Σε μια απόφαση – σταθμό προχώρησε το Ε΄ Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου, το οποίο έβαλε «φρένο» στην υφ’ όρον απόλυση του ηγέτη της τρομοκρατικής οργάνωσης «17 Νοέμβρη», Αλέξανδρου Γιωτόπουλου.
Οι αρεοπαγίτες αναέτρεψαν το θετικό βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Πειραιά, παραπέμποντας την υπόθεση για νέα κρίση και ξεκαθαρίζοντας το νομικό τοπίο γύρω από την έκτιση των πολλαπλών ισοβίων.
Το ανώτατο δικαστήριο έκρινε ότι με τον νέο Ποινικό Κώδικα ρυθμίστηκε ρητά το σχετικό νομοθετικό κενό, πράγμα που σημαίνει ότι για την υφ’ όρον απόλυση καταδίκων με περισσότερες από μία ποινές ισόβιας κάθειρξης απαιτείται η πραγματική έκτιση 25 ετών.
Η διάταξη αυτή, μάλιστα, εφαρμόζεται αναδρομικά ακόμα και για εγκλήματα που τελέστηκαν πριν από την 1η Ιουλίου 2019.
Παράλληλα, ο Άρειος Πάγος απέρριψε την επίκληση της ευμενέστερης νομολογιακής ερμηνείας του παρελθόντος, τονίζοντας ότι η αρχή του ευμενέστερου νόμου αφορά μόνο τη σύγκριση διατάξεων και όχι δικαστικών αποφάσεων.
Ηθική μεταστροφή και όχι απλώς «εξωτερικά καλή συμπεριφορά»
Πέρα από το καθαρά νομικό και χρονικό σκέλος, ο Άρειος Πάγος άσκησε δριμεία κριτική στο σκεπτικό του Συμβουλίου Εφετών Πειραιά, κρίνοντας ότι δεν διέθετε την απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία. Οι αρεοπαγίτες προχώρησαν σε έναν σαφή διαχωρισμό ανάμεσα στην τυπική πειθαρχία εντός των φυλακών και στον ουσιαστικό σωφρονισμό.
Σύμφωνα με το ανώτατο δικαστήριο, τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν για τον Γιωτόπουλο, όπως:
- Η συνεπής τήρηση των όρων των αδειών που είχε λάβει,
- Η ολοκλήρωση των πανεπιστημιακών του σπουδών κατά τη διάρκεια του εγκλεισμού,
- Η απουσία πρόσφατων πειθαρχικών παραπτωμάτων,
στοιχειοθετούν απλώς μια «εξωτερικά καλή συμπεριφορά» και όχι την απαιτούμενη «καλή διαγωγή». Η τελευταία, κατά την κρίση του Αρείου Πάγου, πρέπει να αντανακλά μια ουσιαστική, εσωτερική αποδοχή των κανόνων της έννομης τάξης.
Οι σπουδές του, αν και αποδεικνύουν την προσήλωσή του στο να παραμείνει λειτουργικός, δεν αρκούν από μόνες τους για να θεμελιώσουν ηθική βελτίωση.
Το «αγκάθι» της μη αποδοχής των πράξεών του
Ιδιαίτερο βάρος στην απόφαση του Αρείου Πάγου είχε το ζήτημα της μεταμέλειας και της στάσης του καταδικασμένου απέναντι στο εγκληματικό του παρελθόν.
Οι δικαστές έκριναν ελλιπή την αιτιολόγηση του Συμβουλίου Εφετών σχετικά με τις δημόσιες παρεμβάσεις και τις επιστολές του Γιωτόπουλου, καθώς δεν εξηγούνταν πώς αυτές συνδέονταν με πραγματική μεταβολή της στάσης του.
Το κομβικό σημείο που οδήγησε στην ανατροπή του βουλεύματος είναι ότι ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος ουδέποτε αποδέχθηκε τις πράξεις του, ούτε εξέφρασε ειλικρινή μετάνοια για τα εγκλήματα της «17Ν».
Η παντελής απουσία μεταμέλειας και η μη αποκοπή από το παρελθόν του αξιολογήθηκαν ως σαφείς ενδείξεις ότι η απαιτούμενη ηθική μεταστροφή δεν έχει ολοκληρωθεί, καθιστώντας έτσι αδύνατη την αποφυλάκισή του στην παρούσα φάση.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
