Η διαμόρφωση ενός συγκεκριμένου, κοστολογημένου και μετρήσιμου στρατηγικού σχεδίου για τη βιώσιμη ανάπτυξη της ορεινής Νάξου αποτελεί το βασικό αποτέλεσμα που προέκυψε από τις εργασίες της 2ης Συνάντησης του Δικτύου για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη της Νάξου, η οποία πραγματοποιήθηκε στην ορεινή Κόρωνο με τη συμμετοχή εκπροσώπων της πολιτείας, της τοπικής αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας, των τοπικών φορέων και ενεργών πολιτών.
Κατά τις συζητήσεις του διημέρου, στην αίθουσα του Οικομουσείου του χωριού, αποφασίστηκε η κατάρτιση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου δράσης με σαφείς προτεραιότητες, χρονοδιάγραμμα, εκτιμώμενο κόστος και χρηματοδοτικά εργαλεία, το οποίο θα αποτελέσει τον οδικό χάρτη για την αναζωογόνηση της ορεινής ενδοχώρας του νησιού και θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πρότυπο για άλλες ορεινές και νησιωτικές περιοχές της χώρας.
Στις βασικές θεματικές που αναμένεται να ενταχθούν στο στρατηγικό σχέδιο περιλαμβάνονται η διαχείριση των υδάτινων πόρων, με έργα φραγμάτων, συγκράτησης βρόχινου νερού, αφαλατώσεων και αντιπλημμυρικής προστασίας, η βελτίωση των συγκοινωνιών και των οδικών υποδομών, καθώς και η ενίσχυση των δομών υγείας και των βασικών δημόσιων υπηρεσιών στα ορεινά χωριά.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται επίσης στη στήριξη του πρωτογενούς τομέα, της κτηνοτροφίας και της τοπικής παραγωγής, στην ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, αλλά και στη δημιουργία κινήτρων για την παραμονή και εγκατάσταση νέων ανθρώπων στην ορεινή Νάξο. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται παρεμβάσεις που συνδέονται με τη στέγαση, την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος, των συνεπειών της κλιματικής κρίσης, τη στήριξη των τοπικών επιχειρήσεων και την παροχή οικονομικών κινήτρων και ελαφρύνσεων.
Κεντρικός πυλώνας του σχεδίου αποτελεί ακόμη η προστασία και ανάδειξη της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής. Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η πρόταση για δημιουργία πάρκου τέχνης που θα αναδείξει τη διαχρονική σημασία του μαρμάρου στην ορεινή Νάξο. Στις προτεραιότητες περιλαμβάνονται η δημιουργία πολιτιστικών διαδρομών που θα αναδείξουν το φυσικό κάλος και την πολιτιστική παράδοση της περιοχής με τη αξιοποίηση των ιστορικών σμυριδορυχείων ως στοιχείου βιομηχανικής κληρονομιάς και μοχλού ανάπτυξης θεματικών μορφών τουρισμού.
Παράλληλα, οι συμμετέχοντες ανέδειξαν την ανάγκη μετάβασης σε ένα νέο μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης, με στόχο να μειωθούν οι αναπτυξιακές ανισότητες μεταξύ του παραλιακού και του ορεινού τμήματος του νησιού, να ενισχυθούν τα τοπικά προϊόντα και να αναδειχθεί η ιδιαίτερη περιβαλλοντική και πολιτιστική αξία της περιοχής.
Κοινή διαπίστωση των συμμετεχόντων ήταν η αντιμετώπιση της πληθυσμιακής συρρίκνωσης των χωριών, η ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και η αξιοποίηση του σημαντικού φυσικού, πολιτιστικού και παραγωγικού πλούτου της ορεινής Νάξου.
