Την κεντρική ομιλία στην επετειακή εκδήλωση για τον εορτασμό της συμπλήρωσης 25 χρόνων λειτουργίας και προσφοράς του Ευρωπαϊκού Κέντρου Αριστείας Jean Monnet του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, πραγματοποίησε ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού Απόστολος Τζιτζικώστας, παρουσία των πρώην Πρωθυπουργών, Κώστα Καραμανλή και Αντώνη Σαμαρά.
Στον Επίτροπο απονεμήθηκε τιμητική πλακέτα από τον Πρόεδρο του Κέντρου, Καθηγητή, Ιωάννη Βαληνάκη, και τον Πρύτανη του ΕΚΠΑ, Καθηγητή, Γεράσιμο Σιάσο, σε αναγνώριση της συμβολής του στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
«Τα βασικά θέματα που συζητούσε η Ευρώπη το 2000, όταν ξεκινούσε την πορεία του το Κέντρο Αριστείας Jean Monnet, ήταν το ευρώ που ερχόταν, η μεγάλη διεύρυνση, η θεσμική μεταρρύθμιση, η Συνθήκη της Νίκαιας. Σήμερα η Ευρώπη συζητά για την άμυνα και την ασφάλεια, τις κρίσιμες πρώτες ύλες, τους διαδρόμους κινητικότητας, την ενεργειακή ασφάλεια. Κι όμως, ανάμεσα στα πρώτα ερευνητικά αντικείμενα του Κέντρου ήταν η ασφάλεια και η ενέργεια στην Ανατολική Μεσόγειο. Όταν άρχιζε αυτή η έρευνα, το θέμα θεωρούταν περιφερειακό και αντιμετωπιζόταν σχεδόν ως εξειδίκευση. Σήμερα το θέμα αυτό βρίσκεται στον πυρήνα της ευρωπαϊκής ατζέντας. Δείγμα της σημαντικής και σοβαρής δουλειάς που γίνεται στο Κέντρο, της διορατικότητας και της εργασίας πάνω σε ερωτήματα, προτού γίνουν απολύτως επείγοντα. Το πραγματικό ερώτημα σήμερα είναι αν η Ευρώπη μπορεί να αλλάξει γρήγορα, να στραφεί περισσότερο στον πραγματισμό και την κοινή λογική, να ξεπεράσει ιδεοληψίες του παρελθόντος που ζημίωναν την ανταγωνιστικότητά της, χωρίς να πάψει να είναι ο εαυτός της, χωρίς να αλλάξει τις θεμελιώδεις αξίες της», υπογράμμισε ο κ. Τζιτζικώστας.
Ο Επίτροπος αναφέρθηκε στις προκλήσεις και τις αλλεπάλληλες κρίσεις με τις οποίες έρχεται αντιμέτωπη η ΕΕ και επισήμανε ότι «χρειάζονται μέτρα, που θα ανακουφίσουν άμεσα τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, αλλά και δομικές αλλαγές, που επίσης πρέπει να αρχίσουν άμεσα. Δομικές αλλαγές με στόχο τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, που δεν αποτελεί μια αφηρημένη πολιτική έννοια, αλλά ουσιαστικά είναι η ικανότητά μας να αποφασίζουμε ελεύθερα, να ενεργούμε αποτελεσματικά και να μην εξαρτάται η ασφάλεια και η ευημερία των πολιτών από αποφάσεις που λαμβάνονται αλλού».
Προϋπόθεση για να γίνει αυτό, σύμφωνα με τον κ. Τζιτζικώστα, είναι «ανταγωνιστικές επιχειρήσεις, εναλλακτικές εφοδιαστικές διαδρομές, ενεργειακή ασφάλεια και ανεξαρτησία, τεχνολογική καινοτομία, αξιόπιστη άμυνα και κυρίως ικανότητα να μετακινούμε ανθρώπους, αγαθά και κρίσιμους πόρους εκεί όπου χρειάζονται, όταν χρειάζονται».
