Πλεκτές και υφαντές δημιουργίες, φτιαγμένες με υπομονή, φαντασία και έμπνευση, βρήκαν τη θέση τους ανάμεσα σε προϊστορικά εκθέματα, αποδεικνύοντας πως η τέχνη μπορεί να ενώσει εποχές, ανθρώπους και εμπειρίες. Στους διαδρόμους του Αρχαιολογικού Μουσείο Θεσσαλονίκης, τα έργα μαθητών του Ειδικού Εργαστηρίου Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ΕΕΕΕΚ) Κιλκίς «συνομιλούν» με μοτίβα αντικειμένων της προϊστορικής συλλογής του μουσείου, δημιουργώντας έναν ξεχωριστό διάλογο ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν.
Πρόκειται για την έκθεση «Το νήμα που μας συνδέει», η οποία εγκαινιάστηκε σήμερα από την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, παρουσία εκπροσώπων της εκπαιδευτικής και μουσειακής κοινότητας. «Το νήμα ενώνει πάρα πολλά πράγματα. Καταρχάς, ενώνει την πολιτιστική ταυτότητα των Ελλήνων, ξεκινώντας από τη Γραμμική Β, όταν υπάρχουν υπαινιγμοί για την υφαντική και τα νήματα, και φτάνοντας μέχρι σήμερα», ανέφερε η υπουργός Πολιτισμού. Πρόσθεσε πως στη συγκεκριμένη περίπτωση «συνδέθηκε ο πολιτισμός με την ειδική αγωγή και τη σύγχρονη εκπαιδευτική πράξη, η πολιτιστική κληρονομιά με την τέχνη και η τέχνη με τη συμπερίληψη, το παρελθόν και το παρόν».
Η κ. Μενδώνη τόνισε ακόμη ότι η πρωτοβουλία αποδεικνύει έμπρακτα τον σύγχρονο κοινωνικό ρόλο των μουσείων. «Τα μουσεία σήμερα δεν είναι κελύφη που απλώς προστατεύουν και προβάλλουν έργα τέχνης. Είναι ζωντανοί οργανισμοί που οφείλουν να συνομιλούν με την κοινωνία», είπε χαρακτηριστικά, ενώ υπογράμμισε πως «ο πολιτισμός προσβάσιμος σε όλους είναι ένα θεμελιώδες ζήτημα δημοκρατίας» και ότι «το δικαίωμα στον πολιτισμό είναι αναφαίρετο δικαίωμα όλων των ανθρώπων».
Η ίδια επισήμανε ότι το συγκεκριμένο εγχείρημα λειτούργησε ευεργετικά τόσο για τα παιδιά όσο και για τους ανθρώπους του πολιτισμού. Όπως ανέφερε, «πράγματα που πολλές φορές τα λέμε θεωρητικά, εδώ τα βλέπουμε να παίρνουν σάρκα και οστά και να λειτουργούν ευεργετικά στην ψυχή των παιδιών δημιουργών, αλλά και των επιστημόνων που έχουν την ευθύνη της διαχείρισης του πολιτιστικού αγαθού».
Μια συνεργασία που έδωσε χώρο στη δημιουργικότητα και τη συμπερίληψη
Το «νήμα» της συγκεκριμένης συνεργασίας άρχισε να υφαίνεται το 2024, όταν μαθητές και μαθήτριες του ΕΕΕΕΚ Κιλκίς συμμετείχαν σε εργαστήριο δημιουργικής ύφανσης του μουσείου. Από εκείνη την πρώτη επαφή γεννήθηκε μια σχέση εμπιστοσύνης, η οποία οδήγησε στην υπογραφή μνημονίου συνεργασίας μεταξύ του μουσείου και του σχολείου, με στόχο τη σύνδεση της πολιτιστικής κληρονομιάς με την επαγγελματική εκπαίδευση ατόμων με αναπηρία.
Η πρόεδρος του δ.σ. του ΑΜΘ Αλεξάνδρα Λιάγκα στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία του θεσμικού πλαισίου που επιτρέπει την ανάπτυξη τέτοιων δράσεων. «Ο νόμος που μετέτρεψε το μουσείο σε Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ) διευκόλυνε και απλοποίησε τις διαδικασίες και μας έδωσε το εργαλείο να ενισχύσουμε τον ήδη παγιωμένο κοινωνικό ρόλο του μουσείου», τόνισε. Όπως πρόσθεσε, «δεν αντιμετωπίζουμε τον νόμο απλώς ως ένα θεσμικό πλαίσιο, αλλά ως ένα ουσιαστικό εργαλείο απλοποίησης και αμεσότητας των διαδικασιών».