«Η ολοκλήρωση των εργασιών της Συνάντησης αποτελεί την αφετηρία για τη συγκρότηση της τελικής πρότασης, η οποία θα εξειδικεύει τις αναγκαίες παρεμβάσεις, το κόστος και τις πιθανές πηγές χρηματοδότησης σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Το Πάντειο Πανεπιστήμιο και το Ινστιτούτο Περιφερειακής Ανάπτυξης θα στηρίξουν ενεργά αυτή την προσπάθεια, παρέχοντας επιστημονική τεκμηρίωση, τεχνογνωσία και συνεχή συνεργασία, ώστε το σχέδιο να αποκτήσει ρεαλιστικό χαρακτήρα, αναπτυξιακή δυναμική και ουσιαστικό κοινωνικό αποτύπωμα», ανέφεραν οι διοργανωτές εκ μέρους του Παντείου.
Οι προτάσεις που ακούστηκαν στο συνέδριο πρέπει να αποκτήσουν επιχειρησιακό χαρακτήρα, να συνδεθούν στενά με τα ιδιαίτερα πλεονεκτήματα της περιοχής, την ανάγκη ενίσχυσης της τοπικής παραγωγής και της βιώσιμης ενδογενούς ανάπτυξης, ανέφερε ο καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου, πρώην αντιπρύτανης Οικονομικού Προγραμματισμού και Ανάπτυξης, Νίκος Λέανδρος, ο οποίος είναι ενεργό μέλος του Δικτύου για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη της Νάξου.
Ψυχάρης: «Η Νάξος πρέπει να αποφύγει τα πρότυπα μαζικού τουρισμού»
Απ’ την πλευρά του ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Περιφερειακής Ανάπτυξης του Παντείου Πανεπιστημίου, Ιωάννης Ψυχάρης, υπογράμμισε ότι η Νάξος πρέπει να αποφύγει τα πρότυπα μαζικού τουρισμού και να επιδιώξει μια ανάπτυξη ποιοτική, συμμετοχική και συμβατή με τον χαρακτήρα του τόπου. Κατέληξε ότι το ζητούμενο για τα επόμενα χρόνια είναι μια Νάξος όπου αξίζει να ζουν οι μόνιμοι κάτοικοι όλο τον χρόνο, συνδυάζοντας παράδοση, παραγωγή, ποιότητα ζωής και σύγχρονες αναπτυξιακές προοπτικές ενώ ανακοίνωσε ότι πρόθεση του Ινστιτούτου είναι να διοργανώνει θερινό σχολείο μεταπτυχιακών φοιτητών στην περιοχή.
Ο διευθυντής Παραγωγής του Φεστιβάλ Νάξου, Μάριος Βαζαίος, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ δήλωσε ότι: «Στον απόηχο μιας επιτυχημένης διήμερης πολυφωνικής και πολυσυμμετοχικής συνάντησης, την 2η για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη της Νάξου, χαίρομαι με τη διαπίστωση ότι, όπως και σε άλλες νησιωτικές κοινωνίες που αισθάνονται την απειλή από μια μονοδιάστατη προοπτική τουριστικής ανάπτυξης, έτσι και εδώ, οι πολίτες της ορεινής Νάξου εξέφρασαν απερίφραστα και διατύπωσαν εμφατικά την επιθυμία και το αίτημα, για ένα σχέδιο βιώσιμης ανάπτυξης του τόπου τους.
Η Πολιτεία και η Τοπική Αυτοδιοίκηση παρακολούθησαν με τοποθετήσεις και διάλογο καθ’ όλη τη διάρκεια των εργασιών της Συνάντησης. Οι φορείς και οι αρχές που σχεδιάζουν και παράγουν πολιτική, έχουν πλέον την εντολή και την ευθύνη να υλοποιήσουν το αίτημα».
Η Συνάντηση πραγματοποιήθηκε το διήμερο 6 και 7 Ιουνίου στο Οικομουσείο Κορώνου, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Νάξου και σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Περιφερειακής Ανάπτυξης του Παντείου Πανεπιστημίου.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
