Την ικανοποίησή τους για τη μονιμοποίηση και επέκταση των προγραμμάτων του Προσωπικού Βοηθού της Πρώιμης Παρέμβασης και άλλων πολιτικών για τα Άτομα με Αναπηρίες, εξέφρασαν οι ενδιαφερόμενοι φορείς που εκλήθησαν, στο πλαίσιο της επεξεργασίας σχετικού νομοσχεδίου του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, από την επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής.
Ο διοικητής του Οργανισμού Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ), Επαμεινώνδας Ατσαβές, επισήμανε ότι το πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία», «απέδειξε κατά την πιλοτική εφαρμογή του ότι μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά την καθημερινότητα των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους. Σήμερα, η Πολιτεία προχωρά στην πανελλαδική εφαρμογή του, εξασφαλίζοντας τους αναγκαίους χρηματοδοτικούς πόρους και δίνοντας τη δυνατότητα σε περισσότερους συμπολίτες να ζουν με μεγαλύτερη αυτονομία, με αξιοπρέπεια και δυνατότητες ισότιμης συμμετοχής στην κοινωνία. Ιδιαίτερη αξία έχουν» συνέχισε ο κ. Ατσαβές, «και οι ρυθμίσεις του νομοσχεδίου για την Εθνική Πύλη Αναπηρίας και των επιμέρους ψηφιακών συστημάτων της. Στον ΟΠΕΚΑ πλέον θα τηρείται το Μητρώο Παροχών Αναπηρίας, στο οποίο καταχωρούνται οι δικαιούχοι, οι παροχές αναπηρίας που λαμβάνουν, αλλά και οι προϋποθέσεις θεμελίωσης του δικαιώματος για τη χορήγησή τους, σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο».
Σύμφωνα με τον κ. Ατσαβέ, ο ΟΠΕΚΑ θα τηρεί και το Μητρώο Δομών Αναπηρίας για την ενιαία καταγραφή και παρακολούθηση των σχετιζόμενων φορέων και δομών με την αναπηρία, καθώς και το σύστημα για την κάρτα αναπηρίας μέσω της οποίας καθιερώνεται ένας ενιαίος τρόπος απόδειξης της ιδιότητας του ατόμου με αναπηρία. Έτσι, «για πρώτη φορά» η Πολιτεία θα διαθέτει ένα ολοκληρωμένο πληροφοριακό περιβάλλον που θα επιτρέπει να γνωρίζει ποιες παροχές λαμβάνει κάθε δικαιούχος, ποιες δομές είναι διαθέσιμες και ποιες πραγματικές ανάγκες υπάρχουν στον χώρο της αναπηρίας. Αυτό, «είναι πάρα πολύ σημαντικό για τη χάραξη οποιασδήποτε πολιτικής στον ευαίσθητο αυτό τομέα των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων και των ατόμων με αναπηρία» είπε ο διοικητής του ΟΠΕΚΑ.
Η Σοφία-Λευκή Χαμονικολάου, διοικήτρια και πρόεδρος ΔΣ του Κέντρου Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης Τυφλών, αναφέρθηκε στη διάταξη με την οποία θεμελιώνεται ένας μόνιμος εθνικός μηχανισμός εκπαίδευσης και πιστοποίησης εκπαιδευτών κινητικότητας, ο οποίος «θα επιτρέψει στη χώρα μας να διαθέτει σταθερά εξειδικευμένους επαγγελματίες και θα δώσει σε ακόμη περισσότερους ανθρώπους με Αναπηρία Όρασης τη δυνατότητα να ζουν με μεγαλύτερη αυτονομία, ασφάλεια και αξιοπρέπεια». Σημείωσε μάλιστα ότι η πρωτοβουλία διασφαλίζει ότι κάθε άνθρωπος με Αναπηρία Όρασης, όπου και αν κατοικεί θα έχει πρόσβαση σε άρτια εκπαιδευμένο και πιστοποιημένο εκπαιδευτή κινητικότητας.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Ελληνικής Εταιρίας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης, Αν. Μαυρίδης, είπε ότι το πρόγραμμα πρώιμης παρέμβασης, το οποίο υλοποιεί η ΕΕΤΑΑ ως πιλοτικό, απευθύνεται σε παιδιά 0 έως 6 ετών με αναπηρία ή αναπτυξιακή διαταραχή, και στις οικογένειές τους, με οικογενειοκεντρική προσέγγιση, στο φυσικό περιβάλλον του παιδιού από πιστοποιημένες διεπιστημονικές ομάδες. «Αυτό το μοντέλο, συνιστά ουσιαστική καινοτομία για τα ελληνικά δεδομένα, μετατοπίζει το κέντρο βάρους από τη θεραπεία του παιδιού σε κλινικό πλαίσιο, στην ενδυνάμωση ολόκληρης της οικογένειας μέσα στο φυσικό περιβάλλον και την καθημερινότητά του παιδιού».
