Το νέο εκλογικό σύστημα δεν έρχεται να πριμοδοτήσει τον Α ή τον Β υποψήφιο αλλά να δώσει πραγματικό κίνητρο συμμετοχής των πολιτών και, επομένως, ισχυροποίηση των νέων αυτοδιοικητικών αρχών, τόνισε ο υπουργός Εσωτερικών Θεόδωρος Λιβάνιος, κατά τη σημερινή συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης που άρχισε να επεξεργάζεται το νομοσχέδιο με τίτλο «Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης».
Όπως σημείωσε ο Θεόδωρος Λιβάνιος, είχαμε ένα σύστημα, το οποίο σταδιακά ακολούθησε τη γενικότερη τάση που υπάρχει και στις εθνικές εκλογικές αναμετρήσεις, όχι μόνο από πενταετία σε πενταετία, αλλά από την πρώτη Κυριακή στη δεύτερη Κυριακή. «Γιατί; Πρώτον, διότι ανάγκαζες πολλούς ανθρώπους να πάνε να ψηφίσουν, δεύτερη φορά, εκεί που ψηφίζουν. Είμαστε μια χώρα που έχει ζωντανή την παράδοση των ετεροδημοτών. Οπότε, κάποιος έπρεπε να ξεκινήσει από την Αθήνα να πάει μέχρι το Μουζάκι να ψηφίσει, να ξαναγυρίσει, και την άλλη Κυριακή ξανά το ίδιο. Δεύτερον, διότι η συμμετοχή μεταξύ διαφόρων περιοχών της χώρας όπου διεξήχθη δεύτερος γύρος ήταν διαφορετική. Αν στο δεύτερο γύρο είχαμε μόνο δημοτικές εκλογές ή μόνο περιφερειακές εκλογές ή και τα δύο. Ειλικρινά, εκεί που υπήρχαν μόνο περιφερειακές εκλογές, η συμμετοχή ήταν πολύ πολύ χαμηλή. Παράδειγμα: Υπάρχει ΟΤΑ, που στην πρώτη Κυριακή σε απόλυτο αριθμό ψήφων, αυτός που έχασε, τελικά πήρε περισσότερες ψήφους από τον νικητή του δεύτερου γύρου την δεύτερη Κυριακή! [. . .] Τρίτον, το είπε και ο εισηγητής μας, κ. Κωτσός, ότι όταν έχεις πολλούς δυσαρεστημένους ψηφοφόρους, πολλές φορές υπάρχει ανατροπή της ψήφου μεταξύ πρώτης και δεύτερης Κυριακής..»
Ο κ. Λιβάνιος παρατήρησε μάλιστα ότι, οι βασικοί άξονες του Κώδικα, συμπεριλαμβανομένου και του εκλογικού συστήματος, παρουσιάστηκαν στην ΚΕΔΕ και την ΕΝΠΕ εδώ και τέσσερα χρόνια, «όχι 4 μήνες πριν τις εκλογές..» ‘Αρα, λοιπόν, «έρχεται εγκαίρως ένα εκλογικό σύστημα, το οποίο παρουσιάστηκε πολύ πιο νωρίτερα, έχοντας έναν κύριο στόχο: όχι να πριμοδοτήσει τον Α, τον Β, τον Γ, τον Δ υποψήφιο, διότι στην εκλογική ιστορία, όποιος κάνει τέτοια σχέδια, συνήθως πέφτει στην παγίδα που στήνει. Αλλά για ένα λόγο: να δώσει πραγματικά κίνητρο συμμετοχής των πολιτών και επομένως, η ισχυροποίηση, και η νομιμοποίηση των δημάρχων, να μην έρχεται με ένα ψευδεπίγραφο 50% του 25% του εκλογικού σώματος, αλλά με τη μεγαλύτερη δυνατή συμμετοχή. Και γι’ αυτό υιοθετήθηκε, αφού είδαμε πάρα πολλά συστήματα, αυτό που εφαρμόζεται στο Ηνωμένο Βασίλειο και ιδίως στην Αγγλία, και το οποίο επανέρχεται πλέον. [. . .] και το οποίο δίνει μία πολύ αυξημένη νομιμοποίηση. Ναι, προτιμάω οι διάλογοι να γίνονται προεκλογικά, να κατεβαίνουν μαζί συνδυασμοί και όχι “ας κατεβούμε και οι δύο και όποιος μπει στο δεύτερο γύρο, ο ένας θα υποστηρίξει τον άλλον και να δούμε τι θα γίνει”. Να κατεβούν μαζί, με κοινό πρόγραμμα, να εκτεθούν μαζί στην κρίση του ελληνικού λαού και να επιλέξουν από τις τρεις, τέσσερις, πέντε, έξι συνδυασμούς, αυτόν που είναι καλύτερος.»
