Το Βραβείο Δημοκρατίας της Πόλης των Αθηνών για το 2026 απονεμήθηκε στον Ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ, σε αναγνώριση της συμβολής του στην υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δημοκρατικών θεσμών, καθώς και της σταθερής προσήλωσής του στην κοινωνική δικαιοσύνη και τη διεθνή αλληλεγγύη.
Το βραβείο παρέδωσε ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, κατά τη συνάντηση που είχε μαζί του χτες στο Palacio de la Moncloa στη Μαδρίτη, ωστόσο αυτή η απονομή παρουσιάστηκε σήμερα στη Στοά του Αττάλου, στο πλαίσιο του Athens Democracy Forum 2026, όπου προβλήθηκε και μαγνητοσκοπημένο μήνυμα του Πέδρο Σάντσεθ.
Ο δήμαρχος Αθηναίων τόνισε: «Η Αθήνα απένειμε το Βραβείο της Δημοκρατίας στον Πέδρο Σάντσεθ. Το πολιτικό του θάρρος βρίσκεται στην καρδιά αυτής της βράβευσης. Μια λέξη εύκολη στις ομιλίες, πολύ πιο δύσκολη στις αποφάσεις. Γιατί πολιτικό θάρρος δεν είναι να υπερασπίζεσαι μια αρχή όταν όλοι συμφωνούν μαζί σου. Είναι να την υπερασπίζεσαι όταν υπάρχουν πιέσεις, απειλές, κόστος. Στο Ιράν, αρνήθηκε τη χρήση των βάσεων της Ισπανίας για στρατιωτικές επιχειρήσεις, υπενθυμίζοντας κάτι θεμελιώδες: πως συμμαχία δεν σημαίνει υποταγή. Αναγνώρισε το παλαιστινιακό κράτος και κατήγγειλε ανοιχτά την γενοκτονία στη Γάζα. Και δεν δίστασε να βάλει κανόνες στους ‘τεχνο-ολιγάρχες’, υπενθυμίζοντας ότι το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης δεν μπορεί να αφεθεί στα χέρια λίγων και ισχυρών. Κάποια μέρα, οι επόμενες γενιές θα μας ρωτήσουν τι κάναμε όταν κάποιοι παραβίαζαν τους κανόνες και άλλοι έκαναν τα στραβά μάτια. Τι κάναμε όταν η υπεράσπιση όσων πιστεύαμε άρχισε να έχει κόστος. Και τότε θα χρειαστεί να έχουμε μια απάντηση. Όχι για όσα είπαμε, αλλά για όσα κάναμε. Ο Πέδρο Σάντσεθ έδωσε τη δική του: ‘Δεν σταματάμε να αγωνιζόμαστε’. Για την Αθήνα, την πόλη που γέννησε τη Δημοκρατία, αυτός ο αγώνας είναι διαρκής».
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός της Ισπανίας ανέφερε στο μήνυμά του: «Είναι μεγάλη τιμή για μένα να λαμβάνω το Βραβείο Δημοκρατίας της Πόλης των Αθηνών. Αποδέχομαι αυτή την αναγνώριση με απέραντη ευγνωμοσύνη και βαθιά ταπεινότητα. Η παραπληροφόρηση, οι γεωπολιτικές εντάσεις, η αυξανόμενη αβεβαιότητα, όλα αυτά δοκιμάζουν την εμπιστοσύνη των πολιτών μας και την ανθεκτικότητα των θεσμών μας. Γνωρίζουμε ότι η Δημοκρατία γίνεται ισχυρότερη όταν οι άνθρωποι συμμετέχουν, όταν τα δικαιώματά τους προστατεύονται και όταν οι κυβερνήσεις ακούν τους πολίτες και τους υπηρετούν. Για αυτό τον λόγο, δεν λαμβάνω αυτό το Βραβείο ως προσωπική τιμή. Το λαμβάνω εκ μέρους εκείνων που ανανεώνουν τη Δημοκρατία κάθε μέρα και σπάνια λαμβάνουν ένα βραβείο γι’ αυτό, των δημοσίων υπαλλήλων, των αιρετών εκπροσώπων, της κοινωνίας των πολιτών, των δημοσιογράφων, των ακαδημαϊκών και των πολιτών, που εξακολουθούν να πιστεύουν ότι η φωνή τους έχει σημασία. Αυτοί κρατούν τη φλόγα αναμμένη».
Στην ομιλία του, ο Χάρης Δούκας στάθηκε ιδιαίτερα στο «πολιτικό θάρρος» που, όπως σημείωσε, βρίσκεται στην καρδιά της φετινής βράβευσης. «Η επιλογή του Πέδρο Σάντσεθ συνδέεται με τη θαρραλέα στάση που έχει κρατήσει σε κρίσιμα διεθνή ζητήματα. Μεταξύ άλλων, προχώρησε στην αναγνώριση του παλαιστινιακού κράτους από την Ισπανία, σταμάτησε τις πωλήσεις όπλων προς το Ισραήλ και αρνήθηκε στην αμερικανική κυβέρνηση να χρησιμοποιήσει τις στρατιωτικές βάσεις Ρότα και Μορόν για επιθέσεις στο Ιράν. Παράλληλα, το 2018 άνοιξε τα ισπανικά λιμάνια στο πλοίο Aquarius, το οποίο μετέφερε περισσότερους από 600 διασωθέντες στη Μεσόγειο, κίνηση για την οποία επαινέθηκε από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.
Ο δήμαρχος Αθηναίων, έδωσε έμφαση στη στάση του στο μεταναστευτικό, καθώς και στις παρεμβάσεις της ισπανικής κυβέρνησης για τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης και την προστασία της στέγης.
Το Βραβείο Δημοκρατίας της Πόλης των Αθηνών
Το Βραβείο Δημοκρατίας της Πόλης των Αθηνών απονέμεται από τον δήμο Αθηναίων σε προσωπικότητες και οργανισμούς που έχουν συμβάλει στην προάσπιση της Δημοκρατίας, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας και του κράτους δικαίου. Η απονομή του εντάσσεται στο Athens Democracy Forum, μια διεθνή πρωτοβουλία του Democracy & Culture Foundation, που διοργανώνεται σε συνεργασία με το Ίδρυμα Κόφι Ανάν και τον δήμο Αθηναίων, με τη σύμπραξη των The New YorkTimes. Το 2025, το Βραβείο απονεμήθηκε στον Ισραηλινό δημοσιογράφο Γκιντεόν Λεβί.
Το φετινό βραβείο είναι το γλυπτό «Θεμέλια Δημοκρατίας», έργο της Μυρτώς Καπνιστή, τελειόφοιτης της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών. Το έργο, από μηχανολογική ρητίνη πάνω σε βάση λευκού πεντελικού μαρμάρου, αποτυπώνει οκτώ θεμελιώδεις αξίες της Δημοκρατίας: ελευθερία, ισονομία, δικαιοσύνη, αλληλεγγύη, ισότητα, κράτος δικαίου, συμμετοχή των πολιτών στα κοινά και διάκριση των εξουσιών.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