Σημείωσε επίσης, ότι η αρχική ζήτηση ήταν μεγαλύτερη από την αναμενόμενη και ότι, για την καθολική εφαρμογή του προγράμματος, ήδη έχει συμφωνηθεί με το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής, και προετοιμάζει τη δημιουργία μητρώου πιστοποιημένων επαγγελματιών και αναβάθμιση του πληροφοριακού συστήματος.
Οι όποιες λειτουργίες καταγράφηκαν σε αυτό το χρονικό διάστημα που έγινε η πιλοτική εφαρμογή, λόγω δηλαδή του πιλοτικού χαρακτήρα και η φάση αυτή αποτέλεσε πολύτιμη διαδικασία οργανωτικής μάθησης για όλους τους εμπλεκόμενους χωρίς.
Ο Γιάννης Λιβανός, πρόεδρος του Κέντρου Κοινωνικής Πρόνοιας Περιφέρειας Αττικής, Παράρτημα Παιδικού Αναπτυξιακού Κέντρου, επισήμανε ότι με τη θεσμοθέτηση του προγράμματος της πρώιμης παιδικής παρέμβασης «επιχειρείται μια θετική ανατροπή των όσων εμείς και πολλές άλλες δομές εφαρμόζαμε μέχρι σήμερα», καθώς η θεραπευτική προσέγγιση διαφοροποιείται στο εξής από το κλασικό θεραπευτικό μοντέλο…
Πλέον, η επίσημη κρατική προσέγγιση θα είναι οικογενειοκεντρική. Έτσι, η εκάστοτε αρμόδια επιστημονική θεραπευτική ομάδα δεν θα λειτουργεί απομονωμένα σε σχέση με την οικογένεια, αλλά θα συνεργάζεται στενά με αυτή, θα την ενδυναμώνει κυρίως στο σπίτι και λιγότερο στο θεραπευτικό κέντρο, όπως και το παιδί στο σχολείο, στην παιδική χαρά και αλλού. Θα την καθιστά συμμέτοχο και συνοδοιπόρο στην εφαρμογή του εξατομικευμένου πλάνου για το παιδί της. Θα την καθιστά τον πυρήνα της παρέμβασής της». Για εμάς, το Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας, πρόσθεσε ο κ. Λιβανός, «η θεσμοθέτηση και η καθολική εφαρμογή της πρώιμης παρέμβασης είναι υψίστης σημασίας καθώς συνδέεται άμεσα με μια ευρύτερη κρατική κοινωνική πολιτική: την πρόληψη της ιδρυματοποίησης, την αποφυγή της ιδρυματικού τύπου φροντίδας για τα παιδιά με αναπηρίες και αναπτυξιακές διαταραχές, την υποστήριξη των παιδιών, των οικογενειών με παιδιά με αναπηρίες, ώστε αυτά να παραμείνουν στην οικογενειακή εστία και φροντίδα και να μην μετακινηθούν σε δομές κλειστής φροντίδας προσωρινά ή μόνιμα».