Ο κ. Λιβάνιος έκλεισε την τοποθέτησή του αναφερόμενος στο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης: «Σήμερα έχουμε δύο ειδών φόρους. Τον Φόρο Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων και το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας. Ο Φόρος Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων είναι ο ορισμός του χαρατσιού σήμερα, διότι είναι οριζόντιος σε όλη την επικράτεια του δήμου, ανεξαρτήτως παλαιότητας του ακινήτου, και ανεξαρτήτως τιμής ζώνης. Σύμφωνα με αυτό, ένα διαμέρισμα 100 τετραγωνικών στην Κυψέλη 50 ετών [. . .] πληρώνει ακριβώς τον ίδιο φόρο ηλεκτροδοτούμενων με ίσου εμβαδού νεόδμητη πολυκατοικία στο Κολωνάκι. Οριζόντια. Δεν υπάρχει καμία διάκριση. 100 τετραγωνικά αγροικία, με 100 τετραγωνικά διαμέρισμα στην πιο ωραία περιοχή ενός δήμου.. Ήταν παράλογο. Τι κάνουμε; Ενοποιούνται αυτά τα δύο. Ήταν φόρος του ίδιου αντικειμένου και μπαίνει η τιμή ζώνης, η τιμή η παλαιότητας του ακινήτου, και το εμβαδόν του. Αυτό, στην μεγαλύτερη πλειοψηφία, σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις, δημιουργεί μικρότερες χρεώσεις, και μια μεγαλύτερη δικαιοσύνη όσον αφορά την κατανομή ενός φόρου, που είναι χρήματα που τα αξιοποιούν οι δήμοι για να φτιάξουν περισσότερα σχολεία, για να φτιάξουν υποδομές και στο τέλος να κριθούν.. [. . .] ‘Αρα λοιπόν, ούτε νέοι ΕΝΦΙΑ υπάρχουν, ούτε νέα “χαράτσια”, ούτε τίποτα. Υπάρχει η ενοποίηση δύο φόρων σε έναν, με δικαιότερο, ανθρώπινο και αντικειμενικό πρόσημο, με πολλές απαλλαγές πλέον..»
Η κριτική της αντιπολίτευσης περιστράφηκε κυρίως στην κατάργηση της επαναληπτικής ψηφοφορίας στην εκλογή των αυτοδιοικητικών αρχών, με την εισαγωγή της εναλλακτικής ψήφου.
