Σε μια ριζοσπαστική και ιστορική αλλαγή στον τρόπο μετάδοσης των αθλητικών γεγονότων προχωρούν η Ευρωπαϊκή Ένωση Ραδιοτηλεόρασης (EBU) και η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Στίβου.
Οι δύο κορυφαίοι οργανισμοί ένωσαν τις δυνάμεις τους για να βάλουν οριστικό τέλος στην αντικειμενοποίηση και τη σεξουαλικοποίηση των γυναικών στα γήπεδα, θεσπίζοντας αυστηρούς περιορισμούς σε 13 συγκεκριμένες γωνίες λήψης που χρησιμοποιούνταν μέχρι σήμερα.
Στόχος της κοινής αυτής πρωτοβουλίας είναι η προώθηση μιας ισορροπημένης, δίκαιης και γεμάτης σεβασμό παρουσίασης του γυναικείου αθλητισμού, όπου η έμφαση θα δίνεται αποκλειστικά στην αθλητική επίδοση και την τεχνική των πρωταθλητριών.
Οι νέες δεσμευτικές κατευθυντήριες γραμμές δημοσιεύθηκαν σε ένα αναλυτικό εγχειρίδιο υπό τον χαρακτηριστικό τίτλο «Ανεβάζοντας τον Πήχη: Οδηγίες για σεβαστή κάλυψη των γυναικείων αθλημάτων από τα μέσα ενημέρωσης».
Στο κείμενο περιγράφονται με σαφήνεια τηλεοπτικές πρακτικές οι οποίες, είτε εσκεμμένα είτε άθελά τους, υποβαθμίζουν την προσπάθεια των αθλητριών και εστιάζουν προκλητικά στο σώμα τους.
Το εγχειρίδιο περιλαμβάνει συγκεκριμένα οπτικά παραδείγματα, κατατάσσοντας στις «αρνητικές» και πλέον απαγορευμένες λήψεις τα πλάνα από πολύ χαμηλή γωνία, τα κοντινά που ζουμάρουν σε συγκεκριμένα σημεία του σώματος, καθώς και τις εικόνες όπου οι γυναίκες εμφανίζονται σκυμμένες προς την κάμερα.
Η αυστηρή προειδοποίηση της EBU για τα πλάνα σε αργή κίνηση
Τοποθετούμενος επί του ζητήματος, ο εκτελεστικός διευθυντής της EBU Sport, Γκλεν Κίλεϊν, δεν μάσησε τα λόγια του, επισημαίνοντας ότι η σεξουαλικοποίηση των αθλητριών μέσω επιλεκτικών σκηνοθετικών επιλογών και ύποπτων γωνιών λήψης παραμένει μια σοβαρή και απαράδεκτη ανησυχία για τις σύγχρονες τηλεοπτικές μεταδόσεις.
Όπως εξήγησε ο ίδιος, τα παρατεταμένα πλάνα που «εμμένουν» στα σώματα των γυναικών, οι κάμερες που τοποθετούνται χαμηλά για να καταγράψουν αποκαλυπτικές εικόνες, καθώς και οι υπερβολικές επαναλήψεις σε αργή κίνηση (slow motion) που δεν εξυπηρετούν απολύτως κανέναν τεχνικό ή αφηγηματικό σκοπό, αποτελούν μερικά από τα βασικότερα προβλήματα που εντοπίζονται σήμερα στις καλύψεις των αγώνων στίβου και πρέπει να εξαλειφθούν άμεσα.
Από την πρόκληση στην τεχνική: Η ψυχολογική πίεση και η αντίδραση της Ιβάνα Σπάνοβιτς
Οι νέες οδηγίες ξεκαθαρίζουν ότι στα αγωνίσματα των δρόμων ταχύτητας, του άλματος σε ύψος, του επί κοντώ και των οριζόντιων αλμάτων, οι σκηνοθέτες μπορούν να αποφύγουν τις προβληματικές λήψεις χωρίς να χαθεί η παραμικρή ποιότητα στη μετάδοση.
Αντίθετα, προτείνεται μια στροφή προς την ουσία του αθλήματος. Για παράδειγμα, στο άλμα επί κοντώ, οι κάμερες καλούνται πλέον να εστιάζουν στα τελευταία έξι βήματα της φόρας, στην ταχύτητα του διασκελισμού και στη γεωμετρία του σώματος τη στιγμή της απογείωσης, αναδεικνύοντας τη δύσκολη τεχνική εκτέλεση της προσπάθειας.
Η παρέμβαση αυτή βρήκε απόλυτα σύμφωνες και τις ίδιες τις πρωταθλήτριες, με τη διάσημη Σέρβα άλτρια του μήκους, Ιβάνα Σπάνοβιτς, να παίρνει δημόσια θέση και να κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις ψυχολογικές επιπτώσεις.
Η Σπάνοβιτς υπογράμμισε ότι αυτές οι τηλεοπτικές πρακτικές, σε συνδυασμό με τα παρωχημένα στερεότυπα των φύλων, όχι μόνο προκαλούν έντονη δυσφορία και αμηχανία στις αθλήτριες, αλλά λειτουργούν και ως σοβαρός περισπασμός την ώρα που προσπαθούν να συγκεντρωθούν στον αγώνα τους.
Μάλιστα, προειδοποίησε ότι η διαρκής έκθεση σε τέτοιου είδους λήψεις μπορεί να επιφέρει σοβαρές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των αθλητών, καθιστώντας τους νέους κανόνες κάτι παραπάνω από αναγκαίους.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