Ημέρα-Ορόσημο για την Ελλάδα, χαρακτήρισε ο πρόεδρος της Εθνικής Αρχής Προσβασιμότητας, Στ. Κυμπουρόπουλος, τη μονιμοποίηση και εθνική επέκταση του προσωπικού βοηθού. Δεν είναι απλώς μία παροχή, αλλά η αναγνώριση στην πράξη ενός δικαιώματος, είπε ο κ. Κυμπουρόπουλος, καθώς «οργανώνει την υποστήριξη γύρω από τη ζωή που επιλέγει το ίδιο το άτομο με αναπηρία, και όχι το αντίστροφο». Σημείωσε επίσης, ότι το νομοσχέδιο έχει ευρύτερο κοινωνικό αποτύπωμα, καθώς περιλαμβάνει την πρώιμη παρέμβαση, την εκπαίδευση κινητικότητας και προσανατολισμού για άτομα με αναπηρία όρασης, τις ρυθμίσεις για την Εθνική Πύλη Αναπηρίας και την κάρτα Αναπηρίας κά. Ως σημεία βελτίωσης, ο κ. Κυμπουρόπουλος έφερε (1) το καθεστώς συνοίκησης πρέπει να πάψει να αποτελεί υποκατάστατο της αναγκαίας ωριαίας προσωπικής βοήθειας. Για πολλές κατηγορίες ατόμων με αναπηρία, δεν είναι συμβατό με την αυτοδιάθεση και την ιδιωτική του ζωή. Στο ισχύον πιλοτικό πρόγραμμα η ανώτατη μηνιαία κατανομή έφτανε τις 277 ώρες. Το νομοσχέδιο δεν καθορίζει αριθμητικά όριο. Αυτό θα εξειδικευτεί με την κοινή υπουργική απόφαση που θα ακολουθήσει. Εκεί θα μπορούσε να προβλεφθεί, ύστερα από εξατομικευμένη αξιολόγηση, η δυνατότητα υπέρρβασης των 277 ωρών. (2) Η αδυναμία εξαίρεσης προσωπικού βοηθού μέσα σε έξι μήνες δεν πρέπει να οδηγεί στην αυτόματη ανάκληση της αίτησης.
Παράλληλα ο κ. Κυμπουρόπουλος παρότρυνε όλα τα κόμματα να ξεπεράσουν τις όποιες μικροκομματικές αντιστάσεις και να πουν «ναι» στο δικαίωμα. «Όλοι μαζί να θέσετε τη βάση για την ουσιαστική συζήτηση και εφαρμογή της ανεξάρτητης διαβίωσης στη χώρα μας.
Τελικά, η επιτυχία του νόμου μετριέται από το πόση ελευθερία έχει ήδη προσθέσει στη ζωή των ατόμων με αναπηρία».
Ο Αν. Σαμουηλίδης, υπεύθυνος δημοσίων υποθέσεων της Ένωσης Ασθενών Ελλάδος, είπε χαρακτήρισε ως θετικό ότι ο θεσμός του προσωπικού βοηθού μονιμοποιείται, καθώς «πιστεύουμε ότι είναι μια σημαντική μεταρρύθμιση η οποία προσπαθεί να ανταποκριθεί στις κοινωνικές πληθυσμιακές αλλαγές και ανάγκες. Θεωρούμε ότι ενισχύει την ανεξάρτητη διαβίωση και την κοινωνική συνοχή». Ζήτησε πάντως, «να επεκταθούν περαιτέρω τα ηλικιακά όρια, ώστε να καλύπτονται οι έφηβοι 12 με 16 ετών και το όριο των 75 ετών να ισχύει για όλους».
