Ο Υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, μιλώντας στο συνέδριο του Economist, περιέγραψε τον οδικό χάρτη που υλοποιεί η χώρα μας με στόχο μια πιο ανταγωνιστική και ανθεκτική οικονομία, με ισχυρή παραγωγική βάση, περισσότερη εξωστρέφεια και κοινωνική συνοχή.
Ο κ. Θεοδωρικάκος υπογράμμισε πως η οικονομική πολιτική αποτελεί πλέον και προϋπόθεση γεωπολιτικής ασφάλειας, σημειώνοντας ότι «η βιομηχανία είναι και στρατηγική αυτονομία». Όπως ανέφερε, «οι πόλεμοι, οι σκληρότεροι εμπορικοί κανόνες, οι πιέσεις στην ενέργεια, οι εφοδιαστικές αλυσίδες και η τεχνολογική μετάβαση αλλάζουν τους όρους του διεθνούς ανταγωνισμού».
Παράλληλα, υπογράμμισε πως η Ελλάδα εδώ και επτά χρόνια έχει πάρει την απόφασή της: «Θα είναι χώρα παραγωγής. Χώρα τεχνολογίας. Χώρα εξαγωγών. Χώρα που στέκεται με αυτοπεποίθηση στον ευρωπαϊκό και διεθνή ανταγωνισμό».
«Η ευημερία των Ελλήνων περνάει μέσα από την ενίσχυση της παραγωγικότητας και όχι μέσα από τα επιδόματα. Περνάει μέσα από καλύτερα αμειβόμενες δουλειές, ισχυρότερες επιχειρήσεις, περισσότερες επενδύσεις, περισσότερες εξαγωγές», επεσήμανε ο κ. Θεοδωρικάκος, καταλήγοντας: «Για μια Ελλάδα πιο παραγωγική. Πιο ανταγωνιστική. Πιο ανθεκτική. Πιο δίκαιη. Και πάνω απ’ όλα, πιο ασφαλή. Γιατί η μόνη ασφαλής Ελλάδα είναι η παραγωγική Ελλάδα».
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ομιλίας:
«Κυρίες και κύριοι,
Η φετινή συζήτηση του Economist θέτει το σωστό και απολύτως επίκαιρο ερώτημα: πώς διασφαλίζουμε την πρόοδο σε μια εποχή μεγάλων αναταράξεων.
Οι απαντήσεις της προηγούμενης δεκαετίας έχουν κλείσει τον κύκλο τους. Ο κόσμος άλλαξε. Οι πόλεμοι δυστυχώς επέστρεψαν και στην ευρωπαϊκή γειτονιά. Οι εμπορικοί κανόνες γίνονται σκληρότεροι. Ο ρόλος της ενέργειας ενισχύεται ως παράγοντας ανταγωνιστικότητας. Οι εφοδιαστικές αλυσίδες δοκιμάζονται. Η τεχνολογία γίνεται πεδίο ισχύος.
Η οικονομική πολιτική είναι και προϋπόθεση γεωπολιτικής ασφάλειας. Η βιομηχανία είναι και στρατηγική αυτονομία. Τα μικροκυκλώματα, οι κρίσιμες πρώτες ύλες, τα λιμάνια, τα δίκτυα, τα δεδομένα και η ενέργεια καθορίζουν την πραγματική θέση κάθε χώρας στον διεθνή καταμερισμό ισχύος.
Η Ευρώπη συνειδητοποιεί πια -έστω με το δύσκολο τρόπο- τα όρια ενός μοντέλου που στηρίχθηκε υπερβολικά στην κατανάλωση, στις υπηρεσίες και στις εισαγωγές, αφήνοντας κρίσιμα τμήματα της παραγωγής να φύγουν αλλού.
Ενισχύεται παντού η εύλογη αντίληψη πώς η ευημερία χωρίς ισχυρή παραγωγική βάση είναι ευάλωτη ευημερία.
