,

Επιστροφή ενοικίου: Πότε μπαίνουν τα χρήματα στους λογαριασμούς – Ποιοι δικαιούνται έως 1.600 ευρώ και ποιους περιμένουν κυρώσεις

Στο τέλος Νοεμβρίου αναμένεται να καταβληθεί η επιστροφή ενοικίου στους