Παράλληλα, η κ. Λιάγκα ανακοίνωσε ότι οι μισοί από τους καταλόγους της έκθεσης θα διατεθούν προς πώληση στο πωλητήριο του Μουσείου και το 70% των εσόδων θα επιστραφεί στο ΕΕΕΕΚ Κιλκίς υπό μορφή δωρεάς.
Από την πλευρά της, η διευθύντρια του σχολείου Ελένη Τεχλικίδου περιέγραψε τη συνεργασία ως μια ουσιαστική ευκαιρία εξωστρέφειας για την ειδική αγωγή. «Όπως το στημόνι μπλέκεται αρμονικά με το υφάδι, έτσι και το ΑΜΘ πορεύθηκε με το σχολείο μας για να αναδείξουν ότι όταν υπάρχουν άνθρωποι διορατικοί και ανοιχτοί, χωρίς στερεότυπα και προκαταλήψεις, τότε η ειδική αγωγή βγαίνει από τα όρια της τάξης και ανοίγεται στην κοινωνία», ανέφερε.
Η ίδια υπογράμμισε ότι μέσα από τα μοτίβα της αρχαίας ελληνικής ιστορίας οι μαθητές βρήκαν έναν νέο τρόπο έκφρασης. «Τα αντικείμενα της αρχαιότητας αποτέλεσαν την έμπνευση για τα υφαντά που δημιουργήθηκαν στο εργαστήριο του σχολείου μας και αυτό αποτελεί ένα έξοχο παράδειγμα για το πώς ο πολιτισμός του παρελθόντος συνομιλεί με το σήμερα και μπορεί να επιδράσει στο μέλλον», είπε χαρακτηριστικά.
Γραπτό χαιρετισμό απέστειλε η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, επισημαίνοντας ότι η πρωτοβουλία «αναδεικνύει με τον πλέον ουσιαστικό τρόπο τη σημασία της συμπερίληψης, της ισότιμης συμμετοχής και της δημιουργικής έκφρασης όλων των μαθητών μέσα από την εκπαίδευση και τον πολιτισμό». Η κ. Ζαχαράκη σημείωσε ακόμη ότι «όταν η εκπαιδευτική κοινότητα συνεργάζεται με φορείς πολιτισμού, δημιουργούνται πολύτιμες εμπειρίες γνώσης, ευαισθητοποίησης και κοινωνικής συνοχής», προσθέτοντας πως «στόχος μας είναι ένα σχολείο ανοιχτό, δημοκρατικό και προσβάσιμο για όλους τους μαθητές, χωρίς διακρίσεις και αποκλεισμούς».
Η γενική διευθύντρια του μουσείου Αναστασία Γκαδόλου από την πλευρά της ανέφερε ότι η έκθεση παρουσιάζει δεκατρία υφαντά και πλεκτά έργα των μαθητών. «Τα έργα εκτίθενται σε διάλογο με φωτογραφίες δώδεκα αγγείων και ενός σφραγιδόλιθου προϊστορικών χρόνων από τη μόνιμη συλλογή του μουσείου, από τα διακοσμητικά θέματα των οποίων οι μαθητές εμπνεύστηκαν», εξήγησε. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην επιλογή των χώρων όπου φιλοξενούνται τα έργα, λέγοντας ότι «οι εκθέσεις σε διαδρόμους μουσείων αξιοποιούν μεταβατικούς χώρους για την παρουσίαση έργων, προσφέροντας μια πιο άμεση και συνεχή εμπειρία στους επισκέπτες».
Χαιρετισμό στην τελευτή των εγκαινίων απηύθυνε επίσης ο Νικόλαος Κουκούντζος, διευθύνων σύμβουλος της Kleemann Hellas, η οποία στήριξε χορηγικά την έκδοση του καταλόγου της έκθεσης σε 1.000 αντίτυπα. «Η αποστολή μας είναι να δίνουμε πρόσβαση σε όποιον τη χρειάζεται», ανέφερε, εξηγώντας πως «ο ανελκυστήρας δεν επιτρέπει μόνο στις πόλεις να ψηλώνουν, αλλά κυρίως δίνει πρόσβαση σε ανθρώπους που δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν σκάλες». Όπως πρόσθεσε, «όραμά μας είναι ένας κόσμος χωρίς εμπόδια και χωρίς περιορισμούς, όπου ο καθένας θα μπορεί να έχει ισότιμη πρόσβαση».
Η νέα περιοδική έκθεση «Το νήμα που μας συνδέει» θα φιλοξενείται στο ΑΜΘ έως τον ερχόμενο Αύγουστο.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