Η Ευρώπη το αντιλαμβάνεται πλέον πιο καθαρά. Με το Clean Industrial Deal επιχειρεί να συνδέσει την πράσινη μετάβαση με την ανταγωνιστικότητα. Με το Industrial Accelerator Act αναζητά ταχύτερη ενίσχυση της βιομηχανικής ικανότητας και της απανθρακοποίησης σε στρατηγικούς κλάδους. Με το Chips Act 2.0 θέλει να περιορίσει κρίσιμες εξαρτήσεις και να αυξήσει τη συμμετοχή της στην αλυσίδα αξίας των ημιαγωγών.
Η στροφή αυτή είναι αναγκαία και σωστή. Ο ρυθμός της, όμως, παραμένει κατώτερος των περιστάσεων. Η Ευρώπη έχει πλέον κατανοήσει το πρόβλημα, αλλά δεν έχει ακόμη αποκτήσει την ταχύτητα, την ενιαία βούληση και την εκτελεστική δύναμη που απαιτεί ο σκληρός ανταγωνισμός.
Η ευρωπαϊκή στροφή πρέπει να γίνει πράξη πιο γρήγορα: με εφαρμογή, χρηματοδότηση, απλούστερες αδειοδοτήσεις και συγκέντρωση δυνάμεων σε τομείς στρατηγικής σημασίας.
Και αυτά ασφαλώς αφορούν και το δικό μας έργο, ώστε η χώρα να αποκτήσει ισχυρότερη παραγωγική βάση, μεγαλύτερη τεχνολογική αυτοπεποίθηση και ενεργό θέση στις ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας.
Η Ελλάδα του 2030 πρέπει να είναι χώρα που παράγει αποτελεσματικότερα, εξάγει περισσότερο, καινοτομεί με διάρκεια και δημιουργεί καλύτερα αμειβόμενες δουλειές.
Χώρα με εργοστάσια που εκσυγχρονίζονται γρήγορα και χωρίς γραφειοκρατικά εμπόδια. Με επιχειρήσεις που συνενώνονται και μεγαλώνουν. Με νέους επιστήμονες και τεχνίτες που βλέπουν προοπτική στην παραγωγή. Με επενδύσεις που μένουν στον τόπο και δημιουργούν τεχνογνωσία από τον Έβρο έως την Κρήτη, μειώνοντας τις περιφερειακές ανισότητες.
Τα πρώτα αποτελέσματα υπάρχουν και δίνουν το στίγμα του νέου παραγωγικού μοντέλου που υλοποιούμε στη Χώρα:
Η προστιθέμενη αξία της βιομηχανίας έχει ξεπεράσει τα 32 δισεκατομμύρια ευρώ. Η απασχόληση στη βιομηχανία έχει αυξηθεί σημαντικά, με περίπου 60.000 νέες θέσεις εργασίας τα τελευταία χρόνια. Στους αναπτυξιακούς νόμους υλοποιούνται εκατοντάδες επενδυτικά σχέδια, με ισχυρή κατεύθυνση στη μεταποίηση, στις μεγάλες επενδύσεις και στις περιοχές που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη ανάπτυξης.
Κι οι αριθμοί έχουν αξία όταν δείχνουν την δυναμική και την κατεύθυνση.
Το βλέπουμε στη φαρμακευτική βιομηχανία. Έναν κλάδο που συνδυάζει παραγωγή, έρευνα, επενδύσεις, καινοτομία και εξαγωγές. Η Ελλάδα διαθέτει 51 μονάδες, 31 εγκαταστάσεις έρευνας και ανάπτυξης, 55.000 εργαζόμενους, ενώ την τελευταία εξαετία έχει προσελκύσει επενδύσεις περίπου 1,8 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Πρόκειται για κλάδο στρατηγικής σημασίας, για την ελληνική οικονομία και για την ευρωπαϊκή υγειονομική ασφάλεια.
