Νέα παρέμβαση για το καθεστώς αποφυλακίσεων και τις αλλαγές στην ποινική νομοθεσία πραγματοποίησε ο υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος, ασκώντας κριτική στον πρώην πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα για τις επιλογές της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ την περίοδο 2015-2019.
Με ανάρτησή του στο Facebook, ο κ. Σκέρτσος επανέρχεται στον νόμο Παρασκευόπουλου, παρουσιάζοντας στοιχεία για τον αριθμό των αποφυλακίσεων που πραγματοποιήθηκαν κατά την εφαρμογή του και αντιπαραβάλλοντάς τα με τις αυστηρότερες προϋποθέσεις αποφυλάκισης που θεσπίστηκαν από τις κυβερνήσεις της Νέας Δημοκρατίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται, από τον Απρίλιο του 2015 έως τον Αύγουστο του 2019 καταγράφηκαν 18.193 αποφυλακίσεις, αριθμός που αντιστοιχεί σε περίπου 343 τον μήνα.
Παράλληλα, καταλογίζει στον Αλέξη Τσίπρα ότι δεν έχει αναγνωρίσει τις επιπτώσεις της συγκεκριμένης πολιτικής, κάνοντας λόγο για απουσία μεταμέλειας και «υποκριτικές κορώνες περί νομιμότητας και διαφάνειας».
Οι αποφυλακίσεις με τον νόμο Παρασκευόπουλου
Στην ανάρτησή του, ο υπουργός Επικρατείας αναφέρεται αρχικά στις διατάξεις του νόμου 4322/2015, εξηγώντας τις αλλαγές που είχαν επέλθει στον απαιτούμενο χρόνο πραγματικής έκτισης των ποινών.
Όπως επισημαίνει, για ποινές φυλάκισης έως τριών ετών, το ελάχιστο όριο πραγματικής έκτισης μειώθηκε από τα δύο πέμπτα στο ένα δέκατο της συνολικής ποινής.
Αντίστοιχα, για ποινές κάθειρξης άνω των δέκα ετών, προβλεπόταν η δυνατότητα αποφυλάκισης υπό όρους μετά την πραγματική έκτιση του ενός τρίτου της ποινής.
Ο κ. Σκέρτσος χρησιμοποιεί ως παράδειγμα καταδίκη σε κάθειρξη 15 ετών, σημειώνοντας ότι, με το συγκεκριμένο καθεστώς, μπορούσε να υπάρξει αποφυλάκιση υπό όρους έπειτα από πέντε χρόνια πραγματικής παραμονής στη φυλακή.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στα στοιχεία του 2017, υποστηρίζοντας ότι εκείνη τη χρονιά αποφυλακίστηκαν 320 καταδικασμένοι για ληστείες, 1.137 για κλοπές και περίπου 700 για αδικήματα που σχετίζονταν με ναρκωτικά.
Οι αλλαγές στην ποινική νομοθεσία από το 2019
Στη συνέχεια, ο υπουργός Επικρατείας παρουσιάζει τις νομοθετικές παρεμβάσεις που ακολούθησαν μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης από τη Νέα Δημοκρατία.
Όπως αναφέρει, το 2021, επί υπουργίας Κώστα Τσιάρα, αυστηροποιήθηκαν οι προϋποθέσεις αποφυλάκισης για συγκεκριμένες κατηγορίες σοβαρών εγκλημάτων, μεταξύ των οποίων η ανθρωποκτονία από πρόθεση, ο βιασμός και η ληστεία.
Για τις περιπτώσεις αυτές, σύμφωνα με τον κ. Σκέρτσο, απαιτείται η έκτιση των τεσσάρων πέμπτων της ποινής, με συνυπολογισμό του ευεργετικού χρόνου, καθώς και πραγματική παραμονή στη φυλακή για τουλάχιστον τα τρία πέμπτα της συνολικής διάρκειάς της.
Με βάση το παράδειγμα της κάθειρξης 15 ετών, ο καταδικασμένος θα πρέπει να έχει παραμείνει πραγματικά στη φυλακή για τουλάχιστον εννέα χρόνια, προτού αποκτήσει τη δυνατότητα αποφυλάκισης υπό όρους.
Ο υπουργός αναφέρεται επίσης στις αλλαγές του 2024, επί υπουργίας Γιώργου Φλωρίδη, όταν το ανώτατο όριο της πρόσκαιρης κάθειρξης αυξήθηκε από τα 15 στα 20 έτη.
