Σε βαθύ πένθος έχει βυθιστεί η Κρήτη, αφού ο μουσικός, Γιάννης Ξυλούρης, με το ψευδώνυμο Ψαρογιάννης, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 83 ετών.
Ήταν αδελφός του Νίκου Ξυλούρη και του Ψαραντώνη και γεννήθηκε το 1943 στα Ανώγεια. Ανήκε στη μεγάλη και ιστορική οικογένεια των Ξυλούρηδων, που εδώ και τέσσερις γενιές προσφέρει ανεκτίμητη προσφορά στην κρητική μουσική παράδοση.
Ο χαμός του γνωστού λαουτιέρη σκόρπισε θλίψη στο νησί της Κρήτης αλλά και σε ολόκληρη την Ελλάδα, αφού αποτέλεσε σύμβολο της τοπικής μουσικής παράδοσης.
Ποιος ήταν ο «Ψαρογιάννης»
Στα πέντε του χρόνια το 1948, ήρθε σε επαφή με το πρώτο του όργανο, το μαντολίνο, και στη συνέχεια με το λαούτο και τη λύρα. Μαθητής ακόμα του δημοτικού, ο Γιάννης μιλούσε με τα παραδοσιακά μουσικά όργανα της πατρίδας του εκείνη τη μυστική γλώσσα που μονάχα όσοι έχουν ένα ιερό πάθος να τους καίει τα σωθικά, μπορούν να μιλήσουν.
Δώδεκα χρονών, συνοδεύει με το λαούτο στο χέρι τον αδερφό του Νίκο. Δεκατεσσάρων χρονών, το 1957, πραγματοποιεί την πρώτη του δισκογραφική δουλειά μαζί με τον Νίκο Ξυλούρη. Δεκαεπτά χρονών, το 1960, θεωρείται ήδη ένα από τα καλύτερα λαούτα της Κρήτης και οι πιο σπουδαίοι λυράρηδες επιδιώκουν συνεργασία μαζί του.
Το λαούτο του έχει συνοδέψει τους πιο γνωστούς λυράρηδες του νησιού. Ο Γιάννης Ξυλούρης, όμως, δεν περιορίστηκε στο λαούτο και στο μαντολίνο, τα δύο όργανα που λάτρεψε από παιδί. Ανοίχτηκε σε άλλους ορίζοντες, στη λύρα, στο τραγούδι, στη σύνθεση δικών του τραγουδιών.
Προικισμένος με μια σπάνια φαντασία και με μια άψογη τεχνική, ο Γιάννης Ξυλούρης άρχισε να συνθέτει σύγχρονα κρητικά τραγούδια που θα τα ζήλευαν πολλοί καταξιωμένοι -και σπουδασμένοι- συνθέτες μας.
Έγινε πανελληνίως γνωστός, ενώ η καλλιτεχνική του παρουσία ήταν έντονη με πολλές συναυλίες και εμφανίσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.
Ο Γιάννης Ξυλούρης ήταν ο καλλιτέχνης που κυριάρχησε στο λαούτο και έχει να παρουσιάσει μια μοναδική τεχνική, αποτέλεσμα της οποίας υπήρξε μια πληθώρα έξοχων εκτελέσεων, σε δεκάδες δίσκους, που έχουν τη σφραγίδα της τελειότητας.
