Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού 14 παλαιών συρμών της Γραμμής 1 του Μετρό της Αθήνας, με τις εργασίες ανακατασκευής να πραγματοποιούνται στις εγκαταστάσεις της Α΄ Βιομηχανικής Περιοχής Βόλου. Το έργο προβλέπει την πλήρη αναβάθμιση των συρμών του ΗΣΑΠ, με στόχο την παράταση της λειτουργικής ζωής τους και τη βελτίωση των καθημερινών μετακινήσεων των επιβατών.
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, ο δεύτερος ανακατασκευασμένος συρμός αναμένεται να φτάσει στην Αθήνα τον Δεκέμβριο, ενώ ο τρίτος προγραμματίζεται να παραδοθεί τον Φεβρουάριο του 2027. Μέχρι την άνοιξη του επόμενου έτους προβλέπεται η παράδοση ακόμη δύο συρμών, με τους υπόλοιπους να ακολουθούν σταδιακά έως το τέλος του 2027.
Ήδη, από τις αρχές Οκτωβρίου, ο πρώτος ανακαινισμένος συρμός της 8ης παραλαβής έχει ενταχθεί στα δρομολόγια της Γραμμής 1, σηματοδοτώντας την έναρξη της σταδιακής ανανέωσης του στόλου.
Οι 14 συρμοί κατασκευάστηκαν το 1985 από τις Siemens και MAN και εξυπηρετούν το επιβατικό κοινό για περισσότερα από 40 χρόνια. Με την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων, εκτιμάται ότι θα μπορούν να παραμείνουν σε λειτουργία για τουλάχιστον 25 επιπλέον χρόνια.
Το πρόγραμμα αφορά συνολικά 72 βαγόνια, έχει προϋπολογισμό 71,7 εκατομμύρια ευρώ και χρηματοδοτείται μέσω του ΕΣΠΑ. Η υλοποίησή του πραγματοποιείται στο πλαίσιο της σύμβασης της ΣΤΑΣΥ με την ισπανική εταιρεία CAF.
Όπως ανέφερε ο διευθύνων σύμβουλος της ΣΤΑΣΥ, Αθανάσιος Κοτταράς, κατά την επίσκεψη δημοσιογράφων στις εγκαταστάσεις του Βόλου, στις εργασίες απασχολούνται καθημερινά περίπου 60 έως 70 εργαζόμενοι, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία της αναδόχου εταιρείας.
Στην τεχνική βάση υπάρχει δυνατότητα ταυτόχρονης ανακατασκευής τεσσάρων συρμών. Μόλις ολοκληρωθούν οι εργασίες και οι αρχικοί έλεγχοι σε έναν από αυτούς, μεταφέρεται στις εγκαταστάσεις της ΣΤΑΣΥ στα Σεπόλια για τις τελικές δοκιμές, ενώ τη θέση του στον Βόλο καταλαμβάνει ο επόμενος προς ανακατασκευή συρμός.
«Πρόκειται για ένα πρωτόγνωρο εγχείρημα για τα ελληνικά δεδομένα, καθώς η εκτεταμένη ανακατασκευή συρμών πραγματοποιείται για πρώτη φορά στη χώρα μας. Ένα έργο με σημαντικές τεχνικές και επιχειρησιακές προκλήσεις, οι οποίες εντάθηκαν από τις δυσκολίες του ευρύτερου διεθνούς περιβάλλοντος. Ωστόσο, χάρη στη συνεργασία, την επιμονή και τη σκληρή δουλειά των ανθρώπων της CAF και της ΣΤΑ.ΣΥ, καταφέραμε να ξεπεράσουμε τα εμπόδια και να προχωρήσουμε στην υλοποίησή του», δήλωσε ο κ. Κοτταράς.
Βασική επιδίωξη της διοίκησης είναι η αύξηση των διαθέσιμων συρμών και η μείωση του χρόνου αναμονής στις αποβάθρες της Γραμμής 1.
«Στόχος μας είναι ένας ΗΣΑΠ πιο σύγχρονος, προσβάσιμος και αξιόπιστος, με περισσότερα δρομολόγια και μικρότερες χρονοαποστάσεις και καλύτερη καθημερινή εμπειρία για κάθε επιβάτη», σημείωσε ο διευθύνων σύμβουλος της ΣΤΑΣΥ.