Αναφερόμενος στη στρατηγική σημασία του χαρτοφυλακίου του, των υποδομών και μεταφορών, ο Επίτροπος τόνισε ότι η αναγνώρισή της από την ηγεσία της Κομισιόν αποτελεί μία μεγάλη τομή: «Οι μεταφορές πλέον, δεν είναι μόνο οικονομία, εμπόριο και μετακινήσεις. Είναι στρατηγικές υποδομές, τόσο σε καιρό ειρήνης, όσο και σε καιρό κρίσης. Ευθύνη μας είναι να διασφαλίσουμε ότι τα ευρωπαϊκά δίκτυα δεν θα συνδέουν απλώς τις οικονομίες μας, αλλά θα μπορούν να υπηρετούν και τις στρατηγικές ανάγκες της ΕΕ. Γιατί η Ευρώπη είναι τόσο ισχυρή όσο η ικανότητά της να κινείται, να συνδέεται και να αντιδρά όταν χρειάζεται. Οι υποδομές, οι μεταφορές, η ναυτιλία, η στρατιωτική κινητικότητα αλλά και τουρισμός, που αντιστοιχούν περίπου στο 40% του Ελληνικού ΑΕΠ, βρίσκονται πλέον στον πυρήνα των ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων για την ανταγωνιστικότητα, την ασφάλεια και την άμυνα».
Ο κ. Τζιτζικώστας επισήμανε την πολιτική διάσταση της ΕΕ: «Έχουμε συνηθίσει να μετράμε αυτή τη σχέση Ελλάδας – ΕΕ σε κονδύλια. Είναι όμως η μισή εικόνα, και μάλιστα η λιγότερο ενδιαφέρουσα. Γιατί η ένταξή μας στην ΕΕ από τον εθνάρχη, Κωνσταντίνο Καραμανλή, ήταν πρώτα απ’ όλα στρατηγική επιλογή. Έδεσε οριστικά τη μεταπολιτευτική Ελλάδα με τον ευρωπαϊκό θεσμικό και δημοκρατικό χώρο. Και σήμερα η σχέση αυτή έχει ωριμάσει. Η Ελλάδα δεν είναι μόνο χώρα που ωφελείται από την Ευρώπη. Είναι χώρα που συνεισφέρει σε αυτήν, στη ναυτιλία, στην ενέργεια, στη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων, στην ασφάλεια της ανατολικής πτέρυγας. Και αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη κατάκτηση των τελευταίων 45 χρόνων. Και τολμώ να πω ότι δεν την έχουμε συνειδητοποιήσει αρκετά, ούτε εμείς ούτε οι εταίροι μας. Όπως επίσης τολμώ να πω ότι η Ευρώπη καθυστερεί, συχνά αντιδρά εκ των υστέρων, μερικές φορές φοβάται να αναλάβει ρίσκο. Δεν θα προσποιηθώ ότι αυτά δεν ισχύουν. Πρέπει όμως να καταλάβουμε ότι η ΕΕ δεν είναι αργή, είναι περίπλοκη. Δεν είναι διστακτική, είναι δημοκρατική. Και γι’ αυτό ακριβώς αντέχει. Και ξέρουμε το κόστος αυτής της επιλογής να είμαστε μέρος της. Είναι όμως για εμάς μια επιλογή αξιακή. Γιατί η Ευρώπη, δεν είναι απλά ένας ενιαίος χώρος και μια κοινή αγορά, είναι περισσότερο μια αξιακή επικράτεια. Όπως είχε προβλέψει ο Jean Monnet, λέγοντας ότι ‘Η Ευρώπη θα οικοδομηθεί μέσα από κρίσεις και θα είναι το άθροισμα των λύσεών τους’. Έχουμε βάσιμους λόγους να αισιοδοξούμε ότι οι κρίσεις της εποχής μας θα γίνουν για ακόμα μία φορά το εφαλτήριο, που τελικά θα οδηγήσουν την Ευρώπη στην πολιτική εμβάθυνση, που είναι και το κύριο ζητούμενο εδώ και αρκετά χρόνια».
Ο Επίτροπος συνεχάρη τους επικεφαλής του Κέντρου και του Πανεπιστημίου για το έργο τους και τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συνεχίσει να το υποστηρίζει ως ένα από τα πιο επιτυχημένα Κέντρα Jean Monnet πανευρωπαϊκά.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