Η Παρασκευή Αγαπητού, εκπρόσωπος της «Ίασης» (Αστική μη Κυβερνητική Εταιρεία IASIS (ΑμΚΕ-ΙΑΣΙΣ), είπε ότι ο φορέας της έχει υλοποιήσει στεγαστικά προγράμματα από το 2014 και υποστηρίξει μέχρι σήμερα πάνω από 400 ωφελούμενους. Με αυτή την εμπειρία «χαιρετίζουμε» τη φιλοσοφία του νομοσχεδίου. Ιδιαίτερα σημαντική θεωρούμε την ενίσχυση του προγράμματος με τον νέο Πυλώνα Πρόληψης, «καθώς για πρώτη φορά μέσω του προγράμματος δίνεται η δυνατότητα η Πολιτεία να παρεμβαίνει προληπτικά [. . .] Οι πιο αποτελεσματικές πολιτικές δεν περιορίζονται στην προσωρινή αντιμετώπιση της αστεγίας, αλλά επενδύουν στην πρόληψη, στη διατήρηση της κατοικίας και στη συνδυασμένη παροχή στεγαστικής, ψυχοκοινωνικής και εργασιακής υποστήριξης». Πρότεινε, δε, μεταξύ άλλων, να εξεταστεί και η δυνατότητα χρηματοδότησης βασικών επισκευών της μοναδικής κύριας κατοικίας, και να ενισχυθεί η κοινωνική μίσθωσης και η δημιουργία αποθέματος κοινωνικής κατοικίας. Θεώρησε επίσης «ιδιαίτερα θετικό ότι το νομοσχέδιο δίνει έμφαση στην αποτελεσματικότητα και στα μετρήσιμα αποτελέσματα».
Εκ μέρους της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑΜΕΑ) ο Βασίλειος Κούτσιανος είπε ότι η μετατροπή της πιλοτικής εφαρμογής του Προσωπικού Βοηθού σε μόνιμο θεσμό δημιουργεί τις προϋποθέσεις για τη σταθερή παροχή εξατομικευμένης υποστήριξης με επίκεντρο τη βούληση της επιλογής και της ανάγκης του ίδιου του ατόμου με αναπηρία.
Παράλληλα, πρότεινε, μεταξύ άλλων, να είναι επιλέξιμα άτομα με αναπηρία με πιστοποίηση, είτε εφ΄όρου ζωής είτε ορισμένης χρονικής διάρκειας.
-Να αυξηθεί το ηλικιακό όριο των 65 στα 75 έτη για όλα τα άτομα με αναπηρία, που λαμβάνουν επίδομα αναπηρίας πριν από τη συμπλήρωση του 25ου έτους της ηλικίας τους.
-Το εισόδημα ως κριτήριο επιλεξιμότητας να παραμείνει όπως προβλεπόταν στην προηγούμενη κοινή υπουργική απόφαση προκειμένου να διασφαλιστεί η ίση μεταχείριση μεταξύ των ατόμων με αναπηρία που θα συνεχίσουν να λαμβάνουν την υπηρεσία ως ωφελούμενοι της πιλοτικής εφαρμογής, και εκείνων που θα υποβάλλουν αίτηση για ένταξη στην νέα καθολική επιτυχία εθνικής εμβέλειας αλλά να μην αποτελεί κριτήριο κατάταξης.
-Να προστεθεί πρόβλεψη στα άτομα με αναπηρία που διαμένουν σε στέγη υποστηριζόμενης διαβίωσης και εργάζονται, δεν στερούνται του δικαιώματος της αίτησης για την παροχή προσωπικής βοήθειας.
-Να διαγραφεί η προβλεπόμενη κατ’ εξαίρεση παρέκκλιση από την απαγόρευση παροχής υπηρεσιών προσωπικής βοήθειας από συγγενικά πρόσωπα που εισάγεται για συγκεκριμένες περιοχές, καθώς αλλοιώνει τη φύση και τη φιλοσοφία του θεσμού της προσωπικής βοήθειας.
Ο Ιωάννης Μοσχολιός, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματείων Γονέων και Κηδεμόνων Ατόμων με Αναπηρία, είπε ότι το νομοσχέδιο έχει συνολικά «θετικό αποτύπωμα» για τα άτομα με αναπηρία και τις οικογένειές τους: «Αναγνωρίζουμε το ευρύ φάσμα, το ευρύ πλέγμα ρυθμίσεων που περιλαμβάνει, από τον Προσωπικό Βοηθό και την πρώιμη παρέμβαση έως την Εθνική Πύλη Αναπηρίας, την Κάρτα Αναπηρίας, τα σχετικά Μητρώα, την Προσβασιμότητα και άλλες σημαντικές παρεμβάσεις.