Με βάση τον σχεδιασμό, οι χρονοαποστάσεις κατά τις ώρες αιχμής αναμένεται να περιοριστούν κάτω από τα έξι λεπτά μετά την ολοκλήρωση του έργου, έναντι περίπου επτά λεπτών σήμερα.
Για το 2027 προβλέπεται η κυκλοφορία 19 συρμών τις ώρες αυξημένης επιβατικής κίνησης. Συγκριτικά, ο μέσος αριθμός το προηγούμενο έτος ήταν 17 συρμοί, ενώ τον Οκτώβριο του 2026 αυξήθηκε στους 18.
Η ενίσχυση του στόλου είχε ήδη αποτέλεσμα στην εκτέλεση των δρομολογίων, καθώς τον Οκτώβριο πραγματοποιήθηκαν 427 περισσότερα δρομολόγια σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025.
Σε ό,τι αφορά τις καθυστερήσεις που έχουν σημειωθεί στην υλοποίηση του έργου, δεν προβλέπεται η επιβολή πρόσθετων προστίμων στην ανάδοχο εταιρεία, καθώς έχει ήδη εξαντληθεί το ύψος των συμβατικών κυρώσεων.
Η αναβάθμιση των συρμών δεν περιορίζεται στην εξωτερική τους εμφάνιση. Όπως εξήγησε ο γενικός διευθυντής Συντήρησης της ΣΤΑΣΥ, Χρήστος Μαμαλουκάκης, πρόκειται για εκτεταμένη τεχνική ανακατασκευή, κατά την οποία διατηρείται ουσιαστικά το μεταλλικό αμάξωμα, ενώ αντικαθίσταται το μεγαλύτερο μέρος του εξοπλισμού.
Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν νέα συστήματα έλξης με κινητήρες εναλλασσόμενου ρεύματος, αναβαθμισμένο σύστημα πέδησης, καινούργιους μηχανισμούς θυρών και αντικατάσταση ηλεκτρολογικού και πνευματικού εξοπλισμού.
Παράλληλα, εγκαθίστανται κάμερες κλειστού κυκλώματος παρακολούθησης στο εσωτερικό και περιμετρικά των συρμών, σύγχρονες οθόνες πληροφόρησης επιβατών και νέα συστήματα ελέγχου στην καμπίνα του οδηγού.
Σημαντικές αλλαγές πραγματοποιούνται και στους χώρους επιβατών, με αντικατάσταση καθισμάτων, δαπέδων και παραθύρων, τοποθέτηση νέων εσωτερικών επενδύσεων και φωτισμού LED, καθώς και αναβάθμιση του κλιματισμού.
Ιδιαίτερη μέριμνα δίνεται στην προσβασιμότητα, με τη διαμόρφωση ειδικών χώρων για άτομα με αναπηρία και επιβάτες που χρησιμοποιούν αναπηρικά αμαξίδια.
Η διαδικασία ανακατασκευής αρχίζει στον Βόλο με τον καθαρισμό των βαγονιών και την απομάκρυνση των γκράφιτι. Ακολουθούν η αποσυναρμολόγηση του παλαιού εξοπλισμού, η επισκευή και βαφή του αμαξώματος και η εγκατάσταση νέων καλωδιώσεων, σωληνώσεων και τεχνολογικών συστημάτων.
Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών πραγματοποιούνται οι στατικές δοκιμές και τα βαγόνια μεταφέρονται οδικώς στα Σεπόλια, όπου συναρμολογούνται σε ολοκληρωμένο συρμό.
Εκεί ακολουθούν πρόσθετοι τεχνικοί έλεγχοι, δυναμικές δοκιμές και προσομοίωση λειτουργίας στη Γραμμή 1, καθώς και εκπαίδευση των οδηγών και του προσωπικού συντήρησης, πριν από την ένταξη κάθε συρμού στην επιβατική κυκλοφορία.
Με την ολοκλήρωση του προγράμματος, οι επιβάτες του ΗΣΑΠ αναμένεται να επωφεληθούν από πιο σύγχρονους και αξιόπιστους συρμούς, καλύτερες συνθήκες άνεσης και ασφάλειας, ευκολότερη πρόσβαση για άτομα με αναπηρία και συχνότερα δρομολόγια στη διαδρομή Πειραιάς – Κηφισιά.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