Παράλληλα, το ανώτατο όριο συνολικής κάθειρξης για περισσότερα εγκλήματα αυξήθηκε από τα 20 στα 25 έτη.
Σύμφωνα με την ανάρτηση, το 2026 επήλθε νέα αυστηροποίηση για τις περιπτώσεις πολλαπλών ισόβιων καθείρξεων, καθώς το ειδικό όριο πραγματικής κράτησης για τη δυνατότητα αποφυλάκισης υπό όρους αυξήθηκε από τα 25 στα 30 χρόνια.
Οι τρεις στόχοι της ποινικής πολιτικής και η κριτική στον ΣΥΡΙΖΑ
Ο Άκης Σκέρτσος υποστηρίζει ότι η ποινική δικαιοσύνη σε ένα σύγχρονο κράτος δικαίου οφείλει να υπηρετεί τρεις βασικούς στόχους: την τιμωρία του εγκλήματος και την απονομή δικαιοσύνης, την προστασία των θυμάτων και την αποκατάσταση της βλάβης που έχουν υποστεί, καθώς και τον σωφρονισμό των καταδικασμένων, ώστε να μπορούν να επανενταχθούν στην κοινωνία χωρίς να υποτροπιάσουν.
Κατά την εκτίμησή του, η πολιτική που εφαρμόστηκε από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ δεν ανταποκρίθηκε σε κανέναν από αυτούς τους στόχους.
Στο πλαίσιο αυτό, ασκεί ευθεία κριτική στον Αλέξη Τσίπρα, αναφέροντας:
«Η πολιτική της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ υπό τον Αλέξη Τσίπρα, κατά την κρίση μου, απέτυχε και στους τρεις. Και το χειρότερο είναι ότι 7 χρόνια μετά δεν υπάρχει καμία μεταμέλεια από τον ίδιο τον κ. Τσίπρα για τα αποτελέσματα αυτής της πολιτικής παρά μόνο υποκριτικές κορώνες περί νομιμότητας και διαφάνειας».
Σκέρτσος: Χρειάζονται καλύτερες φυλακές και ουσιαστική επανένταξη
Παρά την κριτική του στην προηγούμενη κυβέρνηση, ο υπουργός Επικρατείας αναγνωρίζει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές εκκρεμότητες στο σωφρονιστικό σύστημα.
Στο ερώτημα εάν η σημερινή κυβέρνηση έχει πετύχει πλήρως τους τρεις στόχους της ποινικής πολιτικής, σημειώνει ότι έχουν πραγματοποιηθεί ουσιαστικές παρεμβάσεις, αλλά απαιτείται περαιτέρω προσπάθεια.
Ειδικότερα, αναφέρεται στην ανάγκη δημιουργίας περισσότερων και καλύτερων σωφρονιστικών υποδομών, εξασφάλισης αξιοπρεπών συνθηκών κράτησης και ενίσχυσης των προγραμμάτων επανένταξης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η προετοιμασία των κρατουμένων για την επιστροφή τους στην κοινωνία πρέπει να περιλαμβάνει εκπαίδευση, δυνατότητες εργασίας και υποστήριξη μετά την αποφυλάκιση.
Παράλληλα, υπογραμμίζει τη σημασία αξιοποίησης εναλλακτικών μορφών έκτισης ποινών, όπου αυτό επιτρέπεται από τη σοβαρότητα του αδικήματος, όπως η κοινωφελής εργασία και η κατ’ οίκον κράτηση με ηλεκτρονική επιτήρηση, το λεγόμενο «βραχιολάκι», μέτρα που, όπως αναφέρει, εφαρμόζονται ήδη.
Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, συνδέει την αποτελεσματικότητα του σωφρονιστικού συστήματος με την πρόληψη νέων εγκλημάτων και την προστασία των πολιτών.
Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει:
«Αν ένας άνθρωπος βγαίνει από τη φυλακή πιο επικίνδυνος απ’ ό,τι μπήκε, το σωφρονιστικό σύστημα έχει αποτύχει. Ο ουσιαστικός σωφρονισμός είναι μέρος της προστασίας των θυμάτων, γιατί από αυτόν εξαρτάται και το αν αύριο θα υπάρξουν νέα θύματα».
