Αφυδάτωση το καλοκαίρι: Ποια είναι τα συμπτώματα – Πως την αντιμετωπίζουμε
Η αφυδάτωση είναι η ανεπάρκεια του σωματικού ύδατος με μια συνοδευτική διαταραχή των μεταβολικών διεργασιών. Λαμβάνει χώρα όταν η απώλεια ελευθέρου ύδατος υπερβαίνει τη λήψη του ελευθέρου ύδατος, συνήθως λόγω άσκησης, ασθένειας, ή υψηλής περιβαλλοντικής θερμοκρασίας. Η ήπια αφυδάτωση μπορεί επίσης να προκληθεί από διούρηση εμβάπτισης (immersion diuresis), που μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο νόσου αποσυμπίεσης (decompression sickness) στους δύτες.
Τα περισσότερα άτομα μπορούν να ανεχθούν μια απώλεια σε ποσοστό 3-4% του συνολικού σωματικού ύδατος (body water) χωρίς δυσκολία ή αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία. Μείωση 5-8% μπορεί να προκαλέσει κόπωση και ζάλη. Απώλεια πάνω από 10% του συνολικού σωματικού ύδατος μπορεί να προκαλέσει σωματική και νοητική επιδείνωση, συνοδευόμενη από σοβαρή δίψα. Θάνατος συμβαίνει με απώλεια μεταξύ 15-25% του σωματικού ύδατος.[2] Ήπια αφυδάτωση χαρακτηρίζεται από δίψα και γενική δυσφορία και αποκαθίσταται συνήθως με στοματική επανυδάτωση.
Η αφυδάτωση μπορεί να προκαλέσει υπερνατριαιμία (hypernatremia) (υψηλά επίπεδα ιόντων νατρίου στο αίμα) και διαφέρει από την υπογκαιμία (hypovolemia) (απώλεια όγκου αίματος, ειδικότερα πλάσματος αίματος).
Κάνει θραύση το καλοκαίρι
Το καλοκαίρι είναι η κατεξοχήν περίοδος για να πάθουμε αφυδάτωση, καθώς οι θερμοκρασίες είναι υψηλές.
Η αφυδάτωση οφείλεται κυρίως σε τέσσερις βασικές κατηγορίες παραγόντων:
Παράγοντες που προκαλούν μείωση της πρόσληψης νερού. Κάτι τέτοιο μπορεί να παρατηρηθεί σε πολυάσχολους επαγγελματίες, σε ηλικιωμένα άτομα που δεν έχουν εύκολη πρόσβαση σε νερό, σε μειωμένη ικανότητα κατάποσης κ.α.
Παράγοντες που προκαλούν αυξημένες απώλειες νερού. Τέτοια περιστατικά παρατηρούνται κατά τη διάρκεια υψηλών θερμοκρασιών περιβάλλοντος, κατά τη διάρκεια της άσκησης, σε περιπτώσεις χρήσης ορισμένων φαρμάκων, σε παθολογικές καταστάσεις όπως εμετούς και διάρροιες κ.ά.
Παράγοντες που προκαλούν απώλεια ολικού αίματος.
Παράγοντες που προκαλούν παθολογική συσσώρευση ή εξαγγείωση νερού. Κάτι τέτοιο συμβαίνει σε περιπτώσεις εκτεταμένων εγκαυμάτων, παγκρεατίτιδας, ασκίτη και ειλεού.
Πώς την αντιλαμβανόμαστε έγκαιρα;
Η δίψα αποτελεί το βασικό μας μηχανισμό για να αντιληφθούμε την αφυδάτωση και να θυμηθούμε ότι πρέπει να πιούμε νερό. Παρ’ όλα αυτά όταν διψάμε έχουμε ήδη αφυδατωθεί κατά ένα μικρό ποσοστό, 1-2% απώλεια του σωματικού βάρους.
Γι’ αυτό το λόγο, η δίψα αποτελεί ένα καμπανάκι του οργανισμού να μας πει ότι χρειάζεται νερό αλλά καλό θα είναι να την προλαβαίνουμε πίνοντας επαρκείς ποσότητες υγρών κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Τα συμπτώματα
Στα πιο σοβαρά συμπτώματα της αφυδάτωσης, που χρειάζονται άμεση και δραστική αντιμετώπιση με αναπλήρωση υγρών, ανήκουν:
Πονοκέφαλος
Έντονη κούραση
Μείωση της όρεξης
Ζαλάδα και λιποθυμία
Συμπύκνωση των ούρων
Ταχυκαρδία
Οι πολλές ώρες στη θάλασσα συμβάλλουν σε πιθανή αφυδάτωση
Οι υψηλοί βαθμοί Κελσίου το καλοκαίρι οδηγούν σε έντονη εφίδρωση και σε μεγαλύτερο κίνδυνο για αφυδάτωση. Οι πολλές ώρες στη θάλασσα σίγουρα αποτελούν μια δροσιστική λύση στις υψηλές θερμοκρασίες και στους καύσωνες του καλοκαιριού αλλά πολύ συχνά οδηγούν στην πρόκληση της αφυδάτωσης. Ο συνδυασμός παρατεταμένης έκθεσης στον ήλιο και της φυσικής δραστηριότητας, τις οποίες αν δεν αντισταθμίσουμε με την κατανάλωση δροσερού νερού οδηγούν στην εμφάνιση των πρώτων δυσάρεστων συμπτωμάτων της αφυδάτωσης.
Τρόποι ενυδάτωσης στην παραλία
Σίγουρα, το νερό αποτελεί στη βασική πηγή ενυδάτωσης για τον οργανισμό μας αλλά όπως έχουμε ήδη αναφέρει υπάρχουν πολλά τρόφιμα που έχουν μεγάλη περιεκτικότητα σε νερό και μπορούν να συμβάλλουν στα επίπεδα υδάτωσής μας.
Πίνουμε άφθονο νερό
Φροντίζουμε να έχουμε προμηθευτεί με αρκετό νερό σε ειδικά δοχεία για να το κρατάει σε δροσερή θερμοκρασία, έτσι ώστε ακόμη και αν επιλέξουμε μια απόμερη παραλία να έχουμε άμεσα διαθέσιμο νερό.
Καταναλώνουμε φρούτα και λαχανικά ως σνακ
Με αυτό τον τρόπο πετυχαίνουμε διπλό στόχο! Ενυδατώνουμε τον οργανισμό μας αλλά παράλληλα αποφεύγουμε την κατανάλωση υψηλά θερμιδικών σνακ που κυκλοφορούν στα beach bar. Στον παρακάτω πινάκα φαίνεται η περιεκτικότητα των καλοκαιρινών φρούτων και λαχανικών σε νερό.
Δροσιζόμαστε με ροφήματα όπως τσάι, καφές και χυμοί, κατά προτίμηση χωρίς ζάχαρη.
Η κατανάλωση καφεϊνούχων ροφημάτων για πολλά χρόνια θεωρούταν ότι συμβάλλει στην αφυδάτωση καθώς προκαλεί ήπια διούρηση, ωστόσο κάτι τέτοιο δεν αποδεικνύεται επιστημονικά. Έτσι, λοιπόν μπορούμε να απολαύσουμε έναν παγωμένο φραπέ γουλιά-γουλιά!