Το προτεινόμενο σύστημα εκλογής δημοτικών αρχόντων “σε ένα γύρο” είναι ένα σύστημα το οποίο παρουσιάζει έναν αυξημένο βαθμό “ύποπτης πρωτοτυπίας” είπε ο εισηγητής της μειοψηφίας και βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Παναγιώτης Δουδωνής. «Καταλαβαίνω ότι υπήρξαν κάποιες δυσάρεστες εκπλήξεις για το κυβερνόν κόμμα στις προηγούμενες δημοτικές και περιφερειακές εκλογές του 2023. Σας προειδοποιώ. Ενδεχομένως, το σύστημά σας αυτό, να απαντάει στα προβλήματά σας (που είχατε) την προηγούμενη φορά και όχι την επόμενη» σημείωσε και πρόσθεσε: Είναι ένα σύστημα, το οποίο ανατρέπει μια λογική των πραγμάτων, που έχουμε εδώ και καμιά πενηνταριά χρόνια στη χώρα, στην οποία δεν έχουμε κουλτούρα συστημάτων εναλλακτικής ψήφου. ‘Αλλωστε, δεν εφαρμόζεται στην ηπειρωτική Ευρώπη, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο υπάρχει αρνητική κριτική. Εν τέλει, υπογράμμισε ο κ. Δουδωνής, «η δημοκρατική νομιμοποίηση, η οποία θα προκύπτει ερειδόμενη στην εναλλακτική ψήφο, δεν θα είναι η ισχυρή δημοκρατική νομιμοποίηση την οποία θέλουμε».
Για εκλογικό νόμο “Φρανκεστάιν – δύο ταχυτήτων” έκανε λόγο ο αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ, Θ. Ξανθόπουλος: «Επειδή δεν θέλει να ενισχύσει ουσιαστικά την αυτοδιοίκηση, προτείνει έναν εκλογικό νόμο δύο ταχυτήτων, Frankenstein θα έλεγα, που δεν συγκινεί κανένα στο δικό της στρατόπεδο και προκαλεί οξύτατες αντιδράσεις στην αντιπολίτευση» είπε ο κ. Ξανθόπουλος, σύμφωνα με τον οποίο, η κυβέρνηση στρέφει τη συζήτηση σε ένα πεδίο που θεωρεί ευνοϊκό για αυτή. Από το σύστημα των δύο γύρων, προτείνει «την κατάργηση του δεύτερου γύρου και την εκλογή από τον πρώτο γύρο με την καθιέρωση της εναλλακτικής ψήφου. Δηλαδή, αν κανείς συνδυασμός δεν λάβει το 42% – μειώνεται δηλαδή κατά ήδη μια ποσοστιαία μονάδα το ισχνό, ούτως ή άλλως, ποσοστό του 43%, προσμετρώνται, και οι εναλλακτικές ψήφοι, οι δεύτερες ψήφοι που έχει στην εκλογική διαδικασία. ‘Αρα» συμπέρανε ο κ. Ξανθόπουλος, ένας συνδυασμός με 30% των ψηφοδελτίων μπορεί να εκλεγεί στη διοίκηση του Δήμου ή της Περιφέρειας, παίρνοντας πάλι τα τρία πέμπτα με τις “ψήφους συμπάθειας” ή της δεύτερης ψήφου ή της ψήφου ανοχής που θα έχει λάβει. Όσο για το επιχείρημα περί δαπάνης του δεύτερου γύρου, είπε ότι «δεν αντέχει στην παραμικρή λογική.. Αν είναι έτσι να καταργήσουν τις εκλογές, να γίνεται μία κλήρωση σε δημόσια συνεδρίαση και να τελειώνει η ιστορία με ποιος θα μας κυβερνήσει στην αποτέλεσμα της τύχης και όχι της επιλογής των πολιτών»..