Όπως είπε, «στηρίζουμε τη μονιμοποίηση και την πανελλαδική επέκταση Προσωπικού Βοηθού. Είναι μια σημαντική εξέλιξη για την ανεξάρτητη διαβίωση, την κοινωνική συμμετοχή και την αποτροπή της ιδρυματοποίησης. Χαιρετίζουμε επίσης τη διεύρυνση του περιεχομένου της προσωπικής βοήθειας και την αύξηση του γενικού ηλικιακού ορίου από τα 65 στα 67 έτη, έναντι του αρχικού σχεδίου. Βέβαια, πρόσθεσε, «εάν πάμε στα 75 έτη θα θέλαμε αυτό το ηλικιακό όριο να είναι για όλες τις ομάδες αναπηρίας και όχι μόνο στις ομάδες που παίρνουν ένα επίδομα κίνησης». Επίσης, ζήτησε, η παρέλευση της εξάμηνης προθεσμίας για την εξεύρεση βοηθού «δεν πρέπει να οδηγεί σε απώλεια του δικαιώματος, όταν η αδυναμία δεν οφείλεται στον ίδιο τον ωφελούμενο».
Η Σουλτάνα Μίχου, διευθύνουσα σύμβουλος της «Αναπτυξιακή Μείζονος Αστικής Θεσσαλονίκης» η οποία εφαρμόζει προγράμματα Κοινωνικής και Οικονομικά Προσιτής Κατοικίας, είπε ότι χαιρετίζει την πρόβλεψη του άρθρου 53 του νομοσχεδίου που απαλλάσσει από το φόρο εισοδήματος το εισόδημα από εκμίσθωση ακινήτων που εντάσσονται σε προγράμματα κοινωνικής μίσθωσης. Η πρόσκληση αυτή αφορά πλέον και τους αναπτυξιακούς Οργανισμούς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που οι περισσότεροι ως ανώνυμες εταιρείες έχουν άλλο φορολογικό καθεστώς και δεν μπορούσαν να αναλάβουν τέτοιου είδους δράσεις.
Η Ελένη Σκουτέλη, πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Εταιρείας Προστασίας και Αποκαταστάσεως Αναπήρων Προσώπων εξήρε την ευαισθησία της υπουργού κ. Μιχαηλίδου για τα παιδιά με αναπηρία και τις οικογένειες τους, σημείωσε ότι η ΕΛΕΠΑΠ έχει συμμετάσχει στην πιλοτική υλοποίηση πρωτοποριακού προγράμματος πρώιμης υποστήριξης για 200 παιδιά και οικογένειες και υπογράμμισε ότι το σημαντικότερο της δράσης αυτής είναι ότι γίνεται «κατά μεγάλο ποσοστό στο περιβάλλον του παιδιού, στο σπίτι, στο σχολείο, στη παιδική χαρά, στο φυσικό του περιβάλλον, εκεί που μεγαλώνει, μαθαίνει και αναπτύσσεται και έτσι υποστηρίζεται πραγματικά η διαφορά στην καθημερινότητα [. . .] Η έγκαιρη παρέμβαση μπορεί ουσιαστικά να αλλάξει την πορεία της ζωής ενός παιδιού με πρόβλημα και ακόμη να τροποποιήσει και την τελική ιατρική πρόγνωση, γιατί οι διακλαδώσεις που αναπτύσσονται με την πρώιμη παρέμβαση, που είναι πολύ σημαντική τα πρώτα 0-6 χρόνια της ζωής και όχι μόνον, μπορεί να παρακάμψουν ακόμη και μία αρχική βλάβη…».