Το βλέπουμε στη βιομηχανία αλουμινίου. Η Ελλάδα έχει ισχυρή διεθνή παρουσία και θετικό εξαγωγικό πλεόνασμα που προσεγγίζει το 1 δισεκατομμύριο ευρώ τον χρόνο. Το βλέπουμε και μέσα από στρατηγικές επενδύσεις σε κρίσιμες πρώτες ύλες, όπως το γάλλιο, που συνδέεται με τις τεχνολογίες αιχμής. Είναι πεδίο στο οποίο η χώρα μπορεί να αποκτήσει πραγματικό γεωστρατηγικό πλεονέκτημα.
Το βλέπουμε στη βιομηχανία τροφίμων, τον μεγαλύτερο κλάδο της ελληνικής μεταποίησης. Με κύκλο εργασιών άνω των 26 δισεκατομμυρίων ευρώ, εξαγωγές 7,4 δισεκατομμυρίων ευρώ και περισσότερες από 160.000 άμεσες θέσεις εργασίας.
Το βλέπουμε στη ναυπηγική και στη ναυπηγοεπισκευαστική βιομηχανία, που ανασυγκροτείται μετά από πολλά χρόνια υποχώρησης. Ειδικά στην Ελευσίνα, ανοίγει ένας νέος κύκλος δραστηριοτήτων που υπερβαίνει τη στενή ναυπηγική λειτουργία και συνδέεται με το εμπόριο, τη διαμετακόμιση, τις λιμενικές υποδομές, την ενέργεια και την άμυνα, αξιοποιώντας στο έπακρο τις στρατηγικές μας σχέσεις με τις ΗΠΑ.
Το βλέπουμε στην αμυντική βιομηχανία. Εδώ, οφείλω να υπογραμμίσω ότι σε μια περίοδο που η Ευρώπη επανεξετάζει την αμυντική της ικανότητα και τη βιομηχανική της βάση, η Ελλάδα δεν μπορεί να περιορίζεται στον ρόλο του αγοραστή. Θέλουμε ισχυρότερη εγχώρια παραγωγή, συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων στις αλυσίδες αξίας της ευρωπαϊκής άμυνας και σύνδεση της αμυντικής βιομηχανίας με την τεχνολογία, την καινοτομία και τις εξαγωγές. Γι’ αυτό αναβαθμίζουμε την ελληνική αμυντική βιομηχανία, εντάσσοντάς την σε ειδικό αναπτυξιακό καθεστώς ενίσχυσης του Υπουργείου Ανάπτυξης.
Αυτή είναι η νέα εικόνα της ελληνικής παραγωγής: παραδοσιακή βάση, σύγχρονη τεχνολογία, εξαγωγικός προσανατολισμός.
Σήμερα περνάμε στην επόμενη φάση.
Η βιομηχανική πολιτική κρίνεται πλέον στον χρόνο, στη χωροθέτηση, στις δεξιότητες και στον συντονισμό του κράτους. Από τη δυνατότητα μιας επιχείρησης να αδειοδοτηθεί γρήγορα. Να επεκταθεί χωρίς αβεβαιότητα. Να βρει οργανωμένο χώρο. Να έχει υποδομές, ενέργεια και ανθρώπους με τεχνική γνώση.
Ο Αναπτυξιακός Νόμος έχει πλέον σαφή προσανατολισμό: μεταποίηση, βιομηχανία, μεγάλες επενδύσεις, παραμεθόριες περιοχές, περιφέρειες με μεγαλύτερη ανάγκη ανάπτυξης. Σήμερα υλοποιούνται 930 επενδυτικά σχέδια, άνω των 3,1 δισεκατομμυρίων ευρώ, με ενισχύσεις που ξεπερνούν το 1,5 δισεκατομμύριο και τουλάχιστον 15.000 νέες θέσεις εργασίας. Στη μεταποίηση, ειδικότερα, ενισχύονται 478 επενδύσεις ύψους 1,8 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Παράλληλα, εντός του Υπουργείου Ανάπτυξης, η Γενική Γραμματεία Ιδιωτικών Επενδύσεων λειτουργεί ως πραγματικό σημείο αναφοράς για τις Στρατηγικές Επενδύσεις, με 91 στρατηγικές και εμβληματικές επενδύσεις σε κρίσιμους κλάδους και 22 νέα έργα, ύψους 3,5 δισεκατομμυρίων ευρώ, μόνο τον τελευταίο ενάμιση χρόνο. Αυτή είναι η επενδυτική πλευρά του παραγωγικού μετασχηματισμού: κεφάλαια που κατευθύνονται στην πραγματική οικονομία, σχέδια που υλοποιούνται, θέσεις εργασίας που δημιουργούνται, παραγωγική βάση που μεγαλώνει.
