Το ολλανδικό εκλογικό Συμβούλιο ανακήρυξε τον Ρομπ Γέτεν νικητή των βουλευτικών εκλογών που διεξήχθησαν την περασμένη εβδομάδα, ανοίγοντας τον δρόμο στον 38χρονο κεντρώο πολιτικό ώστε να γίνει ο νεότερος πρωθυπουργός στην ιστορία της χώρας.
Σύμφωνα με το συμβούλιο, ο Γέτεν κέρδισε τις εκλογές με διαφορά μόλις 29.668 ψήφων από τον ηγέτη της ακροδεξιάς Γκερτ Βίλντερς έπειτα από μια ψηφοφορία που θεωρείται δείκτης της ανόδου της ακροδεξιάς στην Ευρώπη.
Προτού αναλάβει τα ηνία της πέμπτης οικονομίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Γέτεν θα πρέπει να σχηματίσει πρώτα έναν συνασπισμό, διαδικασία που μπορεί να χρειαστεί μήνες και να τον οδηγήσει να συμπεριλάβει ένα ακροδεξιό κόμμα.
Στο ολλανδικό πολιτικό σύστημα, κανένα κόμμα δεν διαθέτει αρκετό αριθμό εδρών στο Κοινοβούλιο των 150 μελών ώστε να κυβερνήσει μόνο του, κάτι που καθιστά αναγκαίους τους συμβιβασμούς και τις διαπραγματεύσεις.
Το κεντρώο κόμμα D66 του Ρομπ Γέτεν εξασφάλισε 26 έδρες, σύμφωνα με το εκλογικό Συμβούλιο, τον μικρότερο αριθμό εδρών που έχει καταγραφεί ποτέ για έναν νικητή των βουλευτικών εκλογών.
Το ακροδεξιό κόμμα PWW, του οποίου ηγείται ο Βίλντερς, εξασφάλισε επίσης 26 έδρες.
Αν και ο Βίλντερς έχασε 11 έδρες σε σχέση με την αναπάντεχη εκλογική νίκη του το 2023, η ακροδεξιά παραμένει ισχυρή στην Ολλανδία και αυξάνει τον αριθμό των βουλευτών της.
Το ακροδεξιό κόμμα Φόρουμ για τη δημοκρατία πέρασε από τις τρεις στις επτά έδρες, ενώ ένα άλλο ακροδεξιό κόμμα, το JA21, κέρδισε εννέα έδρες, έναντι μίας στις εκλογές του 2023.
Συνολικά 15 κόμματα εξασφάλισαν έδρες στο Κοινοβούλιο.
Ο Γέτεν προτιμά έναν τετρακομματικό συνασπισμό που θα περιλαμβάνει κόμματα διαφόρων πολιτικών κατευθύνσεων.
Επιθυμεί κατά προτεραιότητα να συνεργαστεί με το κεντροδεξιό CDA (18 έδρες), το φιλελεύθερο δεξιό VVD (22 έδρες) και την αριστερή ομάδα Πράσινοι/Εργατικό Κόμμα (20 έδρες).
Ο συνδυασμός αυτός θα του έδινε άνετη πλειοψηφία 86 εδρών, όμως η ηγέτης του VVD, η Ντιλάν Γεσιλγκιόζ, απέκλεισε κάθε συνασπισμό με τους Πράσινους/Εργατικούς. Eκείνη προτιμά έναν συνασπισμό της δεξιάς μαζί με το CDA, το ακροδεξιό JA21 και το D66 του Γέτεν.
Ένας τέτοιος συνασπισμός θα διέθετε ακριβώς 75 έδρες, καθιστώντας τον ενδεχομένως ασταθή.
Μια άλλη πιθανότητα θα ήταν ένας μειοψηφικός συνασπισμός, όμως ο Γέτεν έχει τονίσει ότι δεν είναι η προτιμώμενη επιλογή του.
Για να ξεπεραστούν αυτές οι διαφορές, έχει οριστεί ένα πρόσωπο, αποστολή του οποίου είναι να διερευνήσει ποια κόμματα είναι έτοιμα να συνεργαστούν μεταξύ τους.
Ο Γέτεν ονόμασε τον Γάουτερ Κούλμες, διευθυντή της εθνικής εταιρίας σιδηροδρόμων NS, για να ηγηθεί των διαπραγματεύσεων. Θα πρέπει να δώσει λογαριασμό σχετικά με την πρόοδο των προσπαθειών του την Τρίτη.
Ο Βίλντερς παραδέχθηκε την ήττα του, δίνοντας συγχαρητήρια στον Γέτεν,όμως μοιράστηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ανυπόστατους ισχυρισμούς για εκλογικές παρατυπίες.
«Το εκλογικό Συμβούλιο κατέληξε πως καμία παρατυπία που θα μπορούσε να θέσει εν αμφιβόλω την αξιοπιστία των εκλογικών αποτελεσμάτων δεν διαπιστώθηκε στα διάφορα στάδια της εκλογικής διαδικασίας», δήλωσε ο πρόεδρος του εκλογικού Συμβουλίου, Βιμ Κάικεν.
Ο αριθμός των λαθών κατά την καταμέτρηση μειώθηκε από 14.000 το 2021 σε περίπου 8.000, υπογράμμισε.
«Στην Ολλανδία, υπάρχει μια καλά μελετημένη και στέρεα διαδικασία για την ψηφοφορία και την ανακήρυξη των αποτελεσμάτων», είπε ο Κάικεν.
Αν και ο Βίλντερς πρότεινε να συμμετάσχει στον συνασπισμό, όλα τα παραδοσιακά κόμματα έχουν αποκλείσει τη συνεργασία μαζί του.
Ο Βίλντερς είχε προκαλέσει αυτές τις πρόωρες εκλογές αποσύροντας το κόμμα του PVV από την κυβέρνηση, λόγω καθυστέρησης της εφαρμογής της «πιο αυστηρής μεταναστευτικής πολιτικής από ποτέ άλλοτε».