Ο Παναγιώτης Μαρκοστάμος, α΄ αντιπρόεδρος της Εθνικής Ομοσπονδίας Τυφλών, εκπροσωπώντας και τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Τυφλών, κατέθεσε προτάσεις που ζήτησε να ενταχθούν στο τελικό νομοσχέδιο. Ζήτησε συγκεκριμένα, να ξεκαθαριστεί ποια θα είναι ακριβώς η μοριοδότης για τον Προσωπικό Βοηθό, ώστε να γνωρίζει το άτομο με οπτική αναπηρία, το οποίο εξετάζεται από την Επιτροπή που καθορίζει τις ώρες της οπτικής βοήθειας. [. . .] Όπως επίσης να έχει και το δικαίωμα της ένστασης, στην περίπτωση που έχει αδικηθεί ή ακόμα, να επαναξιολογηθεί με αίτηση του, γιατί οι ανάγκες αλλάζουν.
Δ. Μιχαηλίδου: Τα προγράμματα έρχονται επειδή η κυβέρνηση ακούει την κοινωνία
«Τα προγράμματα τα οποία έρχονται προς ψήφιση με το νομοσχέδιο αυτό δεν ήρθαν ως κάποια “πέτρα του Μωυσή” στη γη. Τα προγράμματα αυτά ήρθαν από την κοινωνία, ήρθαν από τους φορείς. Υπήρξε μια κυβέρνηση και ένα υπουργείο που τους άκουσε, κατάλαβε την αναγκαιότητά τους, δημιούργησε τα πιλοτικά προγράμματα και τώρα, ακόμα και από την ίδια την διαβούλευση του νομοσχεδίου, έχουμε ήδη ενσωματώσει πολλές από τις παρατηρήσεις» επισήμανε η παριστάμενη υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου.
Ενδεικτικά, μίλησε για το «ανώτατο ηλικιακό όριο» που ήταν στα 65 (στο αρχικό σχέδιο), το πήγαμε στα 67 και από τα 67 το πήγαμε και στα 75 για τους συμπολίτες μας οι οποίοι λαμβάνουν το επίδομα κίνησης. Αντίστοιχα, συνέχισε η κ. Μιχαηλίδου, σύμφωνα με τα σχόλια που διαβάσαμε στην διαβούλευση, προσθέσαμε την ειδικότητα του λογοθεραπευτή στις Επιτροπές Αξιολόγησης για τον προσωπικό βοηθό, διασφαλίσαμε ρητώς ότι η συμμετοχή στον προσωπικό βοηθό δεν συνεπάγεται απώλεια συντάξεων ή άλλων κοινωνικών παροχών και βέβαια, υιοθετήθηκαν προτάσεις που ενισχύουν την ποιότητα και κυρίως την επιστημονική επάρκεια και βέβαια τη συνέχεια των υπηρεσιών.
Για τους δικαιούχους πρώιμης παιδικής παρέμβασης είπε ότι είναι ένα στοίχημα, που έχουμε, να πολλαπλασιαστούν οι φορείς εκτός Αττικής.
Παράλληλα, σχολίασε το θέμα της συμμετοχής των γονέων και των ηλικιακών ορίων και του εφόρου ζωής για τον προσωπικό βοηθό. Όπως ανέφερε η κ. Μιχαηλίδου, προσπαθούμε να βρούμε μια χρυσή ισορροπία μεταξύ της επιστημονικής και ευρωπαϊκής και διεθνούς επιστημονικής κοινότητας, η οποία υποδεικνύει ότι δεν είναι προς το συμφέρον των ατόμων με αναπηρία (και των οικογενειών τους) να εργάζονται ως βοηθοί, μέλη συγγενείς τους. Από την άλλη υπάρχει και το πρακτικό ζήτημα μιας δύσκολης σήμερα αγοράς εργασίας. Δεν μπορούν να βρουν τον προσωπικό βοηθό της επιλογής τους. Σε μέρη τα οποία είναι και απομακρυσμένα και νησιωτικά και τουριστικά, είναι κρίμα να μην μπορέσει να χρησιμοποιεί στην παροχή αυτή. Όσο για τα ηλικιακά όρια, η κ. Μιχαηλίδου είπε ότι, όπως και στο πιλοτικό, έτσι και τώρα, δεν υπάρχει άνθρωπος ο οποίος θα μπει στο πρόγραμμα του προσωπικού βοηθού και μετά, λόγω ηλικίας, δεν θα έχει…
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