Στο ίδιο διάστημα, ολοκληρώσαμε με επιτυχία το σύνολο των μεταρρυθμιστικών και επενδυτικών στόχων του Ταμείου Ανάκαμψης γύρω από τον πυρήνα της βιομηχανικής πολιτικής.
Με 40 υπουργικές υπουργικές αποφάσεις ρυθμίστηκαν ζητήματα αδειοδότησης. Προχωρούν 25 παρεμβάσεις εκσυγχρονισμού κοινόχρηστων υποδομών σε Επιχειρηματικά Πάρκα, 120 επενδυτικά σχέδια στην Έξυπνη Μεταποίηση, με στόχο καλύτερο εξοπλισμό, ψηφιακές τεχνολογίες και υψηλότερη παραγωγικότητα.
Υλοποιούμε επίσης τη δέσμη των 12 παρεμβάσεων για την απλοποίηση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος.
Θέλουμε την Ελλάδα πιο απλή για τον επενδυτή, πιο οργανωμένη για την παραγωγή, πιο γρήγορη στις αποφάσεις της και πιο σταθερή στους κανόνες της.
Η δεύτερη μεγάλη μάχη είναι η τεχνολογία.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη, τα μικροκυκλώματα, οι αισθητήρες, η φωτονική, η ρομποτική, τα βιομηχανικά δεδομένα και τα συστήματα ελέγχου αλλάζουν τον τρόπο που παράγεται αξία. Η παραγωγικότητα της επόμενης δεκαετίας θα κριθεί μέσα στα εργοστάσια, στις αλυσίδες εφοδιασμού, στα ερευνητικά κέντρα, στις πλατφόρμες σχεδιασμού και στις εφαρμογές της βιομηχανίας.
Γι’ αυτό διαμορφώνουμε την εθνική στρατηγική για τα μικροκυκλώματα και τους ημιαγωγούς.
Η ελληνική θέση είναι ρεαλιστική και φιλόδοξη. Εστιάζουμε στον σχεδιασμό, στην πνευματική ιδιοκτησία, στη φωτονική, στους αισθητήρες, στο testing και validation, στη σύνδεση έρευνας και παραγωγής, στις κρίσιμες πρώτες ύλες και στις εφαρμογές όπου η χώρα διαθέτει ισχυρή ζήτηση: ναυτιλία, ενέργεια, άμυνα, αγροδιατροφή, φάρμακο, logistics, έξυπνες υποδομές.
Το Hellenic Chips Competence Centre είναι κρίσιμος κόμβος αυτής της προσπάθειας. Η Ελλάδα έχει πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, μηχανικούς, startups και βιομηχανικούς κλάδους που μπορούν να λειτουργήσουν ως πεδία εφαρμογής.
Τώρα χρειάζεται σύνδεση. Ταχύτητα. Κοινή κατεύθυνση.
Στην έρευνα και την καινοτομία ολοκληρώνουμε με έργα άνω των 300 εκατομμυρίων ευρώ για την αναβάθμιση ερευνητικών υποδομών. Δίνουμε ισχυρά φορολογικά κίνητρα για δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης, με υπερέκπτωση έως 315%. Ενισχύουμε την Τεχνητή Νοημοσύνη με ειδικό καθεστώς 150 εκατομμυρίων ευρώ στον Αναπτυξιακό Νόμο και με στόχο να περάσει στην πραγματική οικονομία: στη μεταποίηση, στα logistics, στην ποιότητα, στην ενέργεια, στη συντήρηση, στις εξαγωγές.