Κατά την τοποθέτησή της, η αγορήτρια του ΚΚΕ, Βιβή Δάγκα είπε ότι με το νέο Κώδικα «έρχεστε να αναβαθμίσετε την εχθρική λειτουργία της τοπικής και περιφερειακής βαθμίδας του εχθρικού, για το λαό, αστικού κράτους, ως φοροεισπρακτικό μηχανισμό, ως ευέλικτου σχήματος για την εξυπηρέτηση των αναπτυξιακών σχεδιασμών του κεφαλαίου και ταυτόχρονα για την αξιοποίησή του ως αμορτισέρ, για την ενσωμάτωση της χειραγώγησης, της λαϊκής δυσαρέσκειας αλλά και μέτρα καταστολής, στα πλαίσια θωράκισης του κράτους». Η κα Δάγκα βεβαίωσε ότι οι δημοτικές αρχές με κομμουνιστές δημάρχους θα πάνε «κόντρα στο ρεύμα αυτού του αντιλαϊκού νομοθετικού πλαισίου για τη λειτουργία της τοπικής διοίκησης ως ανώνυμη εταιρεία». Τόνισε, δε, ότι «μέσα και από το νομοσχέδιο αποκαλύπτεται ότι αυτό που φοβάστε είναι να δυναμώσει και να σταθεροποιηθεί εκείνο το ρεύμα αμφισβήτησης της κυρίαρχης πολιτικής της καπιταλιστικής κερδοφορίας των πολέμων της ταξικής ανισότητας. Γι’ αυτό, άλλωστε, και παίρνετε μέτρα για να διασφαλίσετε αυτή την αντιλαϊκή σταθερότητα, που μόνο αστάθεια και ανασφάλεια φέρνει για το λαό. Αυτό αποτυπώνεται και στις διατάξεις για τα όργανα διοίκησης σε Δήμους και Περιφέρειες, που εισάγεται ένα εκλογικό σύστημα ακόμα πιο καλπονοθευτικό, με ηλεκτρονική ψηφοφορία, με τη λογική της δεύτερης επιλογής συνδυασμού, με τα συμβούλια νέων, που θέλετε με το ζόρι ουσιαστικά η νεολαία να υποταχθεί στους επικίνδυνους σχεδιασμούς σας.
«Θέλουμε τοπικούς άρχοντες που θα λογοδοτούν στους πολίτες και όχι ομήρους στους κομματικούς μηχανισμούς, που θα εξαρτώνται από την έγκριση των υπουργείων» είπε ο αγορητής της Ελληνικής Λύσης Παράσχος Παπαδάκης. Η κυβέρνηση, είπε ο κ. Παπαδάκης “δεν έχει ακούσει” για απευθείας αναθέσεις, ούτε για συγγενείς αυτοδιοικητικών αρχόντων που παίρνουν “μίζες”: «Τρώνε εργολάβοι, τρώνε αυτοδιοικητικοί, και έτσι κάνετε κι εσείς κάποιες δουλίτσες, υφαρπάζοντας ψήφους» είπε ο βουλευτής της Ελληνικής Λύσης εκτιμώντας ότι ο νέος Κώδικας δεν λύνει τα σοβαρά προβλήματα όπως αυτό της υποχρηματοδότησης των δήμων.
Επιφύλαξη να τοποθετηθεί σε επόμενες συνεδριάσεις εξέφρασε ο αγορητής της “Νίκης”, Γ. Ρούντας.
Είναι σαφές ότι η κυβέρνηση, εν όψει εκλογών και εν μέσω σκανδάλων, κλείνει εκκρεμότητες, είπε η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας, Ζωή Κωνσταντοπούλου κατά την επεξεργασία του νομοσχεδίου για τον Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης. «Επιχειρεί, με όλους τους τρόπους, να προκαταλάβει τις καταστάσεις της επόμενης ημέρας, αλλά και να ορίσει τη διαδικασία εκλογής της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στις επόμενες εκλογές, που, όπως όλα δείχνουν, και όπως όλα προμηνύουν, θα γίνουν χωρίς να έχουμε κυβέρνηση Μητσοτάκη, γεγονός ευτυχές και προσδοκώμενο από πολύ μεγάλο μέρος της κοινωνίας» εκτίμησε η κα Κωνσταντοπούλου. Κάλεσε μάλιστα τον πρωθυπουργό να ενημερώσει το πότε θα γίνουν οι ερχόμενες εκλογές. «Δεν αρμόζει σε ευνομούμενη πολιτεία [. . .] ο πρωθυπουργός να παριστάνει την “Πυθία”, και οι φήμες και οι πληροφορίες να οργιάζουν, ότι οι εκλογές προγραμματίζονται για το Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο. [. . .] Εάν ο κ. Μητσοτάκης ισχυρίζεται ότι δεν θα γίνουν εκλογές το Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο, δεν έχει παρά να πει και να ορίσει τώρα, την ημερομηνία των εκλογών».
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
