H διακριμένη γαστρεντερολόγος Νίνα Μαρκουτσάκη MD, MSc, Διευθύντρια Ε’ Γαστρεντερολογικής Κλινικής Επεμβατικής Ενδοσκόπησης Metropolitan General παραχώρησε συνέντευξη στο Oknews.gr για ιατρικά θέματα που απασχολούν μεγάλη μερίδα ανθρώπων και λύνει πολλά ερωτηματικά για σημαντικά θέματα υγείας, όπως ο καρκίνος του παχέου εντέρου, ενώ μιλάει για θέματα πρόληψης, θεραπείες, εξετάσεις, συμπτώματα και αναλύει και τους χρυσούς διατροφικούς κανόνες.
1. Κυρία Μαρκουτσάκη, ο καρκίνος του παχέος εντέρου θεωρείται μια μορφή καρκίνου που μπορεί να προληφθεί πλήρως. Ποια είναι τα “καμπανάκια” που στέλνει ο οργανισμός μας και σε ποια ηλικία πρέπει πλέον να ξεκινά ο προληπτικός έλεγχος;
Πράγματι, ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι μια νόσος που προλαμβάνεται σε τεράστιο βαθμό αν διαγνωστεί έγκαιρα. Τα “καμπανάκια” που δεν πρέπει να αγνοήσουμε περιλαμβάνουν την αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου (όπως επίμονη δυσκοιλιότητα ή διάρροια), την παρουσία αίματος στα κόπρανα, το ανεξήγητο κοιλιακό άλγος ή την αναίτια απώλεια βάρους. Στις μέρες μας, οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες έχουν χαμηλώσει το όριο ηλικίας για τον πρώτο προληπτικό έλεγχο στα 45 έτη για τον γενικό πληθυσμό, ενώ αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό, ο έλεγχος πρέπει να ξεκινά ακόμα νωρίτερα.
2. Στην ιστοσελίδα σας αναφέρετε τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης (AI) στις ενδοσκοπήσεις. Πώς ακριβώς βοηθά αυτή η τεχνολογία έναν επεμβατικό ενδοσκόπο να εντοπίσει βλάβες που παλαιότερα ίσως διέφευγαν από το ανθρώπινο μάτι;
Η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στην επεμβατική ενδοσκόπηση λειτουργεί ως ένα δεύτερο ζευγάρι ματιών που επεξεργάζεται την εικόνα σε πραγματικό χρόνο. Το σύστημα AI επισημαίνει με χρωματικά πλαίσια στην οθόνη ακόμα και τις πιο επίπεδες ή δυσδιάκριτες βλάβες όπως οι πολύποδες, τις οποίες το ανθρώπινο μάτι θα μπορούσε να προσπεράσει λόγω κόπωσης ή ανατομικών δυσκολιών. Αυτή η τεχνολογία αυξάνει κατακόρυφα το ποσοστό ανίχνευσης αδενωμάτων, επιτρέποντάς μας να αφαιρούμε προκαρκινικές αλλοιώσεις πριν αυτές εξελιχθούν σε κάτι απειλητικό.
3. Πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να φοβούνται τη διαδικασία της γαστροσκόπησης ή της κολονοσκόπησης. Πόσο ανώδυνη και σύντομη έχει γίνει πλέον η εξέταση με τα σύγχρονα μέσα που διαθέτετε;
Κατανοώ απόλυτα τον φόβο, όμως η γαστροσκόπηση και η κολονοσκόπηση έχουν εξελιχθεί σε διαδικασίες εξαιρετικά σύντομες και πλήρως ανώδυνες. Με τη χρήση σύγχρονων ενδοσκοπίων υψηλής ευκρίνειας και τη χορήγηση ελαφράς μέθης από εξειδικευμένο αναισθησιολόγο, ο ασθενής δεν αισθάνεται κάποια ενόχληση, ενώ η εξέταση διαρκεί συνήθως από 15 έως 30 λεπτά. Η ανάνηψη είναι ταχύτατη και οι περισσότεροι ασθενείς εκπλήσσονται από το πόσο απλή ήταν τελικά μια διαδικασία που τους προκαλούσε τόσο άγχος.
4.Το “φούσκωμα”, ο μετεωρισμός και η σπαστική κολίτιδα ταλαιπωρούν μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Ποιος είναι ο ρόλος του άγχους σε αυτές τις λειτουργικές παθήσεις και πώς μπορούμε να τις διαχειριστούμε αποτελεσματικά;
Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι το έντερο είναι ο “καθρέφτης” του ψυχισμού μας, αφού διαθέτει ένα δικό του, περίπλοκο νευρικό σύστημα που αντιδρά άμεσα σε κάθε ένταση. Το άγχος δεν “γεννά” απαραίτητα τη σπαστική κολίτιδα, αλλά λειτουργεί ως ένας ισχυρός επιταχυντής που διογκώνει τα συμπτώματα, προκαλώντας αυτόν τον ενοχλητικό κύκλο πόνου και τυμπανισμού. Η αποτελεσματική διαχείριση ξεκινά από την έγκυρη διάγνωση που θα διώξει τον φόβο για κάτι σοβαρότερο και συνεχίζεται με μια εξατομικευμένη στρατηγική. Πιο συγκεκριμένα, συνδυάζουμε στοχευμένες προσαρμογές στη διατροφή με τεχνικές ελέγχου του στρες και φαρμακευτική αγωγή όπου χρειάζεται, ώστε να “εκπαιδεύσουμε” ξανά το έντερο να λειτουργεί ήρεμα και προβλέψιμα.
5. Υπάρχουν κάποιοι “χρυσοί κανόνες” στη διατροφή μας ή κάποιες συνήθειες που μπορούν να θωρακίσουν μακροπρόθεσμα την υγεία του πεπτικού μας συστήματος;
Η θωράκιση του πεπτικού μας στηρίζεται σε απλές αλλά συνεπείς συνήθειες: η επαρκής πρόσληψη φυτικών ινών από φρούτα και λαχανικά, η σωστή ενυδάτωση και η ένταξη προβιοτικών τροφών (όπως το γιαούρτι) στη δίαιτά μας είναι θεμελιώδη. Παράλληλα, ο περιορισμός των επεξεργασμένων τροφίμων, η αποφυγή του καπνίσματος και η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους αποτελούν τους “χρυσούς κανόνες” που προστατεύουν το μικροβίωμα και εξασφαλίζουν τη μακροπρόθεσμη λειτουργικότητα του οργανισμού μας.
Νίνα Μαρκουτσάκη, MD,MSc,
Διευθύντρια Ε’ Γαστρεντερολογικής Κλινικής Επεμβατικής Ενδοσκόπησης Metropolitan General