Η τρίτη μάχη είναι οι δεξιότητες. Η παραγωγή χρειάζεται ανθρώπους. Τεχνίτες. Μηχανικούς παραγωγής. Χειριστές σύγχρονων μηχανημάτων. Εγκαταστάτες. Συντηρητές. Αυτοματιστές. Ειδικούς στην ενέργεια, στα δίκτυα, στην κυβερνοασφάλεια, στην ποιότητα.
Η τεχνική εκπαίδευση πρέπει να γίνει ξανά δρόμος προοπτικής. Για τους νέους. Για την περιφέρεια. Για τις επιχειρήσεις. Για την κοινωνική κινητικότητα. Μια χώρα που θέλει να παράγει χρειάζεται δεξιότητες, αξιοπρεπείς αμοιβές και σεβασμό στην τεχνική γνώση.
Και για να κλείσω από εκεί όπου ξεκίνησα, από τη γεωστρατηγική θέση της Ελλάδας στον χάρτη των μεγάλων τεκτονικών αλλαγών, υπάρχει ακόμη μία διάσταση που αξίζει να υπογραμμιστεί:
Η χώρα μας δεν περιορίζεται στην παραγωγική της ανασυγκρότηση. Διεκδικεί ρόλο και στις νέες καινοτόμες υποδομές της ενεργειακής ασφάλειας. Στις τεχνολογίες δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα, που θα είναι κρίσιμες για τη βιομηχανία της επόμενης ημέρας.
Και, ασφαλώς, στον Κάθετο Ενεργειακό Άξονα, η υλοποίηση του οποίου, μέσα από τις συμφωνίες που υπογράψαμε, ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, αναβαθμίζει τον ρόλο της Ελλάδας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και προσθέτει ένα ακόμη στοιχείο γεωστρατηγικής ισχύος στην ευρύτερη περιοχή.
Κυρίες και κύριοι,
Η δεκαετία που ανοίγεται μπροστά μας θα είναι σκληρή. Θα δοκιμάσει κράτη, οικονομίες, κοινωνίες και ηγεσίες.
Η Ελλάδα έχει εδώ και επτά χρόνια πάρει την απόφασή της. Θα είναι χώρα παραγωγής. Χώρα τεχνολογίας. Χώρα εξαγωγών. Χώρα που στέκεται με αυτοπεποίθηση στον ευρωπαϊκό και διεθνή ανταγωνισμό.
Γιατί η ευημερία των Ελλήνων περνάει μέσα από την ενίσχυση της παραγωγικότητας και όχι μέσα από τα επιδόματα. Περνάει μέσα από καλύτερα αμειβόμενες δουλειές, ισχυρότερες επιχειρήσεις, περισσότερες επενδύσεις, περισσότερες εξαγωγές.
Και γιατί η μόνη εγγύηση της ευημερίας και της μείωσης των ανισοτήτων είναι μια οικονομία ανταγωνιστική, παραγωγική και ανθεκτική.
Αυτή η αλλαγή έχει και μια βαθύτερη εθνική διάσταση. Είναι ο μόνος τρόπος να απαντήσουμε, σε βάθος χρόνου, και στο οξύ δημογραφικό πρόβλημα: να αλλάξουμε την παραγωγική κουλτούρα της χώρας, να δημιουργήσουμε προοπτική για τους νέους ανθρώπους, να στηρίξουμε την οικογένεια μέσα από σταθερές δουλειές, καλύτερα εισοδήματα και πραγματική εμπιστοσύνη στο μέλλον.
Για μια Ελλάδα πιο παραγωγική. Πιο ανταγωνιστική. Πιο ανθεκτική. Πιο δίκαιη.
Και πάνω απ’ όλα, πιο ασφαλή.
Γιατί η μόνη ασφαλής Ελλάδα είναι η παραγωγική Ελλάδα.
Σας Ευχαριστώ!».
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
