Η καρδιοπάθεια είναι η κύρια αιτία θανάτου στις Ηνωμένες Πολιτείες. Από τη δεκαετία του 1950, όταν οι ερευνητές ανακάλυψαν τη σύνδεση μεταξύ διατροφής, χοληστερόλης και καρδιοπάθειας, ο κίνδυνος για καρδιοπάθεια εκτιμάται εν μέρει με βάση τα επίπεδα χοληστερόλης, τα οποία μετρούνται εύκολα μέσω αιματολογικών εξετάσεων.
Ωστόσο, τα τελευταία είκοσι χρόνια, αυξανόμενα στοιχεία δείχνουν ότι ένας βιοδείκτης που ονομάζεται C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP) – ο οποίος υποδηλώνει την παρουσία χαμηλού βαθμού φλεγμονής – είναι καλύτερος προγνωστικός δείκτης για καρδιοπάθεια από τη χοληστερόλη. Ως αποτέλεσμα, τον Σεπτέμβριο του 2025, το Αμερικανικό Κολλέγιο Καρδιολογίας εξέδωσε νέες συστάσεις για παγκόσμιο έλεγχο των επιπέδων CRP σε όλους τους ασθενείς, παράλληλα με τον έλεγχο χοληστερόλης.
Τι είναι η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη;
Η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη παράγεται από το ήπαρ ως απάντηση σε λοιμώξεις, βλάβες ιστών, χρόνιες φλεγμονώδεις καταστάσεις όπως οι αυτοάνοσες παθήσεις, καθώς και σε μεταβολικές διαταραχές όπως η παχυσαρκία και ο διαβήτης. Ουσιαστικά, αποτελεί δείκτη φλεγμονής στο σώμα, δηλαδή ενεργοποίησης του ανοσοποιητικού συστήματος.
Η μέτρηση της CRP είναι απλή και γίνεται μέσω αιματολογικής εξέτασης. Ένα χαμηλό επίπεδο CRP – κάτω από 1 mg/dL – υποδηλώνει ελάχιστη φλεγμονή στο σώμα και προστατεύει από καρδιοπάθεια. Αντίθετα, ένα αυξημένο επίπεδο CRP πάνω από 3 mg/dL υποδηλώνει υψηλή φλεγμονή και αυξημένο κίνδυνο καρδιοπάθειας. Σχεδόν το 52% των Αμερικανών έχουν αυξημένα επίπεδα CRP στο αίμα τους.
Οι έρευνες δείχνουν ότι η CRP προβλέπει καρδιακά επεισόδια και εγκεφαλικά καλύτερα από την «κακή» LDL χοληστερόλη και από έναν άλλο γενετικά κληρονομούμενο βιοδείκτη, τη λιποπρωτεΐνη(a). Μάλιστα, μία μελέτη έδειξε ότι η CRP μπορεί να προβλέψει καρδιοπάθεια με την ίδια ακρίβεια, όπως η αρτηριακή πίεση.
Μπορεί η διατροφή να επηρεάσει τα επίπεδα της C-αντιδρώσας πρωτεΐνης;
Ο τρόπος ζωής επηρεάζει σημαντικά την ποσότητα CRP που παράγεται από το ήπαρ.
Πολλές τροφές και θρεπτικά συστατικά έχουν αποδειχθεί ότι μειώνουν τα επίπεδα CRP, όπως: διαιτητικές ίνες από φασόλια, λαχανικά, ξηρούς καρπούς και σπόρους, μούρα, ελαιόλαδο, πράσινο τσάι, σπόροι chia και λιναρόσπορος.
Η απώλεια βάρους και η τακτική άσκηση μπορούν επίσης να μειώσουν τα επίπεδα CRP.
Η χοληστερόλη εξακολουθεί να μετράει;
Παρόλο που η χοληστερόλη μπορεί να μην είναι ο καλύτερος προγνωστικός δείκτης για καρδιοπάθεια, παραμένει σημαντική.
Όμως, δεν είναι μόνο η ποσότητα χοληστερόλης – και κυρίως της «κακής» LDL – που μετράει. Δύο άτομα με ίδιο επίπεδο LDL μπορεί να έχουν διαφορετικό κίνδυνο για καρδιοπάθεια. Ο λόγος είναι ότι ο κίνδυνος καθορίζεται περισσότερο από τον αριθμό των σωματιδίων χοληστερόλης παρά από τη συνολική μάζα της LDL στο αίμα. Περισσότερα σωματίδια σημαίνουν μεγαλύτερο κίνδυνο.
Γι’ αυτό, μια αιματολογική εξέταση που ονομάζεται απολιποπρωτεΐνη Β (apoB), η οποία μετρά τον αριθμό των σωματιδίων χοληστερόλης, είναι καλύτερος δείκτης καρδιακού κινδύνου από τις παραδοσιακές μετρήσεις της LDL.
Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος πρόληψης καρδιοπάθειας;
Η καρδιοπάθεια προκύπτει από πολλούς παράγοντες κινδύνου και τις αλληλεπιδράσεις τους καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής.
Τα βασικά βήματα περιλαμβάνουν: ισορροπημένη διατροφή, τακτική σωματική άσκηση, αρκετό ύπνο, διαχείριση του στρες, διατήρηση υγιούς βάρους, διακοπή καπνίσματος.
Πηγή: Livescience